Etiket: Amerika k覺tas覺

襤stanbul’un Fethi

襤stanbul, Asya ile Avrupa k覺talar覺 aras覺nda yer alan doal g羹zellikleriyle 羹nl羹 bir kenttir. Tarihi M.. yedinci y羹zy覺la kadar uzan覺r. ehir, M.. 657 y覺l覺nda Megaral覺lar taraf覺ndan kurulmutur. Devletin Byzas adl覺 komutan覺n覺n ad覺ndan dolay覺 ehre, Byzantion ad覺 verilmii. M.. alt覺nc覺 y羹zy覺lda Perelerin eline ge癟en Byzantion i癟in, Atinal覺lar ve Ispartal覺lar da savam覺. M.. d繹rd羹nc羹 y羹zy覺lda 襤skender taraf覺ndan fethedilen ehir M.. 羹癟羹nc羹 y羹zy覺lda Roma 襤mparatorluu taraf覺ndan al覺nm覺. M.. 330 y覺l覺nda 襤mparatorluun bakenti olan Byzantiona, bu kez de Konstantinapolis ad覺 verilir. M.. 395 y覺l覺nda Roma 襤mparatorluu ikiye ayr覺l覺nca Konstantinapolis, Dou Roma 襤mparatorluunun bakenti olur.

Stratejik 繹nemi ve tabi g羹zellikleriyle herkesin dikkatini 癟eken ehir, Gotlar, Ostrogotlar ve Bulgarlar taraf覺ndan defalarca kuat覺ld覺, fakat al覺namad覺. Bu youn sald覺r覺lar 羹zerine, 襤mparator Anastasiyanus, Silivriden balayarak Karadenize kadar uzayan surlar覺 yapt覺rd覺. Buna kar覺n sald覺r覺lar devam etti. M.S. 7. ve 8. y羹zy覺llarda Araplar taraf覺ndan da kuat覺ld覺. Fakat bu kuatmalar da sonu癟suz kald覺.

Fetih

1203 y覺l覺nda Ha癟l覺 ordular覺 taraf覺ndan zapt edilerek 1261 y覺l覺na kadar Ha癟l覺lar覺n elinde kald覺. Bu tarihten sonra tekrar Bizansl覺lar覺n eline ge癟ti.

1299 y覺l覺nda kurulan Osmanl覺 Devleti, yava yava b羹y羹yerek geliti. Anadolu ve Rumelide genilemeye devam etti. Anadolu ve Rumelideki topraklar覺m覺z覺n aras覺nda kalan Bizans, mutlaka al覺nmal覺yd覺. Bu ama癟la ehir, Osmanl覺lar taraf覺ndan birka癟 defa kuat覺ld覺. Ama al覺namad覺.

襤stanbulun Fethi ya da Avrupa kaynaklar覺na g繹re Konstantinopolisin D羹羹羹, Fatih Sultan Mehmet komutas覺ndaki Osmanl覺 襤mparatorluunun Bizans覺n bakenti Konstantinopolisi kuatmas覺n覺n ard覺ndan ger癟eklemi bir fetihtir. Bizans 襤mparatorluu ordusunun ba覺nda bulunan isim ise XI. Konstantin Palaiologos idi. Kuatma Osmanl覺n覺n kesin zaferiyle son bulmu ve J羹lyen takvimine g繹re 5 Nisan 1453 tarihinden 29 May覺s 1453涪 kadar s羹rm羹t羹r. Bu Fetih 繹nceden yakla覺k 1000 y覺ll覺k Bizans 襤mparatorluunun siyasal ba覺ms覺zl覺覺n覺n ortaya 癟覺kmas覺n覺 salam覺t覺r.

Fetih

Fatih Sultan Mehmed Osmanl覺 taht覺na ge癟mesinin ard覺ndan 襤stanbula ve anakkale Boaz覺 癟evresindeki Bizans kalelerine s羹rekli bask覺 yapm覺t覺r. 5 Nisanda 襤stanbulun fetih harekat覺n覺 balatmak 羹zere say覺s覺 80,000 ila 200,000 aras覺 deien bir orduyla 襤stanbula hareket etmitir. ehir 2,000烹 yabanc覺 olmak 羹zere toplamda 7,000 kiilik bir orduyla savunulmutur. Kuatma bir k覺s覺m Osmanl覺 kuvvetlerinin 癟evrede kalan Bizans kalelerini ele ge癟irirken a覺r Osmanl覺 toplar覺n覺n da 襤stanbul surlar覺na ate etmesiyle balam覺t覺r. Bizans覺n Hali癟e zincir germesiyle Osmanl覺lar bata ehre girememiler bu y羹zden ehri tamamen abluka alt覺na almaya 癟al覺m覺lard覺r ayr覺ca ehre Fatih Sultan Mehmetin bizzat g繹zleri 繹n羹nde Avrupadan yard覺m gemileri gelmitir. Fatih bu olaya sinirlenerek at覺n覺 denize s羹rm羹t羹r. Fatih bunlar覺n 羹zerine gemileri Hali癟e karadan yal覺 kaz覺klar覺n 羹zerinde y羹r羹tm羹t羹r ve Bizans Osmanl覺 gemilerini yanan gemileriyle yok etmeye 癟al覺sa da baar覺l覺 olamam覺t覺r.

Fetih

Fetih

Fetih

T羹rklerin surlara ilk sald覺r覺lar覺 Bizansl覺lara a覺r kay覺plar verdirmitir ve T羹rklerin surlar覺n alt覺na kazd覺覺 la覺mlar Bizansl覺lar taraf覺ndan yok edilmi b繹ylece T羹rkler bu plandan vazge癟milerdir. 22 May覺sta, ay tutulmas覺 daha g羹nler 繹nceden 襤stanbulun fethedileceini m羹jdelemitir. Birka癟 g羹n sonra Bizans, Venedikten yard覺m gemilerinin gelmeyeceini haber alm覺t覺r. 29 May覺s 1453 Gecesi Osmanl覺 ordusu surlara taarruz etmitir. 襤lk d羹zensiz sald覺r覺lar p羹sk羹rt羹lm羹t羹r. Anadoludan oluturulan birliklerle yap覺lan ikinci T羹rk sald覺r覺s覺yla surlar覺n Ey羹p b繹l羹m羹ne yar覺klar a癟maya 癟al覺覺lm覺t覺r. Bizans覺n savunma askerleri Anadolulu ak覺nlar覺n覺 geri p羹sk羹rtm羹t羹r ve Fatih Sultan Mehmetin se癟kin Yeni癟erilerine kar覺 direnmeye 癟al覺m覺lard覺r. Sava s覺ras覺nda, Ceneviz Komutan覺 Giovanni Giustiniani fena bi癟imde yaralanm覺 ve adamlar覺yla birlikte gemilerine doru geri 癟ekilmilerdir.

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

襤stanbulun nemi

襤stanbul, b繹lgede 繹nemli bir siyasi g羹癟 olan Dou Roma 襤mparatorluunun bakenti olmas覺n覺n yan覺 s覺ra, iki k覺tay覺 ve iki denizi birbiriyle balayan stratejik konumu itibariyle de 繹nemli bir merkezdi. Bundan dolay覺 tarihte pek 癟ok devletin topraklar覺na katmak istedii bir kara par癟as覺yd覺.

Bunun yan覺nda 襤stanbul, 襤slam devletleri a癟覺s覺ndan farkl覺 bir 繹neme haizdi. 襤slam peygamberi Muhammed, 襤stanbulun M羹sl羹manlar taraf覺ndan fethedileceini 7. y羹zy覺lda sahabelerine m羹jdelemi ve 襤stanbulu fethedecek komutan ve askerlerden 繹vg羹yle bahsetmitir. Bu sebeple tarihe ge癟en 襤stanbul kuatmalar覺n覺n b羹y羹k 癟ounluu 襤slam devletleri taraf覺ndan yap覺lm覺t覺r.

Daha nceki Fetih Denemeleri

Karadeniz ile Egeyi birbirine balayan deniz yolu 羹zerinde kurulu olan 襤stanbul, g羹n羹m羹zde olduu gibi o zamanlar da olduk癟a 繹nemli bir ehirdi. 1453 y覺l覺na kadar farkl覺 zamanlarda, bir癟ok farkl覺 millet ve medeniyet taraf覺ndan defalarca kuat覺lm覺sa da, gerek Bizans覺n sahip olduu Rum atei (grejuva), gerekse ehrin o zamanlar i癟in a覺lamaz olarak g繹r羹len surlar覺, bu fetih hareketlerini baar覺s覺z k覺lm覺t覺. Say覺lar覺 22 olan kuatmalar s覺rayla unlard覺r:

  • M.. 340, Makedonya Kral覺 Phillippe
  • M.. 194, Roma 襤mparatoru Septimius Severus (Baar覺l覺 olmutur. ehir, Romal覺lar覺n hakimiyetine ge癟mitir.)
  • 616, 襤ran H羹k羹mdar覺 Keyh羹srev
  • 626, 襤ranl覺lar ve Avar T羹rkleri ortak
  • 672, Emevi Halifesi Muaviye
  • 712, Emevi Halifesi I. Yezid
  • 722, Emevi Halifesi I. Yezid (Yaln覺zca Galata Liman覺 al覺nm覺, Arap Camii ina ettirilmitir.)
  • 782, Abbasiler (Kent haraca balanm覺t覺r.)
  • 854, Abbasi Halifesi M羹tevekkil
  • 864, Ruslar
  • 869, Abbasiler
  • 936, Ruslar
  • 959, Macarlar
  • 970, Abbasiler (Kent haraca balanm覺t覺r.)
  • 1203, Latinler (Latinler, 襤stanbulu 1261涪 kadar ellerinde tuttular.)
  • 1302, Venedikliler
  • 1348, Cenevizliler
  • 1394-1396, Osmanl覺 Padiah覺 I. Bayezid
  • 1412, Osmanl覺 ehzadesi Musa elebi
  • 1422, Osmanl覺 Padiah覺 II. Murat
  • 1437, Cenevizliler
  • 1453, Osmanl覺 Padiah覺 II. Mehmed (Baar覺l覺 olmutur. ehir, Osmanl覺lar覺n hakimiyetine ge癟mitir.)

Bunlar覺n yan覺nda Atillan覺n, Vikinglerin, Bulgarlar覺n Avarlar覺n ve Gotlar覺n da kuatma yapt覺覺 baz覺 kaynaklarda ge癟er ama tarihleri bilinmemektedir.

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Sald覺r覺 Haz覺rl覺klar覺

Sultan II. Mehmet, Theodosius Surlar覺na ve ehrin su ile 癟evrili olmayan tek b繹lgesini bat覺dan gelebilecek sald覺r覺lardan koruyan hendeklere sald覺rmay覺 tasarlad覺. Ordu 6 Nisan 1453猓e ehrin dousuna yerleti. Toplar haftalarca surlar覺 d繹vd羹 fakat yeterli gedik a癟amad覺. Toplar覺n yeniden doldurulmalar覺 zaman ald覺覺 i癟in, her at覺tan sonra Bizansl覺lar hasar覺n 癟ounu tamir edebiliyorlard覺.

Daha sonra, yeralt覺 t羹nelleri yap覺p surlar覺n alt覺n覺 kazarak yarma yolunu denediler. Kaz覺c覺lar覺n 癟ou, S覺rp Despotu taraf覺ndan Nvo Brdodan g繹nderilen S覺rplard覺 ve Zanos Paan覺n emri alt覺ndayd覺lar. Lakin Bizansl覺lar, Johannes Grant ad覺nda, Alman olduu s繹ylense de muhtemelen 襤sko癟 olan bir m羹hendisi g繹revlendirdiler. T羹nelleri kazd覺rmak i癟in Fatih Sultan Mehmetin Bulgar as覺ll覺 bir t羹nel kaz覺c覺s覺n覺 (la覺mc覺) ka癟覺rtt覺覺 bilinmektedir. Johannes kar覺 t羹neller kazd覺rd覺 ve Bizans birlikleri t羹nellere girip Osmanl覺 i癟ilerini 繹ld羹rd羹ler. Dier t羹neller de suyla dolduruldu. Son olarak Bizansl覺lar 繹nemli bir m羹hendisi esir al覺p ikence yaparak, sonradan y覺k覺lan t羹nellerin hepsinin yerini 繹rendiler.

Sultan II. Mehmet, ehrin 繹demeyeceini bildii 癟ok b羹y羹k vergi kar覺l覺覺nda ablukay覺 kald覺rmay覺 繹nerdi. Bu da geri 癟evrilince, Bizansl覺 askerlerin kendi birlikleri t羹kenmeden 繹nce bitkin d羹eceini bilerek saf g羹癟le duvarlar覺 alt etmeyi tasarlad覺.

29 May覺s sabah覺 sald覺r覺 balad覺. H羹cumun ilk dalgas覺n覺, m羹mk羹n olabildii kadar 癟ok Bizans askerini 繹ld羹rmeye niyetli acemi askerler olan azaplar oluturuyordu. Ayr覺ca Hali癟ten de bask覺 uygulayabilmek i癟in gece yal覺 k羹t羹kler 羹zerinde karadan Hali癟e ta覺nan gemiler, o sabah Bizans askerlerine kar覺 bir s羹rpriz unsuru olmutu. Anadolululardan oluan ikinci dalga, ehrin kuzeydousundaki, topla k覺smen hasar alm覺 Blachernae Surlar覺n覺n (okunuu: blakernai ) bir b繹l羹m羹ne odaklanm覺t覺. Uzun s羹ren bu 癟arp覺malar sonucunda Ulubatl覺 Hasan ad覺ndaki bir yeni癟eri, surlara Osmanl覺 sanca覺n覺 dikmi, bununla atelenen Osmanl覺 ordusu 29 May覺s 1453猓e 襤stanbulun surlar覺n覺 am覺t覺.

Ancak sava hen羹z bitmemiti. Hayatta kalan Bizans askerleri, Osmanl覺 askerleriyle sokak aralar覺nda 癟arp覺覺yorlard覺. K覺sa s羹ren bu 癟at覺malardan sonra Bizans ordusu yenilmi ve Sultan II. Mehmet 繹nderliindeki Osmanl覺 ordusu 襤stanbula tamamen h璽kim olmutu.

Fetih

Fetih

襤stanbul Fethinin Sonu癟lar覺

O g羹n羹n d羹nyas覺ndaki en 繹nemli ehirlerden olan 襤stanbulun fethi, gerek d羹nyada gerekse Anadoluda bir癟ok etki yaratt覺.

襤癟 sonu癟lar

  1. Anadolu ve Balkanlar aras覺ndaki ge癟ilerde bir engel olan 1058 y覺ll覺k Bizans y覺k覺lm覺, arada engel kalmam覺t覺.
  2. Bir癟ok kere Osmanl覺 ehzadelerini ve Avrupa 羹lkelerini k覺k覺rtan Bizans art覺k bunu yapamayacakt覺.
  3. M羹sl羹man d羹nyas覺nda Osmanl覺 Devleti daha sayg覺n bir hale gelmiti.
  4. II. Mehmet, Fatih unvan覺n覺 ald覺.
  5. Karadenizi Akdenize balayan ticaret yollar覺 ele ge癟irildi.
  6. 襤stanbul bakent yap覺ld覺.
  7. Osmanl覺n覺n y羹kselme d繹nemi balad覺.

D覺 sonu癟lar

  1. Avrupa ve Balkan devletlerinin Osmanl覺y覺 Balkanlardan atma 癟abalar覺 sonu癟suz kalm覺t覺.
  2. 襤stanbuldan 襤talyaya ka癟an sanatk璽rlar ve bilim adamlar覺, R繹nesans ve reform hareketlerini h覺zland覺rm覺lard覺.
  3. D羹nyan覺n en b羹y羹k imparatorluklar覺ndan olan Dou Roma 襤mparatorluu tamamen yok olmutu.
  4. Orta a kapan覺p Yeni a balam覺t覺.
  5. Ticaret yollar覺n覺n birer birer T羹rklerin eline ge癟mesi Avrupal覺lar覺 yeni ticaret yollar覺 bulmaya zorlad覺 ve corafi keifler ortaya 癟覺kt覺.
  6. B羹y羹k ve kal覺n surlar覺n toplarla y覺k覺labileceini g繹ren Avrupa, bu y繹ntemi derebeylikler 羹zerinde denemitir. B繹ylelikle k羹癟羹k derebeylikler y覺k覺l覺p yerine b羹y羹k krall覺klar kurulmutur.
  7. 襤stanbuldan ayr覺lan Bizansl覺 bilginler, Avrupada Reform hareketlerini balatm覺lard覺r.
  8. Osmanl覺lar覺n ticaret yollar覺n覺 ele ge癟irdikten sonra bu yollardan ge癟mek zorunda kalan Avrupal覺lar y羹ksek vergileri Osmanl覺ya 繹dememek i癟in ticari yollar arad覺lar. B繹ylece Bartelmi Diaz mit burnunu kefetti.

Bu fetih bir nev簾 Avrupan覺n (襤ngilterenin) Amerika k覺tas覺n覺 kefinin yolunu a癟m覺t覺r. Zir璽 bu keifle ticaret yollar覺 kapanan Avrupal覺lar baka yollar bulmak zorundayd覺lar. Bu keif buna bir vesile olmutur.

[Yaz覺 Kaynak: Wikipedia]