Hadice Turhan Sultan:

Bir kadın Padişah

Ashgate Press’ten çıkan Otoman Women Builders:

The Architectural Patronage of Hadice Turhan Sultan adlı kitap artık tükçede.Mimarlık tarihçisi Lucienne Thys-Åženocak, Turhan Sultan’ın yaptırdığı kaleler, camiler ve diÄŸer binalarla ilgili uzun süre araÅŸtırma yapmış bir isim.

Hadice Turhan Sultan,valide sultanlar arasında özel konumunu ölümüne deÄŸin 35 yıl (1648-1683) korumuÅŸ; eÅŸi Sultan Ä°brahim’in 1648′de tahttan indirilip oÄŸlu 6,5 yaşındaki IV.Mehmed’in tahta oturtulmasıyla Valide Sultan olmuÅŸtu. Kayınvalidesi Büyük Valide Mahpeyker Kösem 1651′de öldürülünce beÅŸ yıl kadar da oÄŸluna naibelik etmiÅŸti. HayırseverliÄŸi yanında önemli bayındırlık, savunma ve mimarlık projeleri de finansa etti.Bu yönüyle Osmanlı padiÅŸahlarının birçoÄŸundan öndedir.

Ä°stanbul Eminönü’ndeki Yeni Cami ve Hünkar Kasrı ile türbe, mektep ve Mısır Çarşısı’nı kapsayan Valide Külliyesi onundur. Çanakkale BoÄŸazı’nın Ege giriÅŸine Seddülbahir ve Kumkale istihkamlarını, Çanakkale ve Ä°stanbul’da birer kütüphane, Resmo ve Kandiye’de camiler yaptırmış; hac yolunda kuyular açmıştır. Kendisinden önceki ve sonraki imarcı hayırsever kadın sultanlar arasında bir doruÄŸu temsil ettiÄŸi kuÅŸkusuz.

Kitap; Turhan Sultan’ın yaÅŸamının, naibeliÄŸiyle birlikte valide sultanlığının, bani olarak kazandırdıklarının; kaynaklara dayalı, belgeler ve görsellerle zenginleÅŸtirilmiÅŸ kapsamlı bir çalışmadır.

Necdet SakaoÄŸlu