Tarihçe

Kahramanmaraş’ın tarihi oldukça eski yıllara inmektedir. Döngele Köyü’ndeki mağaralarda yapılan araştırmalarda yörede, ilk yerleşimin Üst Paleolitik Çağda (MÖ.45.000-15.000) başladığı, Neolitik Çağda (MÖ.8000-5500), İlk Tunç Çağda (MÖ.3500-2000) sürdüğü anlaşılmıştır. Orta Tunç Çağında (2000-1500) Kapadokya ile Anadolu’nun bazı kesimlerini Mezopotamya’ya bağlayan kervan yollarının kavşağında bulunuşundan ötürü yöre, tarih boyunca önem kazanmıştır. Hitit devletlerinden Gurgum’un merkezi olan bu şehrin günümüzdeki yerine taşınmadan önce iki kez yer değiştirdiği söylenmektedir. Bunlardan birine göre ilk Maraş’ın bugünkü şehrin 20 km. güneyinde Erkenez Çayı kenarında Elmalar Köyü’ne yakın Himli Höyük civarında, Asurlular tarafından M.Ö.2500 yıllarında kurulduğu iddia edilmiştir. Ancak burada günümüze ulaşan kalıntıları büyük bir şehir merkezine ait olamayacağı izlenimini vermektedir. Büyük olasılıkla burası bir Asur ticarî koloni kasabası idi. Maraş’ın ikinci yerinin günümüzde Karamaraş diye anılan ve Namık Kemal Mahallesi’nin bulunduğu yer olduğu da söylenmektedir. Maraş’ın, buraya Hamdanoğulları Hükümdarı Seyfüddevle tarafından (M.S. 944-967) bugünkü yerine taşındığı sanılmaktadır. Şehrin şimdiki kale ve çevresine ise, Dulkadiroğlu Alaüddevle tarafından taşındığı da bir başka iddiadır. Mağaralı Mahallesi’nin bulunduğu yerde şehrin kurulduğu da söylenmektedir. Nitekim Mağaralı Mahallesi civarında yukarıda da belirtildiği gibi bulunan arkeolojik bulgular, burasının çok eski dönemlerden beri yerleşim merkezi olduğunu ispatlamıştır.

Döngel Köyü ile ilgili şu ana kadar ne yazık ki kapsamlı bir araştırma yapılmamıştır. şu ana kadar köyle ilgili resmi çalışmalar; 1950 ler de arkeolog Prof. M.Kılıç KÖKTEN ve 2007-2008 yıllarında Merih EREK tarafından yapılmıştır.

Yapılan kazılar sonucunda bölgemizde M.Ö 12.000 yıllara ait arkeolojik kayıtlara rastlanmıştır. Bu yönü ile köyümüz ülkemizdeki en eski yerleşim birimlerinden biri olmaktadır. Bu dönemlere ait kalıntılar çeşitli müzelerde sergilenmekte olup ne yazık ki önemli bir kısmı da tarih yağmacıları tarafından ya tahrip edilmiş yada satılmıştır. Paleolitik dönemle yakın dönemimiz arasında ne yazık ki bilgi bulunmamaktadır.

Döngel Köyünün şu andaki ilk yerleşim alanı eski döngel diye tabir edilen bölgedir. Osmanlı son dönemlerine bakıldığında köyümüzün bölgedeki en eski Türk köylerinden biri olduğu tespit edilmiştir. Aynı dönemde Fırnız ve Zeytun çevresinde yoğun ermeni nüfusu bulunmaktadır. Özellikle Ermeni olaylarının yoğunlaştığı dönemde bölgede yaşayan ahaliye karşı baskı yıldırma ve katliamlar başlamış, bölge halkı zor günler yaşamıştır.(Bu dönemle ilgili hatıralara ilerleyen günlerde yer vereceğiz)

Köyün ÅŸu anda ki alana taşınması daha yenidir. Bölgeye yerleÅŸme yaklaşık 1960′larda baÅŸlamıştır. Öncelikle pek talep görmemiÅŸ fakat zamanla yaygınlaÅŸarak köy merkezi olmuÅŸtur.

Kahramanmaraş’ta Döngel mağarası, Gümüşkaya Mağarası, Savruk Mağarası ve Bulut Deliği Mağarası gibi doğal oluşumların yanı sıra; Güvercinlik, Fırnız Vadisi, Ali Kayası, Tekir, Pınarbaşı, Kumaşır Gölü, Atatürk Parkı, Kapıçam, Menzelet Baraj Gölü, Sır Baraj Gölü gibi piknik ve mesire yerleri bulunmaktadır. Ilıca Kaplıcası, Ekinözü İçmeleri de halkın ilgi gösterdiği yerlerdendir.

Ulaşım Durumu

Döngel Köyü Kahramanmaraş merkeze bağlı olup şehir merkezine yaklaşık 55 km uzaklıktadır. Köyümüz Kahramanmaraş Kayseri anayolu üzerinde bulunduğundan ulaşım yönünden her hangi bir problem bulunmamaktadır. İstenilen bölgeye anayol üzerinden rahatlıkla ulaşabilmek mümkündür.

Ä°klim

Akdeniz ve karasal iklim geçiş yeridir. Karasal iklime daha yakın olmasına rağmen köy merkezi çevre dağlarla çevrili olduğundan kışın daha ılımandır. Merkez dışındaki diğer alanlarda ise karasal iklim hakimdir.

Bitki Örtüsü

Çok farklı bitki çeşitlerine rastlamak mümkündür. Köyün merkezi ve sağ tarafı çam ağaçları, meşe, çınar, söğüt, tespi gibi bitkilere rastlanırken, yaylaları ve sol tarafında ise ardıç, tiken ağacı, kamalak, mezzeği, mazı vs ağaçlarına rastlamak mümkündür.

Konumu

Doğusunda Şahinkaya Kasabası, Batısında Çevrepınar Köyü, Kuzeyinde Tekir Kasabası, Güneyinde ise Çağlayan Çataloluk Köyü bulunmaktadır.

YaÅŸam

Köyümüz tipik bir Anadolu köyüdür.Köyümüzün coğrafi alanı büyük olmasına rağmen tarım alanı olabildiğince kısıtlıdır. Bunda coğrafi yapının dağlık ve genelde yaylalardan oluşması etkili olmuştur. Buna rağmen köylümüz kendi çapında buğday arpa ekmektedir. Köyümüzde sebze ve meyvecilik dar alanda olmasına rağmen gelişmiştir. Elma hurma erik tut ceviz ayva yetiştirilmekte ve dışarıya satılmaktadır. Bağcılık son zamanlarda ilerleme göstermekte oldukça kaliteli kabarcık mahrabaşı ve yediveren üzümü yetiştirilmektedir. Sebze ekim ve dikimi ise genelde her aile kendi çapında yetiştiricilik yapmaktadır doğal yollarla katkı maddesi kullanılmadan yetiştirilen domates, salatalık, fasulye, biber, patlıcan ve acur ayçiçeği kendine has hoş tadı bulunmaktadır.

[Kaynak: dongelliler.com]