Etiket: Belkahve

B├╝y├╝k Taarruz ve Ba┼čkomutan Meydan Muharebesi

Sakarya Sava┼č─▒ÔÇÖndan sonra, kamuoyunda ve TBMMÔÇÖnde taarruz i├žin sab─▒rs─▒zl─▒k ba┼č g├Âstermi┼čti. Gazi Mustafa Kemal Pa┼ča, 4 Mart 1922ÔÇ▓de B├╝y├╝k Millet MeclisiÔÇÖnin gizli bir toplant─▒s─▒nda endi┼če ve huzursuzluk duyanlara a├ž─▒klamalar yapm─▒┼čt─▒.

Taaruz

ÔÇťOrdumuzun karar─▒, taarruzdur. Fakat bu taarruzu tehir ediyoruz. Sebebi, haz─▒rl─▒─č─▒m─▒z─▒ tamamen bitirmeye biraz daha zaman laz─▒md─▒r. Yar─▒m haz─▒rl─▒kla, yar─▒m tedbirlerle yap─▒lacak taarruz, hi├ž taarruz etmemekten ├žok daha k├Ât├╝d├╝rÔÇŁ diyerek bir taraftan zihinlerdeki ┼č├╝pheyi bertaraf etmeye ├žal─▒┼č─▒rken, di─čer taraftan da orduyu son zaferi sa─člayacak bir taarruz i├žin haz─▒rl─▒yordu. Haziran 1922 ortalar─▒nda, Ba┼čkomutan Gazi Mustafa Kemal Pa┼ča, taarruza ge├žmek karar─▒n─▒ alm─▒┼čt─▒. As─▒l ama├ž, yok edici bir meydan sava┼č─▒ yapmak, d├╝┼čman─▒ ├žabuk ve kesin bir sonu├ž alacak ┼čekilde vurmakt─▒. Mustafa Kemal Pa┼ča, ordu birlikleri aras─▒nda bir futbol ma├ž─▒ organize edilmesi bahanesiyle ordu komutanlar─▒n─▒ Ak┼čehirÔÇÖe davet etti. B├Âylece Yunanl─▒lar─▒n ve ─░┼čgal Devletlerinin dikkatleri ├žekilmeyecekti. 28 Temmuz gecesini, komutanlarla genel taarruz hakk─▒nda konu┼čarak ge├žirdi ve gereken direktifleri verdi. Mustafa Kemal Pa┼ča, daha sonra 20 A─čustos 1922ÔÇ▓de AnkaraÔÇÖdan Ak┼čehirÔÇÖe giderek, 26 A─čustos 1922 Cumartesi sabah─▒ d├╝┼čmana taarruz emrini verdi. ├çok gizli bir ┼čekilde y├╝r├╝t├╝len bu olaylar─▒ kamuoyundan saklamak maksad─▒yla, 21 A─čustosÔÇÖta ├çankaya k├Â┼čk├╝nde bir ├žay daveti verilece─či gazete ve ajanslara bildirilmi┼čti.

Taaruz

26 A─čustos sabah─▒ Ba┼čkomutan Mustafa Kemal Pa┼ča, yan─▒nda Genelkurmay Ba┼čkan─▒ Fevzi Pa┼ča (├çakmak), Bat─▒ Cephesi Komutan─▒ ─░smet Pa┼ča (─░n├Ân├╝) ile birlikte muharebeyi idare etmek ├╝zere KocatepeÔÇÖdeki yerini ald─▒. B├╝y├╝k taarruz burada ba┼člad─▒. Top├žular─▒n sabah saat 4:30ÔÇ▓da taciz ate┼či ile ba┼člayan harekat, saat 5:00ÔÇ▓de ├Ânemli noktalara yo─čun top├žu ate┼či ile devam etti. Piyadelerimiz, Sabah 6:00ÔÇ▓da T─▒naztepeÔÇÖye h├╝cum mesafesine yakla┼čarak, tel ├Ârg├╝leri a┼č─▒p, Yunan askerini s├╝ng├╝ h├╝cumu ile temizledikten sonra, T─▒naztepeÔÇÖyi ele ge├žirdiler. Bundan sonra, saat 9:00ÔÇ▓da Belentepe, daha sonra Kalecik-Sivrisi d├╝┼čmandan temizlendi. Taarruzun birinci g├╝n├╝, s─▒klet merkezindeki 1. Ordu Birlikleri, B├╝y├╝k KaleciktepeÔÇÖden ├çi─čiltepeÔÇÖye kadar onbe┼č kilometrelik bir b├Âlgede d├╝┼čman─▒n birinci hat mevzilerini ele ge├žirdi. 5. S├╝vari Kolordusu d├╝┼čman gerilerindeki ula┼čt─▒rma kollar─▒na ba┼čar─▒l─▒ taarruzlarda bulundu. 2. Ordu da cephede tespit g├Ârevini aksatmadan s├╝rd├╝rd├╝.

Taaruz

26 A─čustos g├╝n├╝ T├╝rk Ordusunun B├╝y├╝k TaarruzÔÇÖu, Genelkurmay Ba┼čkanl─▒─č─▒ÔÇÖnca TBMMÔÇÖne bildirildi. Bu haber MeclisÔÇÖi co┼čturdu ve heyecanl─▒ g├Âsterilere vesile oldu.

27 A─čustos Pazar sabah─▒ g├╝n a─čar─▒rken, T├╝rk Ordusu b├╝t├╝n cephelerde yeniden taarruza ge├žti. Bu taarruzlar ├žo─čunlukla s├╝ng├╝ h├╝cumlar─▒yla ve insan├╝st├╝ ├žabalarla ger├žekle┼čtirildi. 27 A─čustos saat 18:00ÔÇ▓de, Afyon 8. T├╝men taraf─▒ndan kurtar─▒ld─▒. Afyon kurtulu┼čun ┼čanl─▒ ve ┼čerefli m├╝jdesi olmu┼čtu. Ba┼čkomutanl─▒k karargah─▒ ile Bat─▒ Cephesi Komutanl─▒─č─▒ karargah─▒ AfyonÔÇÖa ta┼č─▒nd─▒.

Taaruz

28 A─čustos Pazartesi ve 29 A─čustos Sal─▒ g├╝nleri, ba┼čar─▒l─▒ ge├žen taarruz harekat─▒ ile d├╝┼čman─▒n 5. T├╝meninin ├ževrilmesi ile sonu├žland─▒. 29 A─čustos gecesi durum de─čerlendirmesi yapan komutanlar, hemen harekete ge├žerek muharebenin s├╝ratle sonu├žland─▒r─▒lmas─▒n─▒ gerekli buldular. D├╝┼čman─▒n ├žekilme yollar─▒n─▒n kesilmesi ve d├╝┼čman─▒ ├žarp─▒┼čmaya zorlayarak, tamamen teslim olmalar─▒n─▒ sa─člama yolunda karar ald─▒lar. Karar s├╝ratli ve d├╝zenli bir ┼čekilde ger├žekle┼čtirildi. 30 A─čustos 1922 ├çar┼čamba g├╝n├╝ taarruz harekat─▒ T├╝rk Ordusunun kesin zaferi ile sonu├žland─▒. B├╝y├╝k TaarruzÔÇÖun son safhas─▒ askeri tarihimize Ba┼čkomutan Meydan Muharebesi olarak ge├žmi┼čtir.

30 A─čustos 1922 Ba┼čkomutan Meydan Muharebesi sonunda, d├╝┼čman ordusunun b├╝y├╝k k─▒sm─▒ d├Ârt taraftan sar─▒larak, Dumlup─▒narÔÇÖda Gazi Mustafa Kemal Pa┼čaÔÇśn─▒n ate┼č hatlar─▒ aras─▒nda bizzat idare etti─či sava┼čta tamamen yok edilmi┼č veya esir edilmi┼čti. B├Âylece tasarlanan kesin sonu├ž be┼č g├╝n i├žinde elde edilmi┼č ve haz─▒rlanan plan tam ba┼čar─▒ ile uygulanm─▒┼čt─▒. 30 A─čustos 1922ÔÇ▓nin gurur verici zaferi ile Mustafa Kemal, ka├žabilen d├╝┼čman─▒n takip edilmesini ve ├╝├ž koldan EgeÔÇÖye do─čru ilerlemesini uygun buldu. ÔÇťOrdular ilk hedefiniz AkdenizÔÇÖdir. ─░leriÔÇŁ diyerek, tarihi emrini 1 Eyl├╝l 1922ÔÇ▓de verdi. Yunanl─▒lar, ─░zmirÔÇÖe do─čru ka├žmaktayd─▒. Ba┼čta Yunan Ordusu Ba┼čkomutan─▒ Trikopis olmak ├╝zere ├žok say─▒da esir ele ge├žirilmi┼čti.

Taaruz

Ordumuz bu muharebede, on be┼č g├╝nde 400 kilometre kat ederek, 9 Eyl├╝l 1922 sabah─▒ ─░zmirÔÇÖe girdi. Sabuncu BelÔÇÖden ge├žen 2. S├╝vari T├╝meni, Mersinli yolu ile ─░zmirÔÇÖe do─čru akarken, bunun solunda 1. T├╝men de Kadife KaleÔÇÖye do─čru y├╝r├╝yordu. Bu T├╝menin 2. Alay─▒ Tuzluo─člu Fabrikas─▒ÔÇÖndan ge├žerek KordonboyuÔÇÖna ula┼čt─▒. Y├╝zba┼č─▒ ┼×eref Bey H├╝k├╝met Kona─č─▒na, 5. S├╝vari T├╝menimizin ├Ânc├╝s├╝ Y├╝zba┼č─▒ Zeki Bey Kumandanl─▒k dairesine, 4. Alay Komutan─▒ Re┼čat Bey de Kadife KaleÔÇÖye bayra─č─▒m─▒z─▒ ├žektiler.

─░zmirÔÇÖde askerlerimiz co┼čku i├žinde kar┼č─▒land─▒lar ve ├ži├žek ya─čmuruna tutuldular. S├╝varilerimizin Kordon boyundan ge├ži┼či ├žok g├Ârkemli idi. Kurtulu┼č zaferinin Ba┼čkomutan─▒ Gazi Mustafa Kemal Pa┼ča, ─░zmirÔÇÖin kurtulu┼čunu BelkahveÔÇÖden seyretti. T├╝rk Ordusunun, 400 kilometrelik bir mesafeyi sava┼čarak kat edip ─░zmirÔÇÖe ula┼čmas─▒ i├žerde ve d─▒┼čar─▒da hayret ve takdir uyand─▒rd─▒.

B├╝y├╝k T├╝rk zaferi kar┼č─▒s─▒nda endi┼čeye d├╝┼čen ve o anda da ─░stanbul ve ├çanakkale Bo─čazlar─▒n─▒ i┼čgal alt─▒nda bulunduran ─░tilaf Devletleri, sava┼č─▒ durdurmay─▒ ve T├╝rklerin hakl─▒ isteklerini yerine getirmeyi kendi ├ž─▒karlar─▒na uygun buldular. Lord KinrossÔÇÖa g├Âre,ÔÇŁ ─░ngiltere, ciddi bir krizle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya bulundu─čunu anlamaya ba┼čl─▒yor. Halk, T├╝rklerle yeni bir sava┼čtan korkuyorduÔÇŁ. 11 Ekim 1922ÔÇ▓de imzalanan Mudanya Ate┼čkes Antla┼čmas─▒ÔÇÖyla, silahl─▒ ├žat─▒┼čma durduruldu─ču gibi, Edirne dahil TrakyaÔÇÖn─▒n da T├╝rkiyeÔÇÖye b─▒rak─▒laca─č─▒ ve bir ay i├žerisinde Yunanl─▒lar taraf─▒ndan bo┼čalt─▒laca─č─▒ kabul edildi. AnadoluÔÇÖda Yunan politikas─▒n─▒ y├╝r├╝ten ─░ngiltere Ba┼čbakan─▒ Lloyd George, bu geli┼čmeler ├╝zerine istifa etti.