Kurban Bayram覺n覺z Kutlu Olsun
Kurban Bayram覺, biz M羹sl羹manlar taraf覺ndan Hicri Takvime g繹re Zilhicce ay覺n覺n onuncu g羹n羹nden itibaren d繹rt g羹n boyunca kutlanan bir dini bayramd覺r. Zilhicce ay覺n onuncu, onbirinci ve onikinci g羹nlerine “Eyy璽m-覺 nahr” (Kesme g羹nleri) ve bir 繹nceki g羹n olan Zilhicce ay覺n dokuzuncu g羹n羹ne Arefe denir. Kurban Bayram覺, ayn覺 zamanda 襤slam aleminin her y覺l Mekke’de hac farizas覺n覺 ifa ettikleri vakittir.
Kurban Bayram覺, n羹fusunun 癟ounluu M羹sl羹man olan bir癟ok 羹lkede din簾 bayram olmas覺n覺n yan覺 s覺ra resm簾 tatil ilan edilir. Ramazan Bayram覺 ile beraber 襤slam dinindeki en 繹nemli iki bayram覺ndan biridir.
Kurban, Allaha yaklamak ve Allah r覺zas覺na ermek niyetiyle kesilen, kurban edilen, hayvan demektir. Kur’an’da ge癟en 襤brahim peygamber ve olu 襤smail ile ilgili k覺ssadan yola 癟覺karak, kurban kavram覺, 癟ok daha genel bir adanm覺l覺覺, Allah i癟in bireyin her eyini feda edebilecek olmas覺n覺, Allah’a teslimiyeti ve ona kar覺 羹k羹r i癟inde olmay覺 ifade etmektedir. Kur’an ‘da Hac Suresinde ge癟en u ayet, kurban覺n 襤slam inanc覺ndaki yerini 繹zetler:
“Onlar覺n etleri ve kanlar覺 asla Allaha ulamaz. Allaha ulaacak olan ancak, sizin Onun i癟in yapt覺覺n覺z, g繹steriten uzak amel ve ibadettir.” (Hacc 22/36;37)
Kurban Bayram覺 Tarih癟esi
Tevrat‘a g繹re 襤brahim’in Ei Sara’dan bir 癟ocuu olmuyordu ve 襤brahim Sara’dan bir 癟ocuu olmas覺 durumunda bunu Allah’a Kurban olarak adad覺. Tanr覺, “襤shak’覺, sevdiin biricik olunu al, Moriya b繹lgesine git” dedi, “Orada sana g繹stereceim bir dada olunu yakmal覺k sunu olarak sun”, 襤brahim, “Olum, yakmal覺k sunu i癟in kuzuyu Tanr覺 kendisi salayacak” dedi. 襤kisi birlikte y羹r羹meye devam ettiler. Tanr覺’n覺n kendisine belirttii yere var覺nca 襤brahim bir sunak yapt覺, 羹zerine odun dizdi. Olu 襤shak’覺 balay覺p sunaktaki odunlar覺n 羹zerine yat覺rd覺. Onu boazlamak i癟in uzan覺p b覺癟a覺 ald覺.Ama RAB’bin melei g繹klerden, “襤brahim, 襤brahim!” diye seslendi. 襤brahim, “襤te buraday覺m!” diye kar覺l覺k verdi. Melek, “ocua dokunma” dedi, “Ona hi癟bir ey yapma. imdi Tanr覺’dan korktuunu anlad覺m, biricik olunu benden esirgemedin.” 襤brahim 癟evresine bak覺nca, boynuzlar覺 s覺k 癟al覺lara tak覺lm覺 bir ko癟 g繹rd羹. Gidip ko癟u getirdi. Olunun yerine onu yakmal覺k sunu olarak sundu.”
Kur’an metinlerinde bahsi ge癟en 癟ocuun “yumuak huylu bir erkek 癟ocuk” olmas覺ndan bahsedilip ismini belirtilmemitir (S璽ff璽t S羶resi: 101). Fakat genelde 襤smail olarak tefsir edilir ve m羹sl羹manlar 癟ocuun 襤smail olduuna inan覺rlar. Dier 襤slami kaynaklara g繹re, 襤brahim Peygamberin einin k覺s覺r olmas覺 nedeni ile bir 癟ocuu olmay覺nca (baz覺 rivayetlere g繹re 125 y覺l) Allah’a yalvar覺r, dua eder. Kendisinin ve einin yal覺 olduu bir zamanda mucizevi bir ekilde olu olur. ocuk biraz b羹y羹d羹羹nde, 襤brahim peygamber r羹yas覺nda onu kurban etmesi gerektiini g繹r羹r. Oluna “Yavrum, ben r羹yamda seni boazlad覺覺m覺 g繹rd羹m. D羹羹n bakal覺m, ne dersin? dedi. O da, Babac覺覺m, emrolunduun eyi yap. 襤naallah beni sabredenlerden bulacaks覺n der. Peygamberlerin r羹yalar覺 normal insanlar覺n r羹yalar覺ndan farkl覺 olduundan bu bir emir olarak kabul edilmi ve 襤brahim peygamber olunu kurban etmeye g繹t羹rm羹t羹r. Ancak Allah’覺n emriyle b覺癟ak 癟ocuu kesmez. Bu esnada Cebrail kuca覺nda bir ko癟 ile gelir. Bu imtihan baar覺 ile ge癟ildikten sonra t羹m 襤brahimi dinlerde Zilhicce ay覺n覺n 10. g羹n羹 ayn覺 ekilde kurban kesilerek kutlanan bayram olmutur. 襤slam peygamberi, Hac gibi terkedilen 襤brahim’ gelenei, tekrar hayata ge癟irmitir.
G羹ne douudan 45 dakika sonra bayram namaz覺 k覺l覺n覺r ve kurban genelde ilk g羹n kesilir.Kesilen bu etin 1/3 羹 akrabaya 1/3 羹 fakirlere kalan覺da kendine al覺r.Kesilen kurbandan etler ile yemekler yap覺larak kahvalt覺 edilir. Tan覺d覺k ve akrabalar ziyaret edilir, 癟ocuklara har癟l覺k ve hediyeler verilir.K羹癟羹k 癟ocuklar b羹y羹klerinin elinden 繹perler,herkes birbirini ziyaret eder k羹sl羹kler son bulur.
Kurban覺 Kimler Keser?
“H羹r, mukim (yolcu degil), M羹sl羹man ve din簾 繹l癟羹ye g繹re zengin sayilan (nisaba m璽lik olan) kiiler” kurban kesmekle m羹kelleftirler. Kurbandaki din簾 zenginliin 繹l癟羹s羹 aynen fitir sadakas覺ndaki 繹l癟羹 gibidir. Kurbandaki din簾 zenginlik 繹l癟羹s羹ne g繹re bir ticaret mal覺nin veya kazan覺lm覺 paran覺n 羹zerinden -zek璽tta oldugu gibi- bir yil ge癟mesi sart degildir, art覺c覺 nitelik ta覺mas覺 da aranmaz. Bu sebeple daha evvel fakir iken, Kurban Bayram覺 g羹nlerinden aniden kazan癟 saglayarak zengin olan kisiye kurban vacip olur. Daha evvel zengin olup da kurban g羹nlerinde aniden yoksul d羹sen kisiye ise vacip olmaz.
Kurban Edilebilen Hayvanlar
Koyun ve ke癟i (bir ya覺n覺 bitirmi olmal覺 veya 7-8 ayl覺k oldugu h璽lde, bir ya覺n覺 bitirmi gibi semiz olmal覺), s覺覺r (iki ya覺n覺 bitirmi olmal覺), manda (iki yasini bitirmis olmal覺), deve (bes yasini bitirmis olmal覺). Bir koyun veya bir ke癟i yalniz bir kii ad覺na kurban olabilir. Bir deve veya s覺覺r ise bir ila yedi kii aras覺nda olabilir. Ancak bu taktirde istirak edenlerden her biri M羹sl羹man olmal覺, her biri hayvanin yedide birine mal覺k olmal覺 ve Allah rizasi i癟in kurban kesecek bir niyet ta覺mal覺d覺r. Kurbanl覺k hayvan覺n iki veya bir g繹z羹n羹n k繹r olmas覺, dilerinin 癟ounun d羹m羹 olmas覺, kulaklar覺n覺n kesilmi olmas覺, boynuzlar覺n覺n birinin veya her ikisinin k繹k羹nden kirilmis olmas覺, kulak ve kuyruunun yar覺s覺ndan fazlasinin kopmus olmas覺, yaratilistan kulaklari veya kuyrugunun bulunmamas覺, kemikleri i癟inde iligi kalmam覺 derecede zay覺f olmas覺, kesilecei yere y羹r羹yemeyecek kadar topal veya hasta olmas覺 gibi kusurlar b繹yle bir hayvandan kurban olmayaca覺n覺 g繹sterir, yani b繹ylesine kusur tasiyan hayvanlardan katiyyen kurban olmaz. Hayvan覺n sa覺 olmas覺, topal olmas覺 (fakat y羹r羹yebilmesi), boynuzlu veya boynuzsuz olmas覺 (doutan b繹yle olmas覺), boynuzunun biraz k覺r覺k olmas覺, kulaklarinin delinmis veya enine yar覺lm覺 olmas覺, kulaklarinin u癟lar覺ndan kesilip sark覺k durumda olmas覺, dilerinin baz覺s覺n覺n d羹m羹 olmas覺, burma olmas覺 gibi hususlar ise kurbana engel tekil etmez.
Kurban覺n Hikmeti
Toplumda zenginler ve orta halliler yaninda, aylarca et y羹z羹 g繹remeyen yar覺 a癟 yar覺 tok gezerek durumlar覺n覺 belli etmeyen onurlu, ahsiyetli yoksullar vard覺r. ou defa bunlar y羹zsuyu d繹kmezler, kimseden birey isteyemezler, ite bu tip yoksullar i癟in Kurban Bayram覺 Allah Te璽l璽’nin bir ziyafetidir. Bu ilah簾 ziyafetle yoksullar覺n da g繹n羹lleri al覺nm覺 olacak, onlar da toplumdaki refahtan paylarini alm覺 olacaklard覺r. Bu da sosyal adaletin yayginlasmas覺nda ve insanlarimiz arasindaki sevgi baglarinin kuvvetlenmesinde etkili olacaktir. Ayrica kurban kan覺n覺n ak覺t覺lmas覺 ile m羹sl羹manda kalb簾 ve ruh簾 bir huzur da doacakt覺r.
