Etiket: damlalar

Ya─čmur Damlas─▒n─▒n S─▒rr─▒

Ya─čmur,bulutlardan su ┼čeklinde ya─čan ya─č─▒┼č bi├žimidir. Ya─čmur taneleri d├╝┼čme esnas─▒nda kuru havadan ge├žerken bir k─▒sm─▒n─▒n veya tamam─▒n─▒n buharla┼čmas─▒ sonucu bulut tabandan a┼ča─č─▒ do─čru s├╝n├╝yormu┼č gibi g├Âr├╝n├╝r buna virga denilir. Bilim adamlar─▒n─▒n ya─čmurun olu┼čumu ve ya─č─▒┼č─▒ ile ilgili a├ž─▒klamalar─▒ Bergeron S├╝reci olarak adland─▒r─▒l─▒r. Ayr─▒ca yaz─▒n baz─▒ g├╝nlerde bulut oldu─ču halde ya─čmur ya─čmamas─▒n─▒n sebebi hava k├╝tlesinin ta┼č─▒d─▒─č─▒ toplam su miktar─▒n─▒n az olmas─▒ sebebiyle yeterince ya─č─▒┼č yapacak kadar yo─čunla┼čmamas─▒d─▒r. Yapay ya─čmurlar ise havan─▒n bulutlu oldu─ču g├╝nlerde bulutlara g├╝m├╝┼č iyod├╝r bulutu s─▒k─▒larak ya─čd─▒r─▒l─▒r. Havada bulut olmazsa asla yapay ya─čmur ya─čd─▒r─▒lamaz. Ya─čmurun olu┼čmas─▒nda iki durum ortaya ├ž─▒k─▒yor. Yo─čunla┼čma ve buharla┼čma. G├╝ne┼č ─▒┼č─▒─č─▒n─▒n etkisi ile her g├╝n y├╝z binlerce metrek├╝p su buharla┼čarak atmosfere do─čru y├╝kseliyor. Ve y├╝kseldik├že so─čumaya ba┼čl─▒yor. ├ľyle biran geliyor ki su buhar─▒ ─▒s─▒n─▒n ├žok d├╝┼č├╝k oldu─ču bir b├Âlgeye geliyor.

So─čuk hava katman─▒na rastlayan buhar tanecikleri havadaki toz par├žac─▒klar─▒na tutunarak su damlalar─▒ haline d├Ân├╝┼č├╝yor. Bunlar birle┼čerek bulutlar─▒ olu┼čturuyor. Bu su damlac─▒klar─▒n─▒n yery├╝z├╝ne d├╝┼čmesi yani ya─čmur olu┼čturmas─▒ i├žin belirli bir b├╝y├╝kl├╝─če gelmesi gerekiyor. Bu da y├╝z binlerce su damlac─▒─č─▒n─▒n birle┼čmesi anlam─▒na geliyor. Yeterli b├╝y├╝kl├╝─če ula┼č─▒nca yer├žekiminin etkisiyle yere d├╝┼čmeye ba┼čl─▒yor. B├╝t├╝n bu anlatt─▒─č─▒m─▒z i┼člemler ise ortalama 8 g├╝n s├╝r├╝yor. Sizlere bir soru; ya─čan ya─čmurun s├╝resi neye ba─čl─▒? Bir bulutun yar─▒s─▒ ya─čmur olarak ya─čar bu da tahminen 30 dakika s├╝rer. Ama bulutlar devaml─▒ olu┼čursa ya─čmur g├╝nlerce ya─čar. Peki hava kapal─▒ oldu─ču halde bazen ya─čmur ya─čmaz bunun sebebi ise; su damlalar─▒n─▒n s─▒cak ve kuru bir hava katman─▒ndan ge├žiyor olmas─▒d─▒r. Burada su damlalar─▒ yeniden buharla┼č─▒r ve ya─čmur olu┼čmaz.

Hi├ž dikkatinizi ├žekti mi bilmiyorum, sa─čanak ya─čmur ya─čarken ilk taneler her zaman daha iridir. Bunun sebebi de ya─čmur damlalar─▒n─▒n yery├╝z├╝ne inerken so─čuk ve nemli hava ile kar┼č─▒la┼čmas─▒d─▒r. So─čuk ve nemli katmandan ge├žen damlalar buharla┼čmadan yery├╝z├╝ne inerler. Bu s─▒rada hacim y├Ân├╝nden b├╝y├╝d├╝kleri gibi havan─▒n nemini de ald─▒klar─▒ i├žin daha da b├╝y├╝rler. Ve sa─čanak ya─čmurda ilk taneler daha b├╝y├╝k olur. Arkadan gelen damlalar ise nemi azalm─▒┼č bir katmandan ge├žtikleri i├žin ilk tanelerden daha k├╝├ž├╝kt├╝r. Ya─čmurun ya─čmas─▒ i├žin su damlalar─▒n─▒n belirli bir b├╝y├╝kl├╝─če gelmesi gerekti─čin s├Âylemi┼čtik. Bu da damlalar─▒n birbiri ile birle┼čmesi ile olmaktad─▒r. Bu birle┼čme iki t├╝rl├╝ olur. ├çarp─▒┼čma ile birle┼čme ve kristalle┼čme ile birle┼čme.

├çarp─▒┼čma ile Birle┼čme

Buluttaki su tanecikleri r├╝zgar─▒n etkisi ile bir oraya bir buraya itilirler. Birbirlerine ├žarpt─▒k├ža birle┼čerek su damlac─▒klar─▒n─▒ olu┼čtururlar. Olu┼čan su damlac─▒klar─▒ da k├╝mele┼čerek su damlalar─▒n─▒ meydana getirirler. Bu damlalar belirli bir a─č─▒rl─▒─ča ula┼č─▒nca havadan daha a─č─▒r hale gelerek yere ya─čmur olarak d├╝┼čerler.

Kristalle┼čme Yolu ile Birle┼čme

Hava s─▒cakl─▒─č─▒ birdenbire d├╝┼čerse su tanecikleri donarak buz kristallerini olu┼čtururlar. Bu kristaller yere d├╝┼čerken daha s─▒cak bir hava katman─▒n─▒n i├žinden ge├žer. Burada eriyip yery├╝z├╝ne ya─čmur olarak iner.

Ya─čmur

Ya─čmur

Ya─čmur

Ya─čmur

Ya─čmur

Ya─čmur

Havada olu┼čan bir ya─čmur damlas─▒n─▒n yer ├žekimiyle yere do─čru hareketi s─▒ras─▒nda havan─▒n direnciyle kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒n─▒ belirten bilim adamlar─▒, bu durumun, damlalar─▒n yery├╝z├╝ne ├žarpmadan ├Ânce d├╝zle┼čmesine ve par├žalanmas─▒na neden oldu─čunu kaydetti. Sonu├žlar─▒ ÔÇťNature PhysicsÔÇŁ bilim dergisinin son say─▒s─▒nda yay─▒mlanan ara┼čt─▒rma, neden yery├╝z├╝ne d├╝┼čen ya─čmur damlalar─▒n─▒n farkl─▒ oldu─ču sorusuna yan─▒t veriyor.

Ya─čmur

Ya─čmur

Ya─čmur

Ya─čmur

Ya─čmur