Herhangi bir iÅŸte istihdam edilememiÅŸ veya çalışamayacak derecede özürlü olan ve aynı zamanda ekonomik olarak muhtaç durumdaki vatandaÅŸlarımıza, devletimizce çeÅŸitli sosyal yardımlar yapılmaktadır. 18 yaşını doldurmamış özürlü vatandaÅŸlar lehine deÄŸiÅŸiklik yapılan 5378 sayılı yasanın ek 25. maddesine göre baÄŸlanacak aylığın özrün durumuna göre 65 yaşını doldurmuÅŸ vatandaÅŸlara baÄŸlanan yaÅŸlılık maaşından daha yüksek olacağını bildiren Cantimur, “Yeni yasadan yararlanmak isteyen özürlü vatandaÅŸların tam teÅŸekküllü hastanelerden alacağı saÄŸlık kurulu raporunu Emekli Sandığı Genel Müdürlüğü YaÅŸlılar Sosyal Güvenlik Kurumu BaÅŸkanlığı’na iletmesi gerekiyor. Bu tür müracaatları görüşüp karara baÄŸlamak üzere eskiden belirli günlerde toplanan Emekli Sandığı’nın iÅŸlemlerin hızlandırılması ve kısa sürede sonuca baÄŸlanması için ÅŸimdi her gün toplanması yönünde yeni yasal düzenlemeler getiriyoruz” diye konuÅŸtu.

Özürlü Aylığı

2022 sayılı Kanuna göre düzenlenen, toplumda özürlü aylığı diye de bilinen ve üç ayda bir ödenen sosyal yardımdır. Özürlüler Kanunu ile özürlü aylığı özür durumuna göre 2 ila 3 kat artırılmış ve kapsamı genişletilmiştir. Daha önce herkes için 65 YTL olan aylıklar, özürlülük oranına göre aylık 158 YTL ile 274 YTL’ye yükseltilmiştir.

Özürlüler Kanunu ile 18 yaşın altındaki muhtaç özürlülere ve evli özürlü kadınlara da aylık bağlanması temin edilmiştir. Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan yetim aylığı almakta olan malul çocukların aylıkları bu kanun gereğince durumlarına göre ödenebilecek tutardan az ise aradaki fark ilgili sosyal güvenlik kurumu tarafından karşılanacaktır. Bu aylığı talep edecek özürlülerin üç adet belgelik fotoğraf ve Nüfus Cüzdanı ile birlikte ikametgâhlarının bağlı bulunduğu Defterdarlık veya Mal Müdürlüklerine başvurmaları gerekmektedir.

Muhtaç Aylığı

Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından durumları uygun olan özürlülere muhtaç aylığı bağlanmaktadır. Muhtaç aylığı 2008 yılı için aylık 261 YTL’dir. Muhtaç kişi aylık talebini, ikamet ettiği ilin bağlı olduğu Vakıflar Bölge Müdürlüğüne şahsen veya posta ile yapabilir.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları

Ekonomik yoksunluk içinde olan özürlüler İl veya İlçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına müracaat ederek, ayni ve nakdi yardım ile ortopedik ve diğer yardımcı araç-gereçleri talep edebilirler. Ayrıca, özürlülerin ihtiyaç duyduğu ortopedik ve diğer yardımcı araç-gereçlerin, sosyal güvenlik kurumlarınca karşılanmayan kısmı da bu vakıflarca karşılanmaktadır.

Diğer Yardımlar

Belediyeler, Kızılay ve diğer sosyal yardım amaçlı dernek, vakıf, federasyon, konfederasyonlar tarafından da ayni ve nakdi olarak çeşitli yardımlar yapılmaktadır.

YeÅŸil Kart

Hiçbir sosyal güvencesi olmayan özürlülerin teşhis, tedavi, ilaç, ortez, protez ve gözlük ihtiyaçları yeşil kart verilerek karşılanmaktadır. Yeşil Kart almak isteyen vatandaşlarımızın İl Merkezinde İl Sağlık Müdürlüğüne, ilçelerde ise İlçe Kaymakamlıklarına başvurması gerekmektedir.

Aylığın İptali

Aylık bağlanmasına esas özürlülük oranı değişenlerin aylıkları Sağlık Kurulu raporları ile durumlarına göre yeniden tespit olunur. Özürlülük oranı, 5378 sayılı Kanun’a göre aylık bağlanması gereken oranın altına düşenler ile yukarıda belirttiğimiz aylık ortama gelir tutarından fazla gelir elde etmeye başlayanların aylıkları kesilir. Aylık hakkından yararlanan 18 yaşından küçük özürlülerin yalnızca kendileri 2022 sayılı Kanun’un 7’nci maddesinde belirtilen tedavi hakkından yararlanır. 18 yaşından küçük özürlüye bakan yakını sağlık yardımı hakkından yararlanamaz. Öte yandan, yukarıdaki hükümlere göre aylık alanlardan herhangi bir sosyal güvenlik kurumunun tedavi yardımı kapsamında bulunanlara sağlık-tedavi yardımı yapılmaz.

Son olarak şunu da belirtmeliyiz ki, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan malûl olmaları sebebiyle yetim olarak aylık veya gelir almakta olan çocuklardan bu kurumlardan aldıkları aylık veya gelir toplamı tutarları 2022 eklenen ek madde gereğince durumlarına göre ödenebilecek tutardan yani yukarıda belirttiğimiz tutardan daha az olanlara; aradaki fark ilgili sosyal güvenlik kurumu tarafından ödenir ve bu şekilde ödenen tutarlar Hazine’den tahsil edilir. Eğer, özürlü kişi birden fazla sosyal güvenlik kurumundan aylık veya gelir alıyorsa yalnızca tercih edecekleri bir sosyal güvenlik kurumu tarafından aradaki fark ödenecektir. İki değişik kurumun birden fark ödemesi Kanuna aykırı düşmektedir.

Özürlü[*] Kimdir?

Doğuştan veya sonradan herhangi bir nedenle bedensel, zihinsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yeteneklerini çeşitli derecelerde kaybetmesi nedeniyle toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük gereksinimlerini karşılamada güçlükleri olan ve korunma, bakım, rehabilitasyon, danışmanlık ve destek hizmetlerine ihtiyaç duyan kişidir. Görme, konuşma, işitme, ortopedik özürlüler, sürekli hastalığı olanlar, zihinsel özürlüler, sürekli klinik bakıma ihtiyaç duyanlar, duygusal, sosyal ve ruhsal sorunu olanlar, yasalara göre özürlü olarak kabul edilmektedir.

[*]Sakatlık durumunun ifadesi için özürlü, engelli ve sakat kelimelerinden her biri farklı şekillerde kullanılmaktadır. Söz konusu durum için yapılan isimlendirme yasalarda Özürlü kelimesi ile karşılanmaktadır. Ancak kimi sivil toplum kuruluşları sakat kelimesini bir kısmı ise engelli kelimesini kullanmaktadır. Broşürde yasal mevzuat ve benzeri alanlarda yapılan açıklamalar gereği her üç terim de kullanılmaktadır.

[Kaynak: turkiye.gov.tr]