Renk Renk Yumurta Sakın Beni Unutma
ABD’de yapılan yeni bir araştırmaya göre, yumurtada bulunan yüksek kalitedeki protein kasları yumurta geliştiriyor, enerji ve tokluk hissi veriyor. Bir yumurta günlük tavsiye edilen yüksek kalite proteinin yüzde 13’ünü sağlıyor ve yüksek kalite proteinin yetişkinlerde kas kütlesini korumaya yardımcı oluyor. Yumurtadaki proteinin ayrıca her yaştaki insanda kas kütlesinin korunması, gelişimi ve çalışmasını doğrudan etkilediğini gören araştırmacılar, yüksek kalitedeki bu proteinin insan vücudunun gereksinim duyduğu kas kütlesini inşa ve korumak için tüm temel aminoasitleri sağladığını ortaya çıkardı.



Yumurta protein, mineral ve vitamin kaynağı olan çok önemli bir besindir. 50 gramlık bir tavuk yumurtasının kabuğu 5 gram, sarısı 15 gram, akı ise 30 gramdır. 50 gramlık bir tavuk yumurtası 70 kalori verir. Şu halde, 4 adet yumurta, iki kibrit kutusu büyüklüğünde, yani 100 gram orta yağlı beyaz peynirin verdiği kaloriyi verir. Yumurtanın sarışındaki kalori beyazının iki katıdır.



Yumurtanın çocukların ve yetişkinlerin beslenmelerinde önemli bir yeri vardır. Yumurta rafadan olarak içilir, kaynatılmış ve ayrıca yağda veya omlet veya çeşitli yiyeceklerin hazırlanmalarına ilave edilmek suretiyle de yenir. Kaynatılmış lop yumurta, daha doyurucudur ve böylece kişiyi daha uzun süre tok tutar. Gerek bu niteliği ve gerekse bileşimindeki zorunlu maddelerin bulunuşu, ayrıca da, düşük kalorili olması nedeniyle özellikle İngilizlerin olmak üzere, birçok ülkenin zayıflama reçetelerinde kaynatılmış yumurta yer almaktadır.



Ancak, yumurtanın sarısında az miktarda da olsa kolesterol mevcuttur. Bu nedenle, 50 yaşından sonra ve Özellikle yüksek tansiyonu olanlar yumurtayı daha dikkatli yemelidirler. Yani, bu gibi kişilerin her gün olmamak üzere haftada 23 gün yumurta yemelerinin kuşkusuz büyük bir önemi yoktur.



Kahvaltıda yumurta tüketmenin, vücut yağlarının yakılmasında önemli rol oynadığını ortaya koydu. Yumurtada A, D, E ve B, B2, B12, E vitaminleri bulunuyor. B grubu vitaminler bazı besin öğelerinin vücutta enerjiye çevrilmesi için gereklidir. Yumurta özellikle riboflavin (B2 vitamini) açısından zengindir. Yumurtanın sarısındaki A vitamini, gözün iyi görmesini sağlıyor ve dişlere sağlık kazandırıyor. Yumurta sarısı, D vitamini sağlayan birkaç besinden biridir. D vitamini, insan vücudunda kalsiyumun kullanılmasına yardımcı olur.



Yumurtada yüksek kaliteli protein olduğu için anne sütüne benzeyen tek ürün. Protein, vitamin ve mineral açısından oldukça zengin olan yumurta, özellikle çocukların fiziksel ve zihinsel gelişimi açısından büyük önem taşır. Bellek ve öğrenme kapasitesini artırır. Vücut hücrelerinin gelişmesine yardım eder. Solunum ve sindirim sisteminin sağlıklı olmasını sağlar. Yumurtanın, vücudu enfeksiyonlara karşı koruyucu bir etkisi de bulunuyor. Yumurta, demir ve çinko gibi sağlığımız açısından önem taşıyan mineralleri de içermektedir. Demir, kan yapımı için gereklidir. Ayrıca demirin büyüme, gelişme ve hastalıklardan koruma rolü vardır.



eslenmemizde kolesterolden çok, toplam yağ miktarı ve doymuş yağ asitleri oranına dikkat etmemiz gereklidir. Düşük yağlı diyet tüketen sağlıklı bireylerde her gün bir yumurta tüketiminin sakıncası yoktur. Eğer kişide kolesterol metabolizması bozukluğu yoksa yeterli ve dengeli olarak tüm besin gruplarını tüketiyorsa ideal vücut ağırlığı koruyorsa, fiziksel olarak aktif ise ve sigara kullanmıyorsa, yumurtanın yüksek kolesterol içeriğinden dolayı endişe duyulmasına gerek yoktur. İçerisinde bulunan lesitin kan kolesterolünü istenilen seviyelerde tutmaya yardımcıdır. Kolesterol yüksekliği, hipertansiyon, karaciğer yağlanması, şeker hastalığı vb. problemi olanların, farklı günlerde olmak koşulu ile haftada en çok 2 adet yumurta yemeleri önerilmektedir.
- Yumurta satın alınırken; marketlerde soğuk ortamda muhafaza ediliyor olmasına dikkat edilmelidir. Dışarıda bir gün durması buzdolabında bir hafta kalmasına eşdeğerdir.
- Yumurtanın kabuğu temiz, düzgün görünüşlü ve az pürüzlü olmalıdır. Daha ucuz diye çatlak ve kırık yumurtalar satın alınmamalıdır. Bu yumurtalar tazeliğini daha çabuk kaybedip, bozulur. Mikroorganizmaların üremesi için uygun bir ortam oluşturulurlar.
- Ev şartlarında yumurta buzdolabında (0-5°C), çabuk bozulmasını önlemek için alınan orijinal karton kutusu içerisinde, yıkanmadan saklanmalıdır. Yıkandığı takdirde doğal koruyucu tabakasını kaybeder. Bu nedenle yumurta kullanılacağı zaman yıkanmalıdır.
- Yumurta buzdolabında; peynir, soğan, balık gibi güçlü kokusu olan besinlerin yanında saklanmamalıdır. Çünkü yumurtanın kabuğu gözeneklidir ve yumurta güçlü kokuları emebilmektedir.
- Yumurtanın, iyi kaliteli olma özelliğini kaybetmeden kısa sürede tüketilmesi gerekir.
- Yumurtaya temas ettikçe eller mutlaka yıkanmalıdır. Çiğ yumurtalar temiz kaplara kırılmalıdır. Kullanılacak miktar kadar yumurta buzdolabından dışarıya çıkartılmalıdır. Yumurta içeren ve yumurtadan zengin yiyecekler hazırlanma sürelerinin haricinde iki saatten fazla buzdolabının dışında tutulmamalıdır.
- Yumurta kabuklu olarak pişirildiğinde 4 dakikada beyazı, 12 dakikada tamı katılaşır. Yumurta içeren bütün tarifelere pişirilme işlemi uygulanmalıdır. Çiğ yumurtanın hem sindirimi güçtür hem de mikroorganizmaların bulaşma riski vardır. Salmonella enfeksiyonları en çok rastlanılanıdır.
- Çiğ yumurtanın beyazındaki avidin, sarısında bulunan B grubu vitaminlerden biotini bağlayarak kullanılmasını engeller. Pişirme ile bu olumsuz etki önlenir.
- Yumurtanın pişirilme süresinin iyi ayarlanması gereklidir. Örneğin; haşlama süresi uzarsa ve yumurta bayatsa sarıdaki demir, beyazdaki sülfür ile birleşerek yumurta sarısının etrafında yeşil bir halka oluşur (Demir sülfür halkası). İstenmeyen bu durumun görülmemesi için; uzun süre haşlamamalı, kısa sürede tüketilmelidir.
- Uzun süre pişirilen yumurtaların sindirimi güçleşir ve uygulanan pişirme yöntemine göre B grubu vitaminlerde kayıplar oluşur. Kayıpları önlemek için yumurtayı yağa kırma yerine, diğer yöntemler ile pişirme tercih edilmelidir.
- Yumurtayı kıymalı, pastırmalı, sucuklu, tereyağlı pişirmek yerine; haşlama, menemen, omlet, çılbır (yağsız) şeklinde tercih etmek daha sağlıklı olacaktır.
- Yumurta beyazı ve sarısındaki besin öğelerinin tür ve miktarı farklılık göstermektedir. O nedenle yumurtayı bütün olarak tüketmekte yarar vardır.





