Ferrari, lüks spor otomobilleri üreten Ä°talyan otomobil markasıdır. 1929 yılında Alfa Romeo’nun yarış takımı olarak kurulmuÅŸ, 1946 yılında otomobiller üretimine baÅŸlamıştır. Merkezi; Ä°talya’nın Modena ÅŸehrinin yakınındaki Maranello’dadır.

Ferrari’nin hikayesi, Enzo Ferrari’nin yaÅŸam hikayesi olarak kabul edilir. Ferrari üzerine yayınlanan hemen hemen tüm belgeseller ve tanıtımlar da; Enzo Ferrari’nin yaÅŸam hikayesi anlatılır.

Ferrari’nin kuruluÅŸu öncesi Enzo Ferrari’nin başından geçenler… Enzo Ferrari, Modena ÅŸehrinde 1898 yilinda dünyaya geldi. Birinci Dünya Savaşı’nda babasını ve kardeÅŸlerini kaybettikten sonra yalnız bir yaÅŸamla 1916 yılında, henüz 18 yaşındayken buluÅŸur. Yarışçılık kariyeri de bu dönemlerde baÅŸlar.

1920 yılında, Alfa Romeo nun yarış pilotlarından biri olur; ismi de bu dönemde bir efsane misali kulaktan kulaÄŸa yayılır. O’nun da öncülüğünde Alfa Romeo araba yarışçılığının bir numaralı ismi oldu. Enzo Ferrari’nin hız tutkusu, daha önce hiç kimsenin ulaÅŸamadığı hızlarda virajları dönebilme kabiliyeti yanısıra; arabasının ergonomisinden, motor aksamına her ÅŸeyiyle ilgilenmesi O’nu araba yarışları tarihinin ölümsüzleri arasına sokar.

1929 yılında Scuderia Ferrari yi Alfa Romeo’nun yarış takımı olarak kurar. 1932 yılına kadar Enzo Ferrari yarışmaya devam etti; ancak oÄŸlu Dino Ferrari’nin doÄŸumuyla yarışlardan ayrılarak, otomobil fabrikasının iÅŸlerine geçer. Lakin bu dönemde, araba motorlarının güçsüzlüğü; hafif spor arabaların geliÅŸmesi üzerine çalışmalara baÅŸladı.

Kontrolündeki yarış takımı katıldığı tüm yarışları kazandı; sadece 1935 yılında Mercedes’e geçilir. 1935 yılında Mercedes’in bu yarışı kazanmasında Castrol’un deterjan bazlı motor temizleyicisi büyük rol oynar. Mercedes’in motorunu Alfa Romeo’dan daha üstün performanslı ve istikrarlı kılar. Ertesi yıl, Castrol ürünlerini Alfa Romeo da kullanmaya baÅŸlar; günümüzde de halen Castrol en üstün motor bakımı ürünlerini sunmaktadır.

Enzo Ferrari’nin yarış otomobillerini yaratma becerisi; o’nu Alfa Romeo’nun sportif direktörü yapar. Ancak; Enzo Ferrari’nin detaylarına bakmadan imzaladığı direktörlük kontratında, ayrılması durumunda 4 yıl baÅŸka bir yarış takımında çalışamayacağı ve tasarım yapmasının yasak olduÄŸu kuralı vardı. Böylece kendi yarattığı o güne kadar eÅŸi benzeri görülmemiÅŸ otomobil ergonomisini geliÅŸtirmesine de izin verilmez.

Enzo Ferrari’nin Alfa Romeo’dan ayrılması

Direktörlükten ayrılmasıyla; Auto-Avio Costruzioni’yi kurdu. Bu ÅŸirket bazı yarış takımlarına parçalar satar. DoÄŸduÄŸu ÅŸehir Modena’da, küçük bir araba üretimi atolyesi kurdu; ve burada sadece kendisinin kullanması için bir araba yaratmaya çalışır. Ancak, Ä°kinci Dünya Savaşı’nın baÅŸlamasıyla Ä°talya zor günler geçirmektedir. Modena’nın bombalanmasıyla, tasarımına yeni baÅŸladığı arabayı da bitiremeden Maranello’ya taşınmak zorunda kalır. Yıllar sonra Ferrari Modena 360; Enzo Ferrari’nin kütüphanesinde kalan basit bir ön tasarımını baz alarak Pininfarina tarafından yapılacaktır.

Ferrari’nin kuruluÅŸu ve maddi sorunlar

Maranello’ya kaçışı sonrasında, burada tekrar bir atolye kuran Enzo Ferrari; 1946 yılında, Dünya otomotiv tarihin en çok “düşlere” giren ismi Ferrari’yi kurar.

Ferrari 1951 yılında Ä°ngiltere Gran Prix’sinin yanı sıra; LeMans’da 14 zafer kazanır. 1960 ve 1965 yılları arasında 6 yıl üst üste LeMans’ı kazanması da Ferrari’yi otomobil yarışçılığının en büyük ismi yapar. Ancak, geliÅŸen dünya ekonomisi ile; profesyonelce iÅŸleyen ÅŸirketlerin hızına eriÅŸemez.

Maddi olarak büyük sorunlar yaÅŸayan Ferrari’nin yaÅŸadığı bu sorun; halen günümüzde profesyonelce iÅŸlemeyen ÅŸirketlerin hazin sonunu simgelemektedir. Profesyonel bir ÅŸirketin bir banka’dan borç almaya çalışması gerekirken; Enzo Ferrari ÅŸirketi ayakta tutabilmek için Ä°talyan mafyası’ndan borç alır.

Dino Ferrari’nin ölümü

Ä°talyan Mafyası’na borcunu geri ödeyemeyen Enzo Ferrari’nin oÄŸlu, Dino Ferrari genel bakış açısına göre (filmlerde ve belgesellerde anlatıldığı üzere) Ä°talyan Mafyası tarafından zehirlenerek öldürülür. Bu konuda iki deÄŸiÅŸik bakış açısı daha vardır; mahkeme tutanakları “kas geliÅŸememezliÄŸi” hastalığından öldüğünü yazar. O dönemde Ä°talyan medyası bunu Dino Ferrari’nin uyuÅŸturucu kullanmasıyla da ilgili olduÄŸunu sunmuÅŸtu; ancak Dino Ferrari 24 yaşında vefat etmesine raÄŸmen arabalar üzerine müthiÅŸ bir bilgisi vardı. Formula 2 arabaları için V6 motorunu daha 23 yaşındayken düşünüp, Vittorio Jano’ya da ertesi yıl ölmeden önce teknik düşüncelerini iletmiÅŸti. Bu da, o’nun en son günlerinde bile oldukça zinde olduÄŸunu gösterir.

1956 yılında Enzo Ferrari hukuksal anlamda bu olayın üzerine fazla gidemez, lakin bu dönemde gerek Ä°talya ve gerek Amerika BirleÅŸik Devletleri’ndeki illegal yaÅŸam ve mahkemeler; Sicilya’daki aileler tarafından yönetilmekteydi.

Bu olayın üzerine, Enzo Ferrari; Ferrari’nin “Ferrari Dino” serisini yarattı. Bu tasarım Ford’un yarattığı en hızlı ve yarışlardaki en baÅŸarılı arabası Ford GT40 ‘a ilham kaynağı olacaktır.

Ferrari’nin Fiat’a satılması

Maddi sorunlardan kurtulamayan Ferrari, hisselerinin bir bölümünü Fiat’a sattı. Bunun üzerine Ford 1963 yılında 18 Milyon dolarlık bir teklif sundu. Enzo Ferrari hemen hemen her konuda anlaşıp, ancak Ford’un yarış takımını kontrol etme isteÄŸi Enzo Ferrari tarafından reddeder ve anlaÅŸma bozulur. Bu da Ford’un o dönemde yarışlara girmesine sebep olur. 1969 yılında oldukça güç durumda kalan Enzo Ferrari ÅŸirketin hisselerin yarısını Fiat’a vererek, yönetimden bir adım geri çekildi.1988 yılında da Fiat hisselerin %90′ına sahip olur. 2000′ li yıllara yaklaşılırken FIAT’ tın da hisselerin bir bölümünü ünlü bir Ä°talyan bankası olan Mediabanco’ ya satmasıyla Ferrari hisseleri bölünerek farklı kullanıcıların eline geçmiÅŸtir. (hatta bunların bir kısmını F1′ in ticari haklarının sahibi Bernie Eclestone’ un da aldığı söylenmektedir.

Ford’un Ferrari tarafından hazırlıkları yapılmış, birçok masrafa girilmiÅŸ projesinin iptal olması ardından; Ford “Ferrari” projesine “Ford GT40″ ismi altında devam etti. Ä°ki yıl deneme sonrasında, Ferrari’yi yarışlarda geçmesi de Amerikan otomobil yarışçılığının en büyük günlerinden biri olarak kabul edilir.

Pininfarina’nın Ferrari’yle buluÅŸması ve Enzo Ferrari’nin ölümü

1969 yılı Ferrari’nin tarihindeki en önemli yıllardan biridir. Lakin bu yıl, Enzo Ferrari tasarımcı dostu Battista Farina’nın oÄŸlu Sergio “Pinin”farina’ya çizdiÄŸi muhteÅŸem çizgiler doÄŸrultusunda ÅŸans tanıdı. Prototip olarak sunulan 1969 Ferrari 512s, 1967 Ferrari 206 Dino’nin daha ince ve modern çizgilerle yaratılmış halidir. Ãœretime geçen 1971 Ferrari BB ile Ferrari dünya otomobil dünyası arenasına tekrar girer.

1984 yılı, Pininfarina’nın otomotiv dünyasının yeni bir çaÄŸa baÅŸlatmasına ÅŸahit olur. Tüm zamanların en güzel tasarımlarından biri olarak gösterilen Ferrari Testarossa; satışa sunulur sunulmaz yüksek fiyatına raÄŸmen lüks otomobillerde satış rekorları kırar. Testarossa, halen günümüz spor arabalarının çizgilerini örnek aldığı efsanevi bir otomobil haline dönüşür.

1988 yılında, Enzo Ferrari; Ferrari’nin 40′ıncı yılı için üretilen F40′ın sunulmasından bir yıl sonra vefat eder. Enzo Ferrari’nin, her ne kadar yaÅŸamında son günleri olsa da; en çok beÄŸendiÄŸi Ferrari’nin F40 olduÄŸunu söylemiÅŸtir.

Ferrari F40′ın ilk sahibi, dünya tarihinin en büyük futbolcularından biri olarak gösterilen Diego Armando Maradona’dır. AC Milan baÅŸkanı Silvio Berlusconi, Napoli’nin Serie A ÅŸampiyonu ve Ä°talya Kupası’nı Maradona ile 1987 yılında alması üzerine; kendisine transfer teklifinde bulundu. Napoli baÅŸkanı Corrado Ferlaino da, Maradona’yı Napoli’de tutabilmek için kendisine Ferrari tarafından üretilen tek siyah renk F40 ‘ı hediye etti. Maradona da halen günümüzde kararını Ferrari yüzünden verdiÄŸini söylemektedir.

Enzo Ferrari’nin ölümü ardından Ferrari’nin ÅŸirket olarak çok daha profesyonelce iÅŸlemesi baÅŸlar. Lakin, hisselerin büyük bir çoÄŸunluÄŸu Fiat’a geçer.

1990′lı yıllarda Ferrari

1992 Ferrari 456 GT , 1994 F355 ve 1996 550 Maranello takibi senelerde sunan Ferrari; Dünya’nın dört bir yanında en güzel lüks spor araba olarak tanınmasını saÄŸladı. Ferrari, kuruluÅŸunun 50′inci yılında F50 modelini limitli sayıda üreterek dünyaya sundu.

1979′ dan sonra Formula 1 pilotlar ÅŸampiyonluÄŸunu ve 1984′ den sonra da takımlar ÅŸampiyonluÄŸunu kazanamayan Scuderia Ferrari yarış takımı, 1990 yılında McLaren’ den ayrılan Alain Prost ile anlaÅŸtı. 1990 yılının son yarışı Suzuka Büyük Ödülü’ nde Ayrton Senna’ nın Alain Prost’ a kasıtlı çarpması sonucu ÅŸampiyonluÄŸu kaçırdı. 1991 ve sonrasında yeteri kadar mücadeleci bir Formula 1 aracı üretemeyen Ferrari, birkaç yıl daha ÅŸampiyonluk mücadelesine giremedi.

1993 yılında takımın yönetimine Jean Todt’ un getirilmesi ile yeniden yapılanmaya giden Scuderia Ferrari, 1995 yılının sonunda 1994 ve 1995 yıllarının dünya ÅŸampiyonu Michael Schumacher ile anlaÅŸtı. 1996′ da kötü bir sezon geçiren takım, 1997 ve 1998 yıllarında ÅŸampiyonluk için tekrar güçlü bir aday olmasına raÄŸmen yine son yarışlarda ÅŸampiyonluÄŸu kaçırdı. Ferrari, 1999 Ä°ngiltere Büyük Ödülü’ nde 1. pilot Michael Schumacher’ in kaza yaparak ayağını kırması sonucu yarışlardan uzak kalmasına raÄŸmen, Eddie Irvine ile ÅŸampiyonluk mücadelesine devam etti. Ferrari, pilotlar ÅŸampiyonluÄŸunun yine son yarışta kaybetmesine raÄŸmen, 1984 yılından beri kazanamadığı “Formula 1 Takımlar Åžampiyonu” unvanını kazanmayı baÅŸardı.

2000′li yıllarda Ferrari

2000 yılında Mika Hakkinen ve McLaren’ e karşı Michael Schumacher ile kazanılan pilotlar ÅŸampiyonluÄŸu, 21 yıl sonra kazanılmış ilk “Formula 1 Pilotlar ÅžampiyonluÄŸu” unvanı olmasının yanında 5 yıl sürecek bir baÅŸarının da baÅŸlangıcı oldu.

2001 yılında McLaren ve BMW.Williams’ ın ortak olduÄŸu ÅŸampiyonluk yarışını önde tamamlayan Ferrari, 2002 yılında radikal özelliklere sahip F2002 adlı araç ile büyük bir üstünlük saÄŸlayarak ÅŸampiyonluÄŸu sezonun bitiminden çok önce elde etmeyi baÅŸardı. 2002 yılının sonunda Ferrari’ nin bu üstünlüğü nedeniyle Uluslararası Otomobil Federasyonu (FIA), Formula 1′ de masrafları azaltarak diÄŸer takımların rekabet gücünü arttırmak amacıyla bazı kural deÄŸiÅŸikliklerine gitti.

2003 yılında yeni kurallardan etkilenmesine rağmen tekrar hem takımlar hem de pilotlar şampiyonluğunu kazanmayı başardı.

2004 yılında F2004 ile 18 yarışın 15′ ini kazanarak 2002′ deki üstünlüğünü daha da ileri taşıyan Ferrari, yine hem takımlar hem de pilotlar şampiyonluğunu kazanmayı başardı.

Ferrari’ nin 2004′ ü de domine etmesinin üzerine FIA daha radikal kural deÄŸiÅŸikliklerine gitti. 2005 yılında aleyhine deÄŸiÅŸtirilen kurallara ayak uyduramayan Ferrari, araç ile lastik arasında yaÅŸanan uyumsuzluk ve kural deÄŸiÅŸikliklerinin amacına ulaÅŸmasi nedeniyle ÅŸampiyonayı ancak 3. olarak tamamlayabildi.

2006 yılında yapılan yeni kural deÄŸiÅŸiklikleri ve 3 litre V10 motordan 2.4 litre V8 motora geçiÅŸle birlikte yeniden bir toparlanma dönemine giren Ferrari, ÅŸampiyonluk mücadelesine tekrar ortak olmuÅŸtur.Monte Carlo Grand Prix’in de ÅŸampiyon pilot Michael Schumacher’in diÄŸerlerini engellemek adına aracını yolda bıraktığı gibi bir suçlama yüzünden ve arından yaptığı motor deÄŸiÅŸikliÄŸi ile garajdan, diÄŸer pilot Felipe Massa’nın da sıralama turlarında yaptıgı kazadan dolayı son sıradan baÅŸlaması ile tarihindeki en kötu sıralama ile baÅŸlamalarına raÄŸmen Michael Schumacher muhteÅŸem bir sürüş ile böyle zor bir pistte 5.’liÄŸi elde ederek ÅŸampiyon ruhunu ve tecrübesini ortaya koymustur.

F2004, birçok otorite tarafından gelmiş geçmiş en iyi Formula 1 aracı olarak kabul edilir. Michael Schumacher de bu dönemde elde ettiği başarılarla üst üste rekorlar kırarak tüm zamanların en başarılı Formula 1 pilotu olmuştur.

2004 yılı itibari ile, Fiat Ferrari’nin %56’sını, Mediobanca %15′ini, Commerzbank %10′unu, Lehman KardeÅŸler %7’sini ve Ferrari’nin oÄŸlu Piero Ferrari %10′una sahiptir.

Ferrari’nin 60′ıncı yıl için tasarladığı F60 modeli “Enzo Ferrari” ismiyle satışa sunulur. Ferrari 2007 pilotlarını KÄ°mi Raikkonen ve Felipe Massa olarak açıkladı.

Modelleri

Spor arabaları

Ferrari’nin ilk modelleri sadece spor amaçlı idi, günümüzdeki lüks spor arabası halinde deÄŸildi.

• 1948-1950 166
• 1951 195 Coupe
• 1951-1952 212 Coupe/Cabriolet
• 1952 340 MM Berlinetta/Spider

Orta motorlu V6/V8

Ferrari Dino, ortadan motorlu ilk Ferrari idi. Bu tarz, 1980lerde ve 1990lardaki hemen hemen tüm Ferrari’lerde görünmektedir.

• 1968-1975 Dino
• 1968-1973 Dino 206GT
• 1968-1973 Dino 246GT/GTS
• 1975-1989 208/308/328 GTB/GTS
• 1975 308 GTB/GTS
• 1980 208 GTB/GTS
• 1980 308 GTBi/GTSi
• 1982 208 GTB/GTS Turbo
• 1982 308 GTB/GTS Quattrovalvole
• 1985 328 GTB Berlinetta
• 1986 GTB/GTS Turbo
• 1989 348
• 1989 348 TB/TS
• 1993 348 GTB/GTS
• 1995-1998 F355
• 1994 F355/GTS
• 1997 355 F1
• 1999-2004 Ferrari 360
• 1999-2004 360 Modena/Spider
• 2003-2004 Challenge Stradale
• 2005 F430

2 kiÅŸilik

Ferrari’nin ürettiÄŸi 2 kiÅŸilik arabaları, satılan arabalarının büyük bir çoÄŸunluÄŸunu temsil eder.

• 1952-1967 America
• 1952 340 America
• 1953 375 America
• 1956 410 superamerica
• 1957 410 superamerica III
• 1960 400 superamerica
• 1964 500 Superfast
• 1966 365 California
• 1953-1962 250
• 1952 250S/250MM
• 1953 250 Export/Europa
• 1954-1963 250 GT Europa/Boano/Ellena/Coupe Pininfarina/Lusso
• 1957-1960 250 GT Berlinetta/Cabriolet/California Spyder/SWB
• 1964 330
• 1966 330 GTC Coupe
• 1966 330 GTS Spider
• 1964-1968 275
• 1964-1965 275 GTB/GTS
• 1966-1968 275 GTB/4
• 1968 365
• 1968-1969 365 GTC Coupe
• 1969-1970 365 GTS Spider
• 1968-1973 Daytona
• 1968 365 GTB4/365 GTS4
• 1996-2001 550 Maranello
• 1996-2000 550 Maranello Coupe
• 2001 550 Barchetta
• 2002-2006 575M Maranello
• 2004 Barchetta
• 2005 Superamerica
• 2007 Ferrari 599 GTB

Orta motorlu 2+2

• 1974-1980 208/308 GT4
• 1974-1975 Dino 308GT4
• 1976-1980 308GT4
• 1975 208 GT4
• 1980 Mondial
• 1980 Mondial 8
• 1982 Mondial Quattrovalvole
• 1983 Mondial Cabriolet
• 1985 3.2 Mondial/3.2 Cabriolet
• 1989 Mondial T

Ön motorlu 2+2

• 1960-1963 250
• 1960-1963 250 GT 2+2
• 1964-1967 330
• 1964-1967 330 GT 2+2
• 1967-1971 365
• 1967-1971 365 GT 2+2
• 1968-1973 365 Daytona
• 1971-1972 365 GTC4
• 1972-1976 365 GT4 2+2
• 1976-1989 400/412
• 1976 400 Automatic
• 1979 400i
• 1985 412
• 1992-2003 456/456M
• 1992-1997 456 GT/GTA Coupe
• 1998-2003 456M GT Coupe
• 2004-2005 612 Scaglietti

Orta Motorlu (12 Silindir)

• 1971-1984 512 Berlinetta Boxer
• 1971 365 GT4 BB
• 1976 512BB
• 1981 512iBB
• 1984-1996 Testarossa
• 1984-1992 Testarossa
• 1992-1994 512TR
• 1994-1996 F512M

Superarabalar

• 1962 250 GTO
• 1984 288 GTO
• 1988-1992 F40
• 1995-1997 F50
• 2003 Enzo

Güncel

• 360 GTC
• 360 Challenge
• 575 GTC
• FXX

Eski

• 1947 125 Sport
• 1948 166
• 1949 125 F1
• 1951 340 America
• 1952 250MM
• 1953 340 MM
• 1953 375 MM
• 1954 750 Monza
• 1954 250 Monza
• 1956 250 Testa Rossa
• 1960 250 TR60/61
• 1962 GTO
• 1965 330 P2
• 1966 330 P3
• 1967 330 P4
• 1967 412 P
• 1969 312 P
• 1969 512 S and 512 M
• 1971 312 PB
• 1994 333 SP
• 1996 F50 GT