Balıklar (Pisces) poikloterm olan, neredeyse sadece suda yaşayan ve solungaçları ile solunum yapan, soğuk kanlı, yürekleri çift gözlü, çoğunun vücudu pullu, genellikle yumurta ile üreyen omurgalı hayvanlardır. Bazı türler canlı doğurarak ürer (lepistes, kılıçkuyruk, moly, endlers vs.). Örneğin tatlı su balıklarından Lepistes’in (Poecilia reticulata) yumurtaları anne karnında çatlar ve canlı doğum gerçekleşir. Çiklet balığı türlerinde ise kuluçka süresi dişinin ağzında gerçekleşir. Ağzında yumurtaları çeviren, mantarlaşmasını engelleyen dişi yumurtalar çatlayana hatta yavrular serbestçe yüzmeye başlayana kadar onları ağzındaki kesesinde korur.

Bulunmuş olan en eski balık fosilleri 500 milyon yaşındadır. Günümüzün balıkları kıkırdaklı balıklar (Chondrichthyes) ve kemikli balıklar (Osteichthyes) olarak ikiye ayrılırlar. Bunlar gibi diğer iki grubu oluşturmuş olan Placodermi (Zırhlı balıklar) ve Acanthodii (dikenli köpek balıkları)’nın nesilleri 300-400 milyon yıl evvel tamamen tükenmiştir. Bir kulakcık ve karıncıktan meydana gelen yüreklerinde daima kirli kan bulunur. Yürekten çıkan kirli kan solungaçlarda temizlendiğinden, vücutta temiz kan dolaşır. Ağızdan alınan su, solungaçlardan dışarı atılırken suda çözülmüş oksijen, osmozla kana verilir. Bu arada suda bulunan besinler ise yutulur. Köpek balıklarında su hem ağızdan hem de ilk solungaç yarığından alınır. Tuzlu su balıkları su içtikleri halde, tatlı su balıkları su içmezler. Gerekli su ihtiyaçlarını solungaç zarlarından osmozla alırlar. Deniz balıkları içtikleri suyun tuzunu böbrekle değil, solungaçları ile ayırır. Balıklarda göğüs ve karın yüzgeçleri çift, sırt, kuyruk ve anal yüzgeçleri tektir. Tek yüzgeçler nadiren birden fazla olsalar da simetrik çiftler meydana getirmezler.

Uçan balıklar çok gelişmiş olan göğüs yüzgeçlerini açarak bir-iki dakika su üstünde uçabilirler. Yaşadığı yerlerde su kuruduğu zaman balçığa gömülüp akciğer solunumu yapabilen, sürünerek gölden göle geçebilen, kısa bir süre havada uçabilen, elektrik ve ışık üretebilen çeşitli balık türleri mevcuttur. Balıkların pulları birbirleri üzerine kiremit gibi dizilmiş, kemiksi, kaygan ve antiseptiktir. Antiseptik mukus salgısı, üzerine yapışan bakteri ve sporları yok eder. Balıkların harekette önemli rol oynayan değişik kuyruk tipleri mevcuttur. Çatallanmış kuyruk tipine “difiserk”, çatallı olup eşit parçalı olana “homoserk”, köpek balıklarında olduğu gibi çatalları eş olmayan kuyruk tipine de “heteroserk” denir.

Balıklar omurgalı canlılar içerisinde sayıca en fazla olanıdır. Çalışmalarda balık türünün 40.000 kadar olduğu söylenmektedir. Balıkların günümüzde sportif ve akvaryumdaki değeri yanında büyük bir protein kaynağı olması ticari değerini arttırmaktadır. Balıkların yeryüzündeki dağılımları o kadar geniştir ki, Antartika sularında, sıcak tropikal sularda, acı sularda, tatlı sularda, ışığın ulaştığı dağ derelerinde veya insanların henüz ulaşamadığı oldukça derin ve karanlık sularda yaşayabilmektedir. Üç türlü beslenme görülür: Herbivor (otçul), karnivor (etçil) ve omnivor (hem et hem de bitkisel besin yiyenler). Yalnız çenelerinde değil, bütün ağız boşluklarında ve yutaklarında sıralanış ve şekil olarak birbirinden farklı birçok diş bulunur. Bu genelde beslenme şekillerine göredir. Bazılarında farinks (yutak) dişleri gelişmiştir. Yalnız Mersin balıklarında ve Demetsolungaçlılarda diş bulunmaz.

Balıklar Hakkında İlginç Bilgiler

En büyük deniz balığı

Bir balinanın uzunluğu yaklaşık olarak 15 m.’dir. Balina köpekbalığının uzunluğu ise 12 m.’dir.

En küçük balık

Filipinler’de yaşayan bir kaya balığı 1 cm. boyundadır.

En uzun yaşayan balık

Karadeniz’de yaşayan Mersinmorina’ların 120 yıl kadar yaşadığı görülmüştür. Bu balıkların ağırlıkları bir tondan fazladır.

En az yaşayan balık

Afrika ve Güney Amerika nehirlerinde en fazla bir yıl yaşayan 26 cins balık vardır. Yağmurlu mevsim sonunda nehirler kuruduğu zaman ölürler. Ölmeden önce, kuraklığa dayanıklı yumurtalarını yumurtlarlar. Yağmurlu mevsim başladığı zaman yumurtalardan yavrular çıkar. Bu balıklar bir yıldan daha az yaşarlar.

En hızlı balık

Yelken balığının saatte 68 mil (109 km.) hızla yüzdüğü bilinmektedir.

En zehirli balık

Hint Okyanusu’nda ve Büyük Okyanus’ta yaşayan taşbalıkları en zehirli balıklardır. Son derece acı veren zehirleri altı saat içinde ölüme sebep olur. Fakat bütün sokmalar öldürücü değildir.

Elektrikli yılanbalığında kaç volt elektrik vardır?

Elektrikli yılanbalığında 550 voltluk elektrik vardır.

En yükseğe sıçrayan balık

Bir Tarpo’nun 5 m. yükseğe sıçradığı ve 9 m.’lik yay yaptığı bilinmektedir.

En süslü balık

En süslü balık hindi balığıdır.

En çirkin balık

En çirkin balığın taşbalığı olduğu söylenir.

En büyük balık sürüsü

Ringa balığı sürüsünde 300 milyon balık bulunur.

En uzun isimli balığın adı nedir?

Çütre balığı Hawai’de humuhumunukunuku-apuaa adıyla tanınır.

Balık yağmuru nedir?

Kasırga ve hortumlarla denizden taşınan balıklar, gökyüzünden yağmur gibi yağarlar. Bu duruma, balık yağmuru denir. 1806′da Almanya’nın Essen kentinde büyük bir dolu tanesi bulundu. Dolunun içinde 4 cm. uzunluğunda bir sazan vardı. 2.7 kg. ağırlığında bir başka balık gökten, Hindistan’daki Jelapur’a düştü.

Kılıçbalığını tanıyor musunuz?

Bir kılıçbalığı kılıcının; bakır zırhı 10 cm.’lik levhayı, 30 cm.’lik beyaz meşe kerestesini, 65 cm.’lik sert meşeyi delip geçtiği bilinmektedir.

Oltayla tutulan en büyük balık

1959′da Güney Avustralya açıklarında 1.208 kg. ağırlığında bir büyük beyaz köpekbalığı yakalandı.

Köpekbalıklarında kaç tane solungaç bulunur?

Her ne kadar köpekbalıklarında beş tane solungaç yarığı varsa da bazılarında altı solungaç yarığı bulunur. Yedi solungaç yarıklı köpekbalıkları da vardır.

Solungaç nedir?

Balıkların solunum organıdır. Solungaçlardaki ince deri tabakasının altında kan damarları bulunur. Kan çevresindeki sudan oksijen alır, artık olan karbondioksiti dışarı verir.

Balıklar suda nasıl haraket eder?

Sandıkbalığı ve denizatlarının dışında bütün balıklar vücutlarını ve kuyruklarını sallayarak yüzerler. Balığın bu haraketi, yılanın karadaki haraketine benzer. Onun için buna yılankavi haraket denir. Yılan, yerde haraket ederken vücudunun farklı kısımlarını yer üzerindeki ufak çıkıntılara bastırarak vücudunu öne iter. Balıklar da vücudunu kıvırırken suyu bastırır ve böylece kendini öne götürür.

Kaç cins balık vardır?

En fazla 20.000 olarak tahmin edilmektedir.

Balıklar uyur mu?

Bu sorunun cevabı uyku halinin tanımlanmasına bağlıdır. Uyumak fiilinin sözlük tanımı şöyledir; dinlediğimiz bir dönem; bu dönem gözlerimiz kapalı olup, düşünce ve hareketlerin hemen hemen olmadığı bir durumdur. Farkedeceğimiz ilk şey balıkların göz kapaklarının olmamasıdır (köpek balıkları haricinde). Ayrıca, bazı okyanus balıkları sürekli hareket halinde olurlarken bazıları ise hareketsizdir. Bu durumlardan dolayı tüm balıkların bizim gibi uyduğunu söyleyemeyiz. Fakat tüm balıkların dinlendiği kesindir. Bunu yaparlarken bazıları sadece bulundukları yerde dururlar, bazıları da örneğin merceklerin üstünde kendilerine yer bularak dinlenirler. Tehlikeye karşı tetikte olmalarına rağmen uyuduklarını söyleyebiliriz.

Balıkların ömrü ne kadardır?

Birkaç haftadan, 50 seneden fazla yaşanlara kadar değişkendir. Ilık sularda balıklar genelde 10 ile 20 sene arasında yaşarlar.

Balıklarıın yaşı nasıl anlaşılır?

Genelde iki yöntem kullanılır; pullarındaki oluşan “halka”lardan bir de iç kulaklarındaki küçük kemiklerde oluşan halka şekillerinden. Genelde her bir çift halka (hem pullarda hem de iç kulakta) bir sene anlamına gelmektedir.

Balıklar nefes alır mı?

Evet, ama bizlerde olduğu gibi direkt olarak ciğerlere değil (bazı tropik balıklar haricinde). Esasında balıklar oksijeni içlerine çekerler havayı değil.

Balıklar geri geri yüzebilirler mi?

Bazı cinsler yüzer ama genelde balıklar geri geri yüzmezler. Yüzebilen türdeki balıklar ise genelde yılan balıkları cinsinden olanlardır.

Tüm balıklar yatay pozisyonda mı yüzerler?

Çoğu yatay pozisyonda yüzer. Denizatı istisnalardan biridir.

Balıklar yiyeceklerini çiğnerler mi?

İnsanların çiğnediği anlamda değil. Et yiyen balıklar, köpek balıkları gibi, dişlerini parçaları yutabilecek hale getirmek için kullanırlar. Et yemeyen türdeki balıkların çenelerinde diş yoktur. Boğazlarında dişe benzeyen organlar vardır. Eğer balıklar yiyeceklerini çiğnemeye kalkmış olsalar boğulurlar, çünkü bu oksijen almalarını etkiler.

Balıklar renkleri farkedebilirler mi?

Çoğu balık cinsi renk körüdür.

[Kaynak: wikipedia.org]