Etiket: faziletli

Zekât Nedir? Kimlere Zekât Verilir?

Zekât Nedir?

Bir mal─▒n belli bir miktar─▒n─▒, belli bir zaman sonra hak sahibi olan bir k─▒s─▒m M├╝sl├╝manlara Y├╝ce AllahÔÇÖ─▒n r─▒zas─▒ i├žin tamamen m├╝lkiyetine ge├žirmektir. Zek├ót, kullar─▒n kulluk g├Ârevindeki sadakatlerine delalet eder.

Zek├ót─▒n ├ľnemi

─░sl├ómÔÇÖ─▒n be┼č ┼čart─▒ndan d├Ârd├╝nc├╝s├╝ zek├ót vermektir. Hicretin ikinci y─▒l─▒nda oru├žtan ├Ânce farz olmu┼čtur. Mal ile yap─▒lan ibadettir. Zek├ót, dini ├Âl├ž├╝lere g├Âre zengin olan M├╝sl├╝manlar─▒n seneden seneye mal─▒n─▒n ve paras─▒n─▒n k─▒rkta birini fakir olan M├╝sl├╝manlara vermesidir. Zek├ót, KurÔÇÖan-─▒ KerimÔÇÖde namaz ile birlikte otuz yedi yerde ge├žmektedir. Zek├ót─▒n ├╝zerinde bu kadar ├žok durulmas─▒ onun dinimizde b├╝y├╝k ├Ânem ta┼č─▒d─▒─č─▒n─▒ g├Âstermektedir.

Zekâtın Faydaları

Zek├ót, kalbi cimrilik hastal─▒─č─▒ndan, mal─▒ fakirin hakk─▒ndan temizleyen, zenginlerde ┼čefkat ve merhamet duygular─▒n─▒ geli┼čtiren bir ibadettir. Zek├ót sayesinde fakirlerin kalbindeki haset ve k─▒skan├žl─▒k ortadan kalkar. Kendilerine yard─▒m eden zenginlere kar┼č─▒ sevgi ve sayg─▒ meydana gelerek toplumda birlik ve karde┼člik kuvvetlenmi┼č olur. ─░sl├óm Dini, toplumun dertlerini ted├óvi eden, ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒layan bir├žok esaslar getirmi┼čtir. AllahÔÇÖ─▒n emri olan zek├ót, bir sosyal yard─▒mla┼čma sistemidir. Zek├ót mal─▒n b├╝y├╝mesini ve bereketlenmesini sa─člar. Zek├ót─▒ verilen serveti, yok olmaktan, k├Ât├╝ insanlar─▒n zarar─▒ndan Allah korur. Sevgili Peygamberimiz ┼č├Âyle buyuruyor: ÔÇťMallar─▒n─▒z─▒ zek├ót ile koruyunuz.ÔÇŁ

Zekât Vermek Nedir?

Zek├ót vermek farzd─▒r. Peygamberimizin hicretlerinin ikinci y─▒l─▒nda, oru├žtan ├Ânce farz k─▒l─▒nm─▒┼čt─▒r. ─░sl├ómÔÇÖ─▒n ┼čartlar─▒ndan birini te┼čkil etmektedir.

Zekât Geciktirilebilinir mi?

Belli miktarda bulunan nakit paralar─▒n ve ticaret mallar─▒n─▒n ├╝zerinden bir y─▒l ge├žince, Zek├ótlar─▒n─▒ geciktirmeden hemen vermek gerekir. ├ç├╝nk├╝ bu Zek├ót mallar─▒na yoksullar─▒n hakk─▒ ge├žmi┼č oluyor. Art─▒k bu hakk─▒ ├Âz├╝rs├╝z olarak geciktirmek caiz olmaz. Di─čer bir g├Âr├╝┼če g├Âre, Zek├ót─▒n verilmesi geciktirmeli olarak farzd─▒r. Sene sonunda hemen verilmesi gerekmez. Zek├ót borcu olan kimse, bunu hayatta bulundu─ču s├╝rece ├Âdeyebilir. ├ľdeyemeden ├Âl├╝rse, o zaman g├╝nahkar olur. Fakat do─čru olan birinci g├Âr├╝┼čt├╝r.

zekat

Zekât Gizli mi Verilmeli?

Zek├ót─▒n a┼čikare verilmesi daha faziletlidir. ├ç├╝nk├╝ bu ┼čekilde verilmesi, ba┼čkalar─▒na bir ├Ârnek olur ve te┼čvik yerine ge├žer. Kendisi hakk─▒nda, Zek├ót vermiyor diye, k├Ât├╝ bir zann─▒ da kald─▒rm─▒┼č olur. Zek├ót bir farz oldu─ču i├žin, bunun yerine getirilmesinde g├Âsteri┼č olmaz. Nafile olarak verilen sadakalarda ise, durum b├Âyle de─čildir. Bunlar─▒n gizli verilmesi ve g├Âsteri┼č yap─▒lmas─▒na engel olunmas─▒ daha faziletlidir.

Zekâtın Hikmetleri Nelerdir?

Zek├ót─▒n me┼čru olmas─▒ndaki hikmet pek ├Ânemlidir, herkese g├Âre a├ž─▒k ve meydandad─▒r da denilebilir. Bir hadis-i ┼čerifte ┼č├Âyle buyrulmu┼čtur: ÔÇťMallar─▒n─▒z─▒ Zek├ót la koruyunuz, hastalar─▒n─▒z─▒ sadaka ile tedavi ediniz, bela dalgalar─▒n─▒ da dua ve yalvar─▒┼čla kar┼č─▒lay─▒n─▒zÔÇŁ ─░┼čte Zek├ót sayesinde mallar korunmu┼č oluyor. Sadakalar da, madd├« ve manev├« hastal─▒klar i├žin birer ila├ž yerine ge├žiyor. Do─črusu Zek├ót ve sadaka verenlerin mallar─▒nda ve canlar─▒nda bir feyiz ve bereket, bir sa─čl─▒k ve afiyet y├╝z g├Âsterir. Bunun ├žok ├╝st├╝nde olarak da, kendileri Y├╝ce AllahÔÇÖ─▒n r─▒zas─▒n─▒ kazan─▒p nice manev├« m├╝kafatlara kavu┼čurlar, nice manev├« tehlikelerden kurtulurlar. Bilindi─či gibi, kalplerde pek ziyade yer tutan mal ve m├╝lk sevgisi, insan─▒ y├╝ksek duygulardan yoksun b─▒rak─▒r, insan─▒ bazen fena i┼člere s├╝r├╝kler. Zek├ót sayesinde ise kalbin bu zararl─▒ duygusuna ve meyline direnilmi┼č olur, nefisÔÇÖte cimrilikten kurtulmu┼č olur. Mal, ba┼čkas─▒n─▒n hakk─▒ndan ar─▒nd─▒r─▒larak insanda ┼čefkat ve hay─▒rseverlik duygular─▒ geli┼čir. Ba┼čkalar─▒n─▒ g├Âzetme ve koruma gibi y├╝ksek duygular meydana gelir.

Zek├ót, sosyal hayat─▒n huzur ve mutlulu─čuna, beraberli─čine ve refah─▒na sebeptir. Yoksullar─▒ ve acizleri, kendi varl─▒─č─▒ndan faydaland─▒ran bir zengin, cemiyetin en de─čerli ve sevimli organ say─▒l─▒r. Fakirlerin ve muhta├žlar─▒n ac─▒lar─▒n─▒ azaltt─▒─č─▒ndan, onlar─▒n ├Âvg├╝lerini, sevgi ve dualar─▒n─▒ kazan─▒r. Mal varl─▒─č─▒ da hain ve h─▒rsl─▒ g├Âzlerin sald─▒r─▒s─▒ndan g├╝ven i├žinde bulunur. Zek├ót vermek, g├╝zel bir inanc─▒n eseridir. B├Âyle bir inanca sahip olan kimse, ba─čl─▒ bulundu─ču cemiyet i├žin zararl─▒ olmaktan uzak, ├žok yararl─▒ bir insan olur. ├ç├╝nk├╝ kendi mal─▒ndan bir k─▒sm─▒n─▒ sadece Allah r─▒zas─▒ i├žin ay─▒r─▒p fakir din karde┼člerine veren ve bundan dolay─▒ onlardan hi├ž bir kar┼č─▒l─▒k g├Âzetmeyen bir insan, art─▒k ├ževresine yararl─▒ olmaz m─▒? Zek├ót AllahÔÇÖ─▒n nimetlerine kar┼č─▒ bir ┼č├╝kran g├Ârevidir. Zek├ót veren M├╝sl├╝man ┼č├Âyle d├╝┼č├╝n├╝r. Elde etti─čim bu varl─▒k, bana Y├╝ce AllahÔÇÖ─▒n ihsan─▒d─▒r. Nice insanlar vard─▒r ki, daha g├╝├žl├╝ ve daha bilgili olduklar─▒ halde bu mal varl─▒─č─▒ndan yoksun bulunuyorlar. Bunun i├žin ikram ve ihsan─▒ sonsuz olan Y├╝ce AllahÔÇÖ─▒n nimetlerine kar┼č─▒ ┼č├╝kretmek gerekir, i┼čte bu ┼č├╝k├╝r, farz olan Zek├ót─▒n ├Âdenmesiyle yerine getirilmi┼č olur.

Çocuklar Zekât Vermekle Yükümlümüdür?

├çocuklar ak─▒llar─▒ ba┼člar─▒nda olarak bulu─ča ermedik├že, Zek├ót vermekle y├╝k├╝ml├╝ olmazlar. Onun i├žin bunlar─▒n mallar─▒ndan velileri Zek├ót veremez. Bunlar─▒n Zek├ót vermeleri bulu─č ├ža─č─▒na ermekle ba┼člar. Bir sene sonunda yerine getirilmesi gerekir. (─░mam ┼×afi├«ÔÇÖye g├Âre ├žocuklar─▒n mallar─▒ndan Zek├ót verilmesi gerekir. Bunu velileri mallar─▒ndan ├Âderler. ├ç├╝nk├╝ Zek├ót mala gereken bir hakt─▒r. K├╝├ž├╝kl├╝k bu hakk─▒n varl─▒─č─▒n─▒ gideremez.) Bize g├Âre Zek├ót mal├« bir ibadettir. ├çocuklar ise ibadetle m├╝kellef de─čillerdir.

Dinden Ayr─▒l─▒p D├Ânenin Zek├ót Borcu Ne Olacak?

Bir M├╝sl├╝man bir m├╝ddet hak dinden ├ž─▒k─▒p ondan sonra tevbe ederek AllahÔÇÖtan ma─čfiret dilese, dinden ├ž─▒k─▒┼č zaman─▒nda Zek├ót vermek ona farz olmayaca─č─▒ gibi, dinden ├ž─▒kmadan daha ├Ânceki zamana ait Zek├ót bor├žlar─▒ da d├╝┼čm├╝┼č olur. ├ç├╝nk├╝ Zek├ót─▒n farz─▒yetinde ─░slam ┼čart oldu─ču gibi, bekas─▒nda da ┼čartt─▒r.

Deliler Zekât Vermekle Yükümlümüdür?

Delilerde iki durum d├╝┼č├╝n├╝lebilir. Birincisi, do─ču┼čtan beri deli bulunmakt─▒r. Bunlar─▒n bu durumu devam ettik├že, onlar Zek├ótla y├╝k├╝ml├╝ olmazlar. Fakat bunlar bulu─č ├ža─č─▒na erdikten sonra iyile┼čip d├╝zelseler, sa─čl─▒─ča kavu┼čmalar─▒ndan itibaren Zek├ót vermekle m├╝kellef olurlar. ─░kincisi, bulu─ča erdikten sonra bir m├╝ddet deli olmakt─▒r. Bu durumda bunlar─▒n delilikleri b├╝t├╝n bir y─▒l devam ederse, bu y─▒l i├žin Zek├ót vermeleri onlara farz olmaz. ├ç├╝nk├╝ bu durumda onlardan y├╝k├╝ml├╝l├╝k d├╝┼čm├╝┼č olur. Fakat bu y─▒l i├žinde bir iki g├╝n gibi k─▒sa bir zaman iyile┼čecek olsalar, Zek├ót vermeleri onlara farz olur. Bu mesele ─░mam MuhammedÔÇÖe g├Âredir, ─░mam Eb├╗ YusufÔÇÖa g├Âre, y─▒l─▒n ├žo─čunda sa─čl─▒k ├╝zere bulunmad─▒k├ža, o y─▒l─▒n Zek├ót─▒ gerekmez. (─░mam ┼×afi├«ÔÇÖye g├Âre delilerin mallar─▒ndan Zek├ót verilmesi gerekir. Bunu velileri mallar─▒ndan ├Âderler. ├ç├╝nk├╝ Zek├ót mala gereken bir hakt─▒r. Noksanl─▒k bu hakk─▒n varl─▒─č─▒n─▒ gideremez.) Bize g├Âre Zek├ót mal├« bir ibadettir. Bunlar ise ibadetle m├╝kellef de─čillerdir.

Zek├ót Vermek ─░├žin Ne Kadar Mal─▒ Olmal─▒d─▒r?

Zek├ót verecek kimse, temel ihtiya├žlar─▒ndan ve bor├žlar─▒ndan ba┼čka nisab miktar─▒ veya daha fazla bir mala sahip bulunmal─▒d─▒r. Bu miktar mal─▒ bulunmayana Zek├ót farz olmaz. ÔÇťNisabÔÇŁ, ┼čeriat─▒n bir ┼čey i├žin koymu┼č oldu─ču belli bir ├Âl├ž├╝ ve miktar demektir. Zek├ót vermek i├žin alt─▒n─▒n nisab─▒ yirmi miskald─▒r. G├╝m├╝┼č├╝n nisab─▒ iki y├╝z dirhemdir. Koyun ile ke├žinin nisab─▒ k─▒rk koyun veya ke├židir. S─▒─č─▒r ile mandan─▒n nisab─▒ otuz ve deveninki de otuz be┼čtir.

Mal─▒n ├çoklu─ču Zek├ót Vermek ─░├žin Yeterli mi?

Zek├ót─▒ verilmesi gereken mal, ger├žekten veya h├╝k├╝m bak─▒m─▒ndan art─▒c─▒ bulunmal─▒d─▒r. B├Âyle olmayan mallardan Zek├ót gerekmez. Nisab miktar─▒ndan fazla olmas─▒ h├╝km├╝ de─či┼čtirmez. Ger├žekten art─▒c─▒l─▒k, ticaret veya do─čurma ve ├╝reme yolu ile olur. Ticaret i├žin kullan─▒lan herhangi bir e┼čya ve hayvan Zek├óta ba─čl─▒ oldu─ču gibi, d├Âl├╝n├╝ veya s├╝t├╝n├╝ almak i├žin, y─▒l─▒n ├žo─čunu k─▒rlarda otlayarak idare eden ve ÔÇťSaimeÔÇŁ ad─▒n─▒ alan hayvanlar da Zek├óta ba─čl─▒d─▒r.

Malik Olunmayan Malın Zekâtı Olur mu?

Zek├ót─▒n gere─či i├žin, tam bir m├╝lkiyet bulunmal─▒d─▒r. Bir mal─▒n m├╝lkiyetiyle beraber onun elde de bulunmas─▒ gerekir. Onun i├žin bir kad─▒n mehrini eline ge├žirmedik├že, onun Zek├ót─▒ ile y├╝k├╝ml├╝ olmaz. ├ç├╝nk├╝ o mehre (nikah bedeline) malik ise de, onu eline ge├žirmi┼č de─čildir. Yine, elinde rehin mal bulunan bir kimseye, rehinden dolay─▒ Zek├ót gerekmez. ├ç├╝nk├╝ rehin, bir bor├ž kar┼č─▒l─▒─č─▒d─▒r. Bunda malikinin ele ge├žirip sahip olma hakk─▒ yoktur. Sat─▒n al─▒n─▒p da hen├╝z de ge├žirilmemi┼č bulunan bir mal, ele ge├žmi┼č h├╝km├╝nde olarak Zek├óta ba─čl─▒d─▒r. Bu nisaba girer, ondan Zek├ót vermek gerekir.

Mal Miktar─▒ De─či┼čirse Zek├ót Miktar─▒ Ne Olur?

En az nisab miktar─▒nda olmak ┼čart─▒ ile artmaya elveri┼čli bir mal ├╝zerinden tam bir kamer├« y─▒l ge├žip son bulmad─▒k├ža ona Zek├ót gerekmez. Nisab miktar─▒ hem senenin ba┼č─▒nda, hem de sonunda bulunmal─▒d─▒r. Bu miktar─▒n sene ortas─▒nda azalmas─▒, Zek├ót─▒n verilmesine engel olmaz. Aksine olarak sene i├žinde artan mal da, sene sonunda di─čer mal ile beraber Zek├óta tabi olur.

Bir kimsenin 1364 senesi ba┼č─▒nda temel ihtiya├žlar─▒ndan fazla iki y├╝z dirhem g├╝m├╝┼č miktar─▒ art─▒c─▒ bir mal─▒ olup mal, sene sonuna kadar devam etse, bundan be┼č dirhem Zek├ót vermek gerekir. Bu mal, sene ortas─▒nda y├╝z dirheme indi─či halde, sene sonunda yine iki y├╝z dirhem miktar─▒na ├ž─▒km─▒┼č bulunsa, yine be┼č dirhem Zek├ót gerekir. Sene ba┼č─▒nda en az iki y├╝z dirhem miktar─▒ iken, sene i├žinde ticaret, ba─č─▒┼č ve miras gibi sebeplerle d├Ârt y├╝z dirhem miktar─▒na ├ž─▒k─▒p sene sonuna kadar devam etse, on dirhem miktar─▒ Zek├ót gerekir. Fakat b├Âyle bir mal, sene ba┼č─▒nda y├╝z doksan dirhem miktar─▒ iken sene sonunda iki y├╝z veya ├╝├ž y├╝z dirhem miktar─▒na ├ž─▒km─▒┼č bulunsa yahut sene ba┼č─▒nda iki-├╝├ž y├╝z dirhem miktar─▒ iken, sene sonunda y├╝z doksan dokuz dirhem miktar─▒na d├╝┼čse, Zek├ót gerekmez. Ancak iki y├╝z dirhem oldu─ču g├╝nden itibaren devam edecek olan bir y─▒l sonunda yine ayn─▒ miktara veya daha fazlas─▒na eri┼čecek olursa Zek├ót gerekir. ─░mam Z├╝ferÔÇÖe g├Âre, nisab miktar─▒, senenin ba┼č─▒ndan sonuna kadar bulunmal─▒d─▒r. (─░mam ┼×afi├«ÔÇÖye g├Âre, saime denilen hayvanlarda da h├╝k├╝m b├Âyledir. Fakat ticaret mallar─▒nda nisab─▒n yaln─▒z ticaret mallar─▒nda sene sonunda tam bulunmas─▒ laz─▒md─▒r. Sene ba┼č─▒nda ve ortas─▒nda nisab─▒n noksan olmas─▒, Zek├ót─▒n verilmesine engel olmaz.) Zek├óta ba─čl─▒ bir mal ├╝zerinden bir y─▒l ge├žtikten sonra bu mal artacak olsa, anaparaya ba─čl─▒ olarak y─▒l sonunda Zek├óta girer.

Zekât Verirken Niyet Gerekir mi?

Verilen bir Zek├ót─▒n sahih olabilmesi i├žin, Zek├ót─▒ verirken veya onu ay─▒r─▒rken niyetin bulunmas─▒ ┼čartt─▒r. Zek├ót─▒ fakire verirken veya Zek├ót i├žin bir mal ay─▒r─▒rken bunun Zek├ót oldu─čunu kalp ile niyet etmek gerekir. Dil ile s├Âylenmesi gerekmez. ├ľyle ki, bir mal─▒ fakire Zek├ót niyeti ile verirken bunun bir ba─č─▒┼č veya bir bor├ž olarak verildi─čini dil ile s├Âylemek Zek├óta engel de─čildir. Bir mal fakire niyetsiz olarak verilince bak─▒l─▒r: E─čer mal hen├╝z fakirin elinde bulunuyorsa, Zek├óta niyet edilmesi yeterlidir. Fakat elinden ├ž─▒km─▒┼č ise, niyet edilmesi yeterli de─čildir. Yine, bir kimse, bir adam─▒n mal─▒ndan onun ad─▒na Zek├ót─▒n─▒ verdi─či zaman, o kimse buna r─▒za g├Âsterirse bak─▒l─▒r: E─čer o mal fakirin yan─▒nda mevcut bulunuyorsa, bu Zek├ót sahih olur; de─čilse olmaz.

Zekâtta Vekilin Niyeti Yeterli mi?

Zek├ót vermede vekilin niyeti de─čil, m├╝vekkilin niyeti ge├žerlidir. Onun i├žin bir kimse, Zek├ót─▒n─▒ vermek i├žin bir adam─▒ vekil tayin etse, Zek├ót olarak verece─či mal─▒ teslim etli─či zaman veya o mal─▒ vekil fakire verece─či zaman Zek├óta niyet etmesi gerekir. Vekilin niyeti yeterli olmaz. Bu vekil, M├╝sl├╝man olabilece─či gibi, bir gayri m├╝slim (Zimm├«) de olabilir.

Fakire Verilen Ne Zaman Zekât Sayılır?

Zek├ót vermek niyetinde olan bir kimse, bunun i├žin bir mal ay─▒rmaks─▒z─▒n zaman zaman fakirlere bir ┼čeyler verdi─či halde, Zek├óta niyet etmek hat─▒r─▒na gelmese, bu verdikleri Zek├óta say─▒lmaz. Fakat fakire b├Âyle bir mal verirken: ÔÇťBunu ni├žin veriyorsun?ÔÇŁ diye sorulacak soruya, d├╝┼č├╝nmeksizin hemen ÔÇťZek├ót olarak veriyorumÔÇŁ diyebilecek bir durumda ise, bu niyet yerine ge├žer. Bir kimse fakirlere bir g├╝n sadaka verdikten sonra: ÔÇť┼×u s├╝re i├žinde verdi─čim sadakalar─▒n Zek├ót─▒mdan olmas─▒na niyet ettim.ÔÇŁ demesi yeterli olmaz.

Bir zengin, bir fakirde olan y├╝z bin lira alaca─č─▒n─▒ o fakire ba─č─▒┼člasa, yaln─▒z bir y├╝z bin liran─▒n Zek├ót─▒n─▒ vermi┼č olur. Burada Zek├óta niyet edip etmemek e┼čittir. Bu y├╝z bin liray─▒ di─čer mallar─▒n─▒n Zek├ót─▒na sayamaz. Yine, fakir olmayan bir bor├žluya bir mal ba─č─▒┼člansa, bununla ne o mal─▒n ve ne de ba┼čka mallar─▒n─▒n Zek├ót─▒ verilmi┼č olmaz. Sahih olan g├Âr├╝┼če g├Âre, bu ba─č─▒┼članan mala d├╝┼čen Zek├ót─▒n da ayr─▒ca verilmesi gerekir. Bir kimse elinde bulunan bir mal─▒ Zek├óta niyet etmeksizin tamamen sadaka olarak verse, bunun Zek├ót─▒ kendisinden d├╝┼čm├╝┼č olur. ─░ster nafile sadakaya niyet etmi┼č olsun, ister olmas─▒n, h├╝k├╝m ayn─▒d─▒r. Fakat verilen bu mal ile bir nezre veya ba┼čka bir vacibe niyet etmi┼č olursa, bu mal o niyete g├Âre verilmi┼č olur. Verilen bu mala d├╝┼čecek Zek├ót─▒ ayr─▒ca ├Âdemek gerekir.

Zek├óta Ba─čl─▒ Olmayan Mallar

Bir kimse, hem kendi ihtiyac─▒n─▒ ve hem de ge├žimleri kendi ├╝zerine olan kimselerin ihtiya├žlar─▒n─▒ kar┼č─▒layan ve temel ihtiya├žlar ad─▒n─▒ alan ┼čeylerden Zek├ót vermez. Oturulan evler, evlerin l├╝zumlu e┼čyalar─▒, giyinip ku┼čanmaya ait elbiseler, silahlar, binek hayvanlar─▒, bir ayl─▒k veya bir y─▒ll─▒k yiyecek ve i├žecek ┼čeyler, ilim sahiplerinin birer ciltten veya tak─▒mdan ibaret kitaplar─▒, sanat├ž─▒lar─▒n birer tak─▒m aletleri temel ihtiya├žlardan say─▒l─▒r.

Hangi S├╝s E┼čyalar─▒ndan Zek├ót Gerekmez?

Alt─▒n ve g├╝m├╝┼čten ba┼čka s├╝s e┼čyalar─▒ndan, yakut, z├╝mr├╝t, inci ve elmas gibi ziynet e┼čyalar─▒ndan da Zek├ót vermek gerekmez. ├ç├╝nk├╝ bunlar (hakikaten veya h├╝kmen) art─▒c─▒ de─čillerdir. Ancak bunlar temel ihtiya├žlar d─▒┼č─▒nda olup k─▒ymetleri en az nisab miktar─▒na ula┼č─▒nca, sahipleri zengin say─▒l─▒r. Her ne kadar Zek├ót vermekle y├╝k├╝ml├╝ olmazlarsa da, kendileri Zek├ót ve sadaka alamazlar ve bunlar ├╝zerine f─▒t─▒r sadakas─▒ ile kurban kesmek vacib olur.

Bor├žlu Zek├ót Verir mi?

Bir kimsenin nisabdan fazla mal─▒ oldu─ču halde, bir miktar da borcu bulunsa bak─▒l─▒r: E─čer bu mevcut mal─▒ndan borcu ├ž─▒kt─▒ktan sonra nisabdan noksan olmamak ├╝zere bir mal─▒ kal─▒rsa, yaln─▒z bu mal─▒n Zek├ót─▒ gerekir. Fakat nisab miktar─▒ndan (iki y├╝z dirhem g├╝m├╝┼č k─▒ymetinden) az bir ┼čey kal─▒rsa, bundan Zek├ót gerekmez. Bir kimsenin y├╝z bin lira fazla paras─▒ oldu─ču halde, ge├žmi┼č y─▒llardan ├╝zerinde kalm─▒┼č Zek├ót tan y├╝z bin lira borcu bulunsa, kendisine bu y├╝z bin lira i├žin Zek├ót gerekmez; ├ž├╝nk├╝ bunun kar┼č─▒l─▒─č─▒ kadar bor├ž vard─▒r. Fakat Zek├ót tan k─▒rk bin lira borcu olursa, geri kalan altm─▒┼č bin liran─▒n Zek├ót─▒n─▒ vermek gerekir. Zek├ót, AllahÔÇÖ─▒n hakk─▒ olmakla beraber, verilmedi─či takdirde, en b├╝y├╝k idareci taraf─▒ndan istenilip verilmesi gereken yerlere harcanabilir. Bu bak─▒mdan da Zek├ót, insanlar taraf─▒ndan istenecek bor├žlardan say─▒l─▒r. (─░mam ┼×afi├«ye g├Âre, nisab miktar─▒ art─▒c─▒ (nami) bir mala sahip olan, bunun kar┼č─▒l─▒─č─▒nda borcu olsa da, yine Zek├ót la y├╝k├╝ml├╝ olur. ├ç├╝nk├╝ Zek├ót─▒n vacib olmas─▒, nisab miktar─▒ olan art─▒c─▒ (nami) mal sebebiyledir. Bu bor├žlu ise, buna sahiptir. H├╝r bir insan─▒n borcu, onun ki┼čili─či ├╝zerine y├╝klenir. Hemen onun elindeki mala y├╝klenmez. Bunun i├žindir ki, bu mal─▒n─▒ istedi─či gibi kullanma hakk─▒na sahiptir. Bor├ž ile Zek├ót ayr─▒ ayr─▒ haklard─▒r. Birinin bulunmas─▒, di─čerinin gerekli olmas─▒na engel de─čildir.) Bizce, bor├žlu fakirdir. Nisab miktar─▒ fazla mal─▒ yoksa kendisine Zek├ót verilmesi bile caizdir. Zek├ót vermek ise, zengin olana farzd─▒r.

Kira Gelirlerine Zek├ót D├╝┼čer mi?

Ticaret i├žin de─čil de, yaln─▒z kiralar─▒n─▒ almak ├╝zere insan─▒n m├╝lkiyetinde bulunan evlerden, d├╝kk├ónlardan, gelir getiren tesislerden, kaplardan, aletlerden makinelerden ve nakil vas─▒talar─▒ndan Zek├ót gerekmez. Ancak bunlar─▒n kira ve gelirlerinden toplanan paralar nisab miktar─▒ olur da kar┼č─▒l─▒─č─▒nda bor├ž bulunmazsa, toplanan para ├╝zerinden tam bir y─▒l ge├žince veya Zek├ót─▒ verilecek di─čer para ve e┼čyalara ilave edilmekle Zek├óta tabi olurlar.

Haram Mal ─░├žin Zek├ót Verilir mi?

Haram mal i├žin Zek├ót verilemez. B├Âyle haram bir mala sahip olan kimse, o mal─▒ as─▒l sahibine geri vermesi gerekir. Yoksa fakirlere sadaka olarak verilmesi gerekmez. Fakat haram bir mal, helal bir mala kar─▒┼čm─▒┼č olur da, aralar─▒n─▒ ay─▒rmak m├╝mk├╝n de─čilse, hepsinin Zek├ót─▒n─▒ vermek gerekir.

Ziyana U─čram─▒┼č Mala Zek├ót D├╝┼čer mi?

Zek├ót zimmete de─čil, mal─▒n ayn─▒na ba─čl─▒ kal─▒r. Onun i├žin bir mal, Zek├ót─▒ verilmek icap ettikten sonra helak olsa, Zek├ót─▒ d├╝┼čer. Fakat o mal ba┼čkas─▒na ba─č─▒┼članmak veya onunla bir ev al─▒nmak suretiyle harcansa, Zek├ót─▒ d├╝┼čmez, onun Zek├ót─▒n─▒ ├Âdemek gerekir. Zek├ót i├žin ayr─▒lm─▒┼č olan bir mal, ziyana u─črasa Zek├ót d├╝┼čmez. Fakat Zek├ót i├žin ayr─▒lan bir mal fakirlere verilmeden para sahibi ├Âlse, bu para varislerine miras kal─▒r.

Zek├ót Borcu Olan ├ľl├╝rse Borcu Ne Olur?

Zek├ót tan borcu olan kimse ├Âl├╝nce, bu borcu vasiyet etmemi┼č olursa, onun terekesinden bu para al─▒namaz. Onun mal─▒ varislerine ge├žmi┼č olur. Varislerden ehil olanlar, isterlerse, ├Âl├╝n├╝n bu borcunu kendi hisselerinden ba─č─▒┼č yoluyla verebilirler.

Alt─▒n ve G├╝m├╝┼č├╝n Zek├ót─▒

Mezhep imamlar─▒ g├╝m├╝┼č├╝n zek├ót nisab─▒n─▒n 200 dirhem, alt─▒n─▒n nisab─▒n─▒n 20 miskal, her ikisinin de zek├ót nisbetlerinin 1/40 (%2.5) oldu─čunda g├Âr├╝┼č birli─čine varm─▒┼člard─▒r. 200 dirhem g├╝m├╝┼č ve 20 miskal alt─▒n i├žin, Din ─░┼čleri Y├╝ksek Kurulu, nisab─▒n esas al─▒nmas─▒nda 20 miskal alt─▒n─▒n 80.18 gr, 200 dirhem g├╝m├╝┼č├╝n ise 561.2 gram olmas─▒n─▒ esas alm─▒┼čt─▒r. Alt─▒n ve g├╝m├╝┼č bu nisab miktar─▒na ula┼č─▒nca zek├óta t├óbi olur ve 1/40 nisbetinin zek├ót olarak verilmesi gerekir. Alt─▒n ve g├╝m├╝┼č de nisab fazlas─▒ k─▒s─▒m i├žin de zek├ót oran─▒, fakihlerin a─č─▒rl─▒kl─▒ g├Âr├╝┼č├╝ne g├Âre, ayn─▒d─▒r. Alt─▒n ve g├╝m├╝┼č nisabdan az ise nisab─▒ tamamlamak i├žin biri di─čerine il├óve edilir mi? Hanef├«lerÔÇÖe g├Âre il├óve edilmelidir. ┼×├ófi├«ler ve Hanbel├«ler ise aksi g├Âr├╝┼čtedir.

─░stenen Bor├ž Paralar─▒n Zek├ót─▒

Ba┼čkalar─▒n─▒n ├╝zerinde olup bor├ž denilen ve nisab miktar─▒na ula┼čm─▒┼č bulunan paralar Zek├óta tabi olup olmama bak─▒m─▒ndan ┼č├Âyle ├╝├ž k─▒s─▒md─▒r:

1) Kuvvetli Alacak: Bunlar, bor├ž olarak verilen paralar ile ticaret mallar─▒n─▒n bedeli olan alacaklard─▒r. Bu alacaklar, bor├žlular taraf─▒ndan ikrar edilince, tahsil edildikleri zaman ge├žmi┼č senelere ait Zek├ótlar─▒ da verilmek gerekir. ┼×├Âyle ki: Bir kimsenin iki sene m├╝ddetle ├╝zerinde olup ikrar etti─či on bin lira borcu, kendisinden tahsil edilince, ge├žen o iki y─▒la ait Zek├ót─▒ vermek gerekir. Bu halde, bu on bin lira, k─▒ymet├že bin dirhem g├╝m├╝┼če e┼čit olsa, bundan birinci sene i├žin 250 lira, veya 25 dirhem g├╝m├╝┼č Zek├ót verilir. Geri kalan 9750 liradan da ikinci sene i├žin ─░mam─▒ AzamÔÇÖa g├Âre 240 lira veya 24 dirhem g├╝m├╝┼č verilir ki, bu miktar k├╝sur olan on be┼č dirhem hari├ž kalmak ├╝zere 9750 dirhemin k─▒rkta birine e┼čittir. ─░ki imama g├Âre ise 243 lira 30 kuru┼č Zek├ót vermek gerekir. ├ç├╝nk├╝ k├╝sur kalan on be┼č dirhem de k─▒rkta bir nispetinde Zek├óta tabidir. B├Âyle kuvvetli bir bor├ž olup da ├╝zerinden sene ge├žmi┼č ise, bundan en az k─▒rk dirhem miktar─▒ tahsil edilirse, bunun Zek├ót─▒ hemen verilir. Bundan az tahsil edilirse, hemen Zek├ót─▒n─▒n verilmesi gerekmez. Ancak bu miktar borcu tahsil eden kimsenin ba┼čka Zek├ót mal─▒ varsa onunla beraber bunun da Zek├ót─▒n─▒ verir. Fakat b├Âyle bir bor├ž inkar edilmekte ise, tahsil edildi─či zaman ge├žmi┼č y─▒llara ait Zek├ót ─▒, ─░mam MuhammedÔÇÖe g├Âre gerekmez. Alacakl─▒n─▒n elinde senet veya ┼čahit bulunmas─▒ bu h├╝km├╝ de─či┼čtirmez. ├ç├╝nk├╝ her delil hakim i├žin ge├žerli olmaz. Herkes de dava a├ž─▒p delillerini ortaya koyamaz. Sahih kabul edilen g├Âr├╝┼č budur.

2) Orta Alacak: Ticaret i├žin olmayan bir mal─▒n bedelinden bir kimse ├╝zerinde kalan alacakt─▒r. Ev kiras─▒ndan bir kimse ├╝zerinde kalan bir alacak veya eski bir elbisenin verilmesinden dolay─▒ kar┼č─▒l─▒─č─▒nda istenen bir para gibi. Bu gibi alacaklar, bor├žlunun ├╝zerinde kald─▒─č─▒ m├╝ddet ge├žecek y─▒llar i├žin Zek├óta tabi olmazlar. Ancak tam nisab miktar─▒ (iki y├╝z dirhem g├╝m├╝┼č miktar─▒) tahsil edilince Zek├ót─▒ gerekir. Nisabdan az tahsil edilen i├žin gerekmez. Yaln─▒z sahibinin Zek├óta tabi ba┼čka mallar─▒ varsa, o zaman nisab miktar─▒n─▒ bulan bu mallar aras─▒nda bunun da Zek├ót─▒ verilir. ─░mam─▒ AzamÔÇÖdan, daha sahih g├Âr├╝len bir rivayete g├Âre, bu k─▒s─▒m alacaklar─▒n ge├žmi┼č y─▒llara ait Zek├ótlar─▒ gerekmez. Ele ge├žtikten sonra, ├╝zerlerinden bir y─▒l ge├žmedik├že Zek├ótlar─▒ gerekmez. E─čer para sahibinin Zek├óta ba─čl─▒ ba┼čka mal─▒ olursa, o zaman hepsinin Zek├ót─▒ verilir.

3) Zay─▒f Alacak: Bu, bir mal─▒n bedeli olmaks─▒z─▒n bir kimsenin ├╝zerinde kalan alacakt─▒r. Varisin ├╝zerinde kalan ve sahibine ├Âdenmesi gereken vasiyet paras─▒, hen├╝z ele ge├žmemi┼č diyet bedeli, kad─▒n─▒n kocas─▒ ├╝zerindeki mehir alaca─č─▒, bo┼čama anla┼čmas─▒ sonunda al─▒nacak mal bedeli gibi. Bu nevi alacaklar─▒n ge├žmi┼č y─▒llar i├žin Zek├ót─▒ gerekmez. Nisab miktar─▒ ele ge├žip ├╝zerinden bir y─▒l ge├žmedik├že de Zek├ótlar─▒ verilmez. Ancak az ├žok ne kadar tahsil edilirse, Zek├óta ba─čl─▒ di─čer mallara ilave edilirler. B├Âylece onlar─▒n da Zek├ót─▒ birlikte verilmi┼č olur. Bir rivayete g├Âre, bunlardan diyet ve kitabet bedeli m├╝stesnad─▒r. Bunlar ele ge├ži┼člerinden itibaren Zek├óta girerler. (─░mam ┼×afi├«ÔÇÖye g├Âre alacak, Zek├ót─▒n ├Âdenmesini geciktiremez. Ele ge├žmese de onun Zek├ót─▒n─▒ vermek gerekir. ├ç├╝nk├╝ bor├ž verilmesi, hak sahibinin arzu ve iste─či ile olmu┼čtur. Bu bak─▒mdan fakirin hakk─▒n─▒ geciktirmekte hakk─▒ bulunmaz.)

Arazi ├ťr├╝nlerinin Zek├ót─▒ Arazi ├╝r├╝nlerinden devlet├že al─▒nacak miktar, arazinin cinsine g├Âre de─či┼čir. Bu miktar, Zek├ót, sadaka, hara├ž ve icar bedeli mahiyetinde olur. ┼×├Âyle ki: Bug├╝n M├╝sl├╝manlar─▒n ellerindeki arazi, ba┼čl─▒ca ┼ču d├Ârt k─▒sma ayr─▒lm─▒┼čt─▒r:

1) ├ľ┼č├╝r Arazisi: Fethedilen bir memleketin halk─▒ kendi r─▒zalar─▒ ile M├╝sl├╝man olur da, ellerindeki arazi onlar─▒n m├╝lkiyetine ge├žirilirse veya bir memleket kuvvet g├╝c├╝ ile felhedilip arazileri ─░slam m├╝cahitlerine m├╝lkiyet ├╝zere verilmi┼č olursa, bu gibi topraklar ├ľ┼č├╝r arazisidir. Arap yar─▒madas─▒ bu ├že┼čit arazidir. Bu topraklar─▒n ├╝r├╝nlerinden onda bir veya yirmide bir nispetinde ÔÇť├Â┼č├╝rÔÇŁ ad─▒ ile Zek├ót al─▒nd─▒─č─▒ i├žin bunlara ÔÇť├ľ┼č├╝r ArazisiÔÇŁ denmi┼čtir.

2) Hara├ž Arazisi: Bu, anla┼čma veya ├╝st├╝nl├╝k elde etmek suretiyle fethedilip yerli bulunan gayri m├╝slim halka veya di─čer gayri m├╝slimlere temlik edilmi┼č olan topraklard─▒r. Irak k├Âyleri ve ├ževresi bu k─▒s─▒mdand─▒r. Bu ├že┼čit araziden, ya ├╝r├╝n├╝ne g├Âre veya uygun g├Âr├╝lecek belli bir miktarda (hara├ž) ad─▒yla bir vergi al─▒n─▒r. Bu Zek├ót de─čildir.

3) S─▒rf M├╝lk Arazisi: Memleket arazisinden olup Hazineye ait iken sonradan bir bedel kar┼č─▒l─▒─č─▒nda baz─▒ kimselere sat─▒lm─▒┼č bulunan topraklard─▒r. Bunlar─▒n ├╝r├╝nleri de, sahipleri M├╝sl├╝man olunca, Zek├ót bak─▒m─▒ndan ├ľ┼č├╝r arazisinin ├╝r├╝nleri gibidir. Yaln─▒z m├╝lk evlerin ├ževresindeki m├╝lk bah├želer, bu evlere ba─čl─▒ oldu─čundan bunlar─▒n ├╝r├╝nlerinden ve a─ča├žlar─▒n─▒n meyvelerinden ├Â┼č├╝r vesaire al─▒nmaz.

4) Memleket Arazisi: Vaktiyle M├╝sl├╝manlar taraf─▒ndan fethedilip bir kimsenin m├╝lkiyetine ge├žirilmeksizin b├╝t├╝n M├╝sl├╝manlar─▒n yarar─▒na b─▒rak─▒lm─▒┼č olan topraklard─▒r. Bunlar b├╝t├╝n halk ad─▒na devlete ait olup kullanma hakk─▒ halka tapu ile verile gelmi┼čtir. Bunlar─▒n yaln─▒z kullanma haklar─▒ belli kimselere aittir. Bu haklara sahip olanlar icarc─▒ (kiralayan) h├╝km├╝ndedir. Devlete verecekleri belli hisse veya vergiler de, icar bedeli h├╝km├╝ndedir. Bundan dolay─▒ b├Âyle bir arazinin ├╝r├╝n├╝nden ├Â┼č├╝r ve di─čer bir nam alt─▒nda Zek├ót gerekmez. ├ç├╝nk├╝ ├Â┼č├╝r ile hara├ž veya ├Â┼č├╝r ile bu h├╝k├╝mde bulunan icar bedeli bir arazide toplanmaz. T├╝rkiyeÔÇÖdeki arazi genellikle bu k─▒s─▒mdand─▒r. Arazi ├╝r├╝nlerinde ─░mam─▒ AzamÔÇÖa g├Âre nisab aranmaz. Bu─čday, arpa, pirin├ž, dar─▒, karpuz, h─▒yar, patl─▒can, yonca, ┼čeker kam─▒┼č─▒ benzeri ├Â┼č├╝r arazisi ├╝r├╝nlerinde, az da olsa ├žok da olsa, ÔÇť├ľ┼č├╝rÔÇŁ ad─▒ ile hisse al─▒n─▒r. ─░ki ─░mamÔÇÖa g├Âre, be┼č vask (*) miktar─▒ olmayan ekinlerden ve insanlar─▒n elinde bir sene kalmayacak sebzelerden ├Â┼č├╝r al─▒nmaz. Bir ├Â┼č├╝r arazisi ya─čmur veya ─▒rmak, ├žay sular─▒ ile sulan─▒rsa, ├╝r├╝nleri onda bir nisbetinde ÔÇť├Â┼č├╝rÔÇŁ Zek├ót─▒na tabi olur. E─čer dalya, dolap ve hayvan ile veya sat─▒n al─▒nacak sularla b├╝t├╝n sene veya senenin yar─▒s─▒ndan ├žo─ču sulanacak olursa yirmide bir nisbetinde ├Â┼č├╝r al─▒n─▒r.

ÔÇöÔÇöÔÇöÔÇöÔÇöÔÇöÔÇöÔÇöÔÇöÔÇöÔÇöÔÇöÔÇöÔÇö-

* Bir ÔÇťvaskÔÇŁ altm─▒┼č saÔÇÖd─▒r. Bu da (62400) dirheme e┼čittir. Bunun be┼č kat─▒ da yakla┼č─▒k olarak 950 kg.d─▒r.

zekat

Tohumlar, amele ├╝cretleri ve di─čer masraflar elde edilen ├╝r├╝nden ├ž─▒kar─▒lmaz. Bu ├╝r├╝nler ├╝zerinden bir y─▒l ge├žmesi de gerekmez. Bir y─▒l i├žinde birka├ž defa elde edilen ├╝r├╝nlerin hepsinden ayn─▒ ├Âl├ž├╝lerle ├Â┼č├╝r al─▒n─▒r. ├ľ┼č├╝rde esas arazidir, mal sahibi de─čildir. Bir ├Â┼č├╝r arazi vakfedilse, ├žocuklara veya mecnunlara ait bulunsa, yine ├╝r├╝n├╝nden ÔÇť├Â┼č├╝rÔÇŁ al─▒n─▒r. Zeytin ve susam tanelerinden ├Â┼č├╝r al─▒nd─▒─č─▒ takdirde, sonradan elde edilecek ya─člar─▒ndan tekrar ├Â┼č├╝r al─▒nmaz. Yine, ├Â┼čr├╝ verilen ├╝z├╝mler i├žin sonradan tekrar Zek├ót vacip olmaz.

├ľ┼č├╝r arazisi ├╝r├╝nlerinden al─▒nacak muayyen hisseler, ├╝r├╝nler tamamen yeti┼čip elde edildi─či zaman al─▒n─▒r. Bundan ├Ânce al─▒nmaz. ├ľyle ki, daha bitmemi┼č ekinlerin ve belirmemi┼č meyvelerin ├Â┼č├╝rlerini vermek caiz de─čildir. Fakat bunlar bitti─či ve belirdi─či zaman, sahipleri dilerse ├Â┼č├╝rlerini verebilirler. Daha ├Â┼čr├╝ verilmemi┼č olan ekinlerden veya a─ča├ž ├╝st├╝ndeki meyvelerden yenmemelidir. Bununla beraber ├Â┼čr├╝n├╝ hesap edip ├Âdemek niyeti ile yenilmesi helal olur. ├ç├╝nk├╝ yedi─čini ├Âdemi┼č olacakt─▒r.

├ľ┼č├╝r arazisi ├╝r├╝nlerinin ├Â┼čr├╝ veya memleket arazisinin icar bedeli zaman─▒nda verilmeyip sonradan zayi olsa veya sahibi ├Âlse, bunu ├Âdemek gerekir. Meralardan ve ├žay─▒rlardan bi├žilip toplanan otlardan, mubah kabul edilen da─člarda yeti┼čip kendili─činden b├╝y├╝yen kerestelik a─ča├žlardan, kam─▒┼člardan veya kendili─činden yeti┼čmi┼č ba┼čka a─ča├žlardan, derelerden avlanan bal─▒klardan ├Â┼č├╝r al─▒nmaz. Fakat da─člardan toplanan meyvelerden ├Â┼č├╝r al─▒naca─č─▒ gibi, a─ča├žl─▒k, kam─▒┼čl─▒k edinilen yahut ├žay─▒r elde etmek i├žin su verilen ├Â┼č├╝r arazisinden ve M├╝sl├╝manlara ait m├╝lk araziden her y─▒l kesilip sat─▒lacak a─ča├žlardan, kam─▒┼člardan ve otlardan da ├Â┼č├╝r al─▒n─▒r.

Yine, bu arazide bulunup kendisi ile ipek b├Âce─či beslenilen dut yapraklar─▒ndan ├Â┼č├╝r al─▒n─▒r, ipe─činden al─▒nmaz. Bu ipek hayvana ba─čl─▒d─▒r, ipek b├Âce─či ├Â┼čre ba─čl─▒ olmad─▒─č─▒ndan, onun bir par├žas─▒ say─▒lan ipek de ├Â┼čre ba─čl─▒ olmaz. ├ľ┼č├╝r arazisi ├╝r├╝nlerinden veya memleket arazisi ├╝r├╝nlerinden bir k─▒sm─▒, sahipleri taraf─▒ndan ticaret maksat─▒ olmaks─▒z─▒n ambarda saklan─▒r da ├╝zerinden bir y─▒l ge├žtikten sonra sat─▒l─▒rsa, bedelleri olan paralar nisab miktar─▒ olsa bile, bunlara Zek├ót vermek gerekmez. ├ç├╝nk├╝ Zek├ót, ├Â┼č├╝r ile veya kira bedeli ile birle┼čmez. Ancak sat─▒l─▒p al─▒nan bedeller ├╝zerinden bir y─▒l ge├žerse o zaman Zek├ót gerekir. Yine bu ├╝r├╝nlerin sahibine bir ay veya bir sene yiyecek olmak ├╝zere yetecek miktardan fazlas─▒ nisab miktar─▒na ula┼č─▒r da, ticaret niyeti ile saklan─▒rsa, ├╝zerinden bir sene ge├žince Zek├óta ba─čl─▒ olur.

Zek├ót ├ľdeme Yollar─▒

Zek├óta ba─čl─▒ olan alt─▒n, g├╝m├╝┼č, ekin, hayvanat ve ticaret mallar─▒n─▒n Zek├ótlar─▒n─▒ bizzat kendilerinden vermek caiz oldu─ču gibi, bunlar─▒n k─▒ymetlerini vermek de caizdir. Burada mal sahipleri serbesttir. Kefaretlerde, nezirlerde ve fitrelerde de h├╝k├╝m b├Âyledir. Bu ibadetin vacip olmas─▒ndaki hikmet, fakirleri ihtiya├žtan kurtarmakt─▒r. Bu hikmet ise, bu mallar─▒n k─▒ymetlerini vermekle de ger├žekle┼čir. Bundan dolay─▒ bir kimse, alt─▒n─▒n Zek├ót─▒ i├žin g├╝m├╝┼č, zahire veya kuma┼č verebilir. Saime olan hayvanlar i├žin veya ticaret mallar─▒ i├žin de, nakden para verilebilir. Ancak burada fakirler i├žin daha faydal─▒ olan y├Ân├╝ se├žmek iyidir. (─░mam ┼×afi├«ÔÇÖye g├Âre, ├╝zerlerine Zek├ót gereken ┼čeylerin aynen kendilerinden verilmesi laz─▒m gelir. K─▒ymetleri verilmez.) Zek├ót─▒ gerektiren bir e┼čya veya alacak kar┼č─▒l─▒─č─▒nda di─čer bir e┼čyay─▒ Zek├ót vermek caiz oldu─ču gibi, bir borcu da ele ge├žirilemeyecek bir bor├ž kar┼č─▒l─▒─č─▒nda fakire ba─č─▒┼člamak caizdir. Fakat bir borcu, bir mal─▒n veya ele ge├žirilecek bir borcun kar┼č─▒l─▒─č─▒nda Zek├ót olarak ba─č─▒┼člamak caiz de─čildir. ├ç├╝nk├╝ bor├ž, maliyet bak─▒m─▒ndan maldan noksand─▒r. Art─▒k tam olan bir ┼čey kar┼č─▒l─▒─č─▒nda noksan olan bir ┼čey verilemez. Ele ge├žirilecek bir bor├ž da, mal yerindedir.

Yine, bir fakirdeki alaca─č─▒n─▒ o fakire tamamen ba─č─▒┼člasa, Zek├óta niyet etmi┼č olsun olmas─▒n, bu alaca─č─▒n Zek├ót─▒n─▒ vermi┼č olur. Fakat bu alaca─č─▒n─▒n bir k─▒sm─▒n─▒ bu fakire ba─č─▒┼člasa, yaln─▒z bu ba─č─▒┼članan k─▒sm─▒n Zek├ót─▒ verilmi┼č olur. Tahsil edece─či di─čer paran─▒n Zek├ót─▒ verilmi┼č olmaz. Yine, bir kimse bir fakirdeki alaca─č─▒n─▒, kendi elindeki bir mal─▒n Zek├ót─▒ i├žin o fakire ba─č─▒┼člasa, bununla o mal─▒n Zek├ót─▒n─▒ vermi┼č olmaz. Yine, bir kimse bir fakirin ├╝zerindeki alaca─č─▒n─▒ di─čer bir ┼čahs─▒n ├╝zerindeki alaca─č─▒n─▒n Zek├ót─▒ i├žin o fakire ba─č─▒┼člasa, bununla o ┼čah─▒staki alaca─č─▒n─▒n Zek├ót─▒n─▒ vermi┼č olamaz. Bir kimse, fakir olan bor├žlusunu borcundan kurtarmak ve kendisi de elindeki mallar─▒n Zek├ót─▒n─▒ k─▒smen olsun ├Âdemek isterse, bor├žlusuna borcu kadar nakit bir paray─▒ Zek├ót niyeti ile verir. Bor├žlu da eline ge├žirdi─či bu para ile borcunu alacakl─▒s─▒na ├Âder. Zengin bir kimsenin ├╝zerindeki bir bor├ž, ├╝zerinden bir sene ge├žtikten sonra o zengine ba─č─▒┼člansa, sahih olan g├Âr├╝┼če g├Âre, bu borcun Zek├ót─▒ d├╝┼čmez. Bir kimse, bir adamdaki alaca─č─▒n─▒, elindeki bir mal─▒n Zek├ót─▒na saymak ├╝zere, bir fakirin o paray─▒ gidip almas─▒na m├╝saade etse, bununla o Zek├ót fakirin eline ge├žmesiyle ├Âdenmi┼č olur.

Toplanm─▒┼č olan nisablar─▒ ay─▒rmak caiz olmad─▒─č─▒ gibi, ayr─▒lm─▒┼č nisablar─▒ toplamak da caiz de─čildir. ┼×├Âyle ki: Bir kimsenin seksen koyunu bulunsa, yaln─▒z bir koyun Zek├ót vermesi gerekir. Yoksa koyunlar iki nisab miktar─▒na ula┼čt─▒─č─▒ i├žin iki koyun Zek├ót vermek gerekmez. Fakat iki ki┼činin e┼čitlik ├╝zere ortak seksen koyunu bulunsa, bunlar─▒n iki koyun Zek├ót vermesi gerekir. ├ç├╝nk├╝ her orta─č─▒n nisab miktar─▒ koyunu vard─▒r. Bunlar toplanamaz. Bu koyunlar, yaln─▒z bir ki┼činin mal─▒ imi┼č gibi say─▒lamaz. ─░ki ki┼či aras─▒nda ortak olan k─▒rk koyun veya yirmi miskal alt─▒n ise, Zek├óta ba─čl─▒ ba┼čka mallar bulunmay─▒nca, Zek├ót gerekmez. ├ç├╝nk├╝ ortaklardan hi├ž biri nisab miktar─▒na tek ba┼č─▒na sahip de─čildir. ─░ki ortaktan birinin hissesi nisab miktar─▒na ula┼čt─▒─č─▒ halde di─čerininki ula┼čm─▒yorsa, bu kimse Zek├ót vermez. Nisaba malik olan verir. Birisinin koyunlar─▒ k─▒rk, di─čerinin koyunlar─▒ yirmi tane bulunsa, birincisi bir koyun Zek├ót verir, ikincisi hi├ž vermez. Ayn─▒ ┼čekilde, Zek├ót vermekle y├╝k├╝ml├╝ olan bir kimse ile y├╝k├╝ml├╝ olmayan aras─▒nda ortak olan mallar hakk─▒nda da h├╝k├╝m b├Âyledir. Y├╝k├╝ml├╝ olan Zek├ót─▒n─▒ verir, y├╝k├╝ml├╝ olmayan ortak ise, hissesi miktar─▒na g├Âre Zek├ót─▒n─▒ verir, di─čerinin hissesinden Zek├ót gerekmez.

Nisab miktar─▒nda olan bir mal─▒n Zek├ót ─▒, daha sene dolmadan erkene al─▒narak verilebilir. ├ç├╝nk├╝ v├╝cuba sebep olan nisab bulunmu┼čtur. Sonradan ├Âdenecek olan bir borcu ├Âne al─▒p acele ├Âdemek esasen sahihtir. Bu fakirler i├žin yararl─▒ olan bir i┼čtir. Fakat nisab miktar─▒nda olmayan bir mal i├žin, b├Âyle Zek├ót─▒n y─▒l dolmadan ├Ânce verilmesi caiz de─čildir. Bu mal sonradan nisab miktar─▒na ula┼čm─▒┼č olursa, o andan itibaren bir sene sonunda ayr─▒ca Zek├ót─▒n─▒ vermek gerekir. ├ľnceden verilmi┼č olan Zek├ót, bir sadaka yerine ge├žer. (─░mam MalikÔÇÖe g├Âre, Zek├ót acele edilerek vaktinden ├Ânce verilemez, ibadetler de ayn─▒ ┼čekilde, vakitlerinden ├Ânce yerine getirilemez. ─░mam ┼×afi├«ÔÇÖye g├Âre, yaln─▒z bir senelik Zek├ót ├Ânceden verilebilir. Daha fazla y─▒llar i├žin ├Ânceden verilemez.) Nisab miktar─▒ndaki bir mal─▒n birka├ž senelik Zek├ót─▒ birden verilebilir. Y─▒l sonunda bu miktar mevcut bulunmad─▒k├ža Zek├ótlar─▒ verilmi┼č olur. Bu miktar azal─▒rsa, verilen fazla k─▒s─▒m sadaka yerine ge├žer. Bir kimsenin mesela, y├╝z liras─▒ oldu─ču halde, ├Ânceden acele olarak iki y├╝z liral─▒k Zek├ót verip de ayn─▒ y─▒lda sahip olaca─č─▒ di─čer y├╝z liran─▒n Zek├ót─▒na ve sahip olmad─▒─č─▒ takdirde bu mevcut y├╝z liran─▒n ertesi sene i├žin olan Zek├ót─▒na say─▒lmas─▒na niyet etse, bu niyeti caiz olur. Bir kimsenin mesela, bin liras─▒ oldu─ču halde, iki bin lira sanarak ona g├Âre Zek├ót verecek olsa, bu fazla verdi─či Zek├ót─▒ ertesi senenin Zek├ót─▒na sayabilir.

Bir kimse, her ikisi de, ayr─▒ ayr─▒ nisab miktar─▒nda olan alt─▒n ve g├╝m├╝┼čten ibaret mallar─▒ndan yaln─▒z birinin ad─▒na Zek├ót─▒n─▒ acele ederek ├Ânceden vermi┼č bulunsa, bu Zek├ót her ikisine say─▒larak verilmi┼č olur. ├ç├╝nk├╝ bunlar, cinsleri bir say─▒l─▒p birbirine ilave edildi─činden b├Âyle bir ay─▒r─▒m bo┼čunad─▒r. Onun i├žin bunlardan biri, y─▒l i├žinde helak olsa, bu Zek├ót tamamen di─čeri i├žin say─▒lm─▒┼č olur. Fakat hayvanlar hakk─▒nda b├Âyle de─čildir. Bu cins hayvanlar─▒n Zek├ót─▒n─▒ b├Âyle acele olarak ├Ânceden vermek, di─čerlerinin Zek├ót─▒na say─▒lamaz. Bir kimse, mal─▒n─▒n Zek├ót─▒ndan bir fakirin borcunu, fakirin izni ile ├Âdeyecek olsa, Zek├ót─▒n─▒ vermi┼č olur. Fakat fakirin izni olmadan ├Âdeyecek olsa, bor├ž d├╝┼čer; fakat Zek├ót verilmi┼č olmaz. Bir kimse, usul ve f├╝ruundan olmayan ve yaln─▒z akrabal─▒k y├Ân├╝nden nafakas─▒ ├╝zerine d├╝┼čen bir yetime, Zek├ót niyeti ile elbise yapt─▒rsa veya bir yiyecek verse, Zek├ót─▒ yerine ge├žer. Fakat b├Âyle bir yetimi kendi sofras─▒na al─▒p beraberce yedikleri yeme─či Zek├ót─▒na saymak isterse, bu ─░mam Eb├╗ YusufÔÇÖa g├Âre caiz olursa da, ─░mam─▒ Azam ile ─░mam MuhammedÔÇÖe g├Âre caiz olmaz. ├ç├╝nk├╝ bu halde temlik bulunmaz.

Zek├ót─▒n, Zek├óta ehil olan kimseye temlik edilmesi (m├╝lkiyetine ge├žirilmesi) ┼čartt─▒r. Onun i├žin fakirlere ikram olarak yedirilen yemek Zek├ót say─▒lmaz. Yine, bir hay─▒r i┼čine harcanan para Zek├óta say─▒lamaz. Zek├ót paras─▒ ile hac yapt─▒r─▒lamaz. Yine Zek├ót paras─▒ ile ├Âl├╝lere kefen al─▒namaz veya bor├žlar─▒ ├Âdenemez. Fakat bir fakir, ald─▒─č─▒ Zek├ót paras─▒n─▒ kendi r─▒zas─▒ ile bu gibi hay─▒r yollar─▒na harcasa, bundan hem o fakir, hem de ona Zek├ót─▒ vermi┼č olan ┼čah─▒s sevab kazanm─▒┼č olur. Yine, bir fakiri bir evde oturtmakla Zek├óta saymak caiz olmaz. ├ç├╝nk├╝ bu bir temlik say─▒lmaz.

Zek├ót─▒n Verilece─či Yerler

Zek├ót verilecek kimseler, M├╝sl├╝man fakirler, miskinler, bor├žlular, yolcular, m├╝k├ótebler (s├Âzle┼čmeli k├Âleler), m├╝cahitler ve amiller (Zek├ót toplay─▒c─▒lar─▒) olmak ├╝zere yedi k─▒s─▒md─▒r. ┼×├Âyle ki:

  1. Fakir: ─░htiyac─▒ndan fazla olarak nisab miktar─▒ bir mala sahip olmayan kimsedir. Bu kimsenin temel ihtiya├žlardan olan evi, ev e┼čyas─▒ ve borcuna denk paras─▒ bulunsa da, yine fakir say─▒l─▒r.
  2. Miskin: Hi├ž bir ┼čeye sahip olmay─▒p yemesi ve giymesi i├žin dilenmeye muhta├ž olan yoksul kimsedir.
  3. Bor├žlu: Bundan maksat, borcundan fazla nisab miktar─▒ mala sahip olmayan veya kendisinin de ba┼čkas─▒nda mal─▒ varsa da, almas─▒ m├╝mk├╝n olmayan kimsedir. B├Âyle bor├žlu olan kimseye Zek├ót vermek, borcu olmayan fakire vermekten daha faziletlidir.
  4. Yolcu: Bundan maksat, mal─▒ memleketinde kal─▒p elinde bir ┼čey bulunmayan garib kimsedir. B├Âyle bir adam yaln─▒z ihtiyac─▒ kadar Zek├ót alabilir, ihtiya├žtan fazla almas─▒ helal olmaz. Bununla beraber bu gibi kimselerin m├╝mk├╝n olunca bor├ž almalar─▒, Zek├ót almalar─▒ndan daha iyidir. Kendi memleketinde bulundu─ču halde mal─▒n─▒ kaybeden ve b├Âylece muhta├ž durumda kalan kimse de yolcu h├╝km├╝ndedir. Bunlar, sonradan mallar─▒n─▒ ele ge├žirmekle, alm─▒┼č olduklar─▒ Zek├ót paralar─▒ndan arta kalan─▒ sadaka olarak fakirlere vermeleri gerekmez.
  5. M├╝k├óteb: Bir bedel kar┼č─▒l─▒─č─▒nda azad edilmek ├╝zere efendisi ile bir anla┼čma yapm─▒┼č olan k├Âle veya cariye demektir. B├Âyle bor├ž alt─▒na girmi┼č olan bir k├Âleyi bir an ├Ânce h├╝rriyetine kavu┼čturmak i├žin ona Zek├ót verilebilir. Fakat bir kimse, kendi m├╝k├ótebine Zek├ót veremez. ├ç├╝nk├╝ bunun yarar─▒ kendisine d├Ânm├╝┼č olur.
  6. M├╝cahid: Bundan maksat, Allah yolunda g├Ân├╝ll├╝ olarak sava┼ča kat─▒lmak istedi─či halde, yiyecekten, silahtan ve di─čer ┼čeylerden mahrum olan kimse demektir. B├Âyle bir kimseye, ihtiya├žlar─▒n─▒ gidermesi i├žin Zek├ót verilebilir. Buna: ÔÇťFi sebilillah infak = Allah yolunda harcamaÔÇŁ denir.
  7. Amil: Bundan maksat, idareci taraf─▒ndan meydandaki Zek├ót mallar─▒n─▒n Zek├ótlar─▒n─▒ toplamakla g├Ârevlendirilen kimsedir. Buna ÔÇťSa├«, tahsildarÔÇŁ da denir. B├Âyle bir g├Ârevliye, bu ├žal─▒┼čmas─▒ s├╝resince, fakir olmasa bile, ailesinin ve kendisinin ihtiya├žlar─▒ i├žin yeterince Zek├ót verilebilir.

Yukar─▒da g├Âsterilen yedi k─▒s─▒mdan her biri, Zek├ót─▒n verilece─či yerdir. Bir kimse Zek├ót─▒n─▒ bunlardan herhangi birine verebilece─či gibi, bir k─▒sm─▒na veya t├╝m├╝ne de da─č─▒tabilir. Bununla beraber nisab miktar─▒na ula┼čmayan bir Zek├ót─▒n, bunlardan yaln─▒z birine verilmesi daha faziletlidir. ├ç├╝nk├╝ bu ihtiyac─▒ kar┼č─▒lam─▒┼č bulunur. Bir fakire bir elden nisab miktar─▒ Zek├ót vermek caiz ise de, keraheti vard─▒r. Ancak fakirin borcu varsa veya kalabal─▒k n├╝fusu olur da bu Zek├ót─▒ onlarla b├Âl├╝┼čt├╝─č├╝ zaman nisab miktar─▒ kendilerine d├╝┼čmezse, bunda kerahet yoktur. Bir fakir bir zenginden mal─▒n─▒n Zek├ót─▒n─▒ isteyerek mahkemede dava edemez. ├ç├╝nk├╝ Zek├ót─▒n o davac─▒ ┼čahsa verilmesi bir bor├ž de─čildir. Ayn─▒ zamanda bu bir ibadet oldu─čundan sahibinin din anlay─▒┼č─▒na b─▒rak─▒lm─▒┼čt─▒r.

Kimlere Zekât Verilir, Kimlere Verilmez?

Bir kimse, kendi Zek├ót─▒n─▒ fakir bulunan zevcesine, usul├╝ne (babas─▒na, dedesine, anas─▒na ninesineÔÇŽ) ve f├╝ruuna (├žocuklar─▒na, ├žocuklar─▒n─▒n ├žocuklar─▒naÔÇŽ) veremez. ─░ddet beklemekte olan bo┼čanm─▒┼č zevcesine de veremez. ├ç├╝nk├╝ buna verece─či Zek├ót─▒n yarar─▒ k─▒smen de olsa kendisine ait bulunmu┼č olur. Oysa bu yarar, tamamen kendisinden kesilmi┼č bulunmal─▒d─▒r. ─░mam─▒ AzamÔÇÖa g├Âre, bir kad─▒n da Zek├ót─▒n─▒, fakir bulunan kocas─▒na veremez. ├ç├╝nk├╝ adete g├Âre, aralar─▒nda bir menfaat ortakl─▒─č─▒ vard─▒r, iki ─░mama g├Âre, kad─▒n fakir olan kocas─▒na Zek├ót─▒n─▒ verebilir. Temel ihtiya├žlar─▒ndan ba┼čka nisab miktar─▒ bir mala sahip olana da Zek├ót verilemez; ├ž├╝nk├╝ bu kimse zengin say─▒l─▒r, ihtiya├žtan fazla olarak elde bulunan mal─▒n ticaret e┼čyas─▒, nakit para gibi artan bir mal yahut ev ve ev e┼čyas─▒ gibi artmayan bir mal olmas─▒ fark etmez.

Fakat zengin bir kimseye, nafile ┼čeklinde olan bir sadakan─▒n verilmesi caizdir. Bu y├Ân├╝ iledir ki, vak─▒flar─▒n sadaka k─▒sm─▒ndan say─▒lan gelirlerini vakfiye senedi gere─čince, zengin kimselerin almalar─▒ da helal bulunmu┼čtur. Bu bir ba─č─▒┼č ve ikram yerindedir. Kendisine Zek├ót verilecek kimse, Zek├ót─▒ alma zaman─▒nda Zek├ót almaya ehil bulunmal─▒d─▒r. Bu ehliyetin sonradan kaybolmas─▒, pe┼čin verilen Zek├ót─▒n s─▒hhatine engel olmaz. Buna g├Âre, bir mal─▒n Zek├ót─▒ daha sene dolmadan bir fakire verildikten sonra, sene hen├╝z sona ermeden o fakir zengin olsa veya ├Âlse, o mal─▒n Zek├ót─▒n─▒ yeniden vermek gerekmez ve b├Âyle verilen Zek├ót da geri al─▒namaz. ├ç├╝nk├╝ verilmesinden beklenen sevap kazan─▒lm─▒┼čt─▒r.

Bir kimse Zek├ót─▒n─▒, zengin bir erke─čin (bulu─ča ermemi┼č) k├╝├ž├╝k ├žocu─čuna veremez. ├ç├╝nk├╝ bu ├žocuk, babas─▒n─▒n mal─▒ ile zengin say─▒l─▒r. Fakat zengin bir kad─▒n─▒n fakir ve yetim olan ve babas─▒ M├╝sl├╝man olan ├žocu─čuna Zek├ót verilebilir. ├ç├╝nk├╝ bu ├žocu─čun nesebi, baba taraf─▒ndan sabittir; anas─▒n─▒n serveti ile zengin say─▒lmaz. Yine, bir kimse Zek├ót─▒n─▒, zengin bir adam─▒n fakir ve M├╝sl├╝man olan babas─▒na veya zengin bir adam─▒n fakir ve M├╝sl├╝man olan (bulu─ča ermi┼č) b├╝y├╝k ├žocu─čuna veya o ┼čahs─▒n fakir ve M├╝sl├╝man bulunan zevcesine verebilir. ├ç├╝nk├╝ bunlar birer ┼čah─▒s olarak tasarrufa ehildirler, birbirlerinin serveti ile zengin say─▒lmazlar.

Zek├ót, M├╝sl├╝man olmayanlara verilemez. ├ç├╝nk├╝ Zek├ót m├╝slim olan fakirlerin hakk─▒d─▒r. Bir Hadis-i ┼čerifte: ÔÇťZek├ót ─▒, M├╝sl├╝manlar─▒n zenginlerinden al─▒p fakirlerine veriniz,ÔÇŁ buyrulmu┼čtur. Bunun i├žin M├╝sl├╝man olmayanlar Zek├ót vermekle y├╝k├╝ml├╝ de─čillerdir. Bu ibadet, M├╝sl├╝manlara ait din├« ve i├žtima├« (sosyal) bir g├Ârevdir. Bu g├Âreve ortakl─▒k etmeyenlerin bundan faydalanma haklar─▒ olamaz. Yaln─▒z ─░mam Z├╝fer, Zek├ót─▒n zimm├«lere (─░slam idaresi alt─▒ndaki gayri m├╝slimlere) de verilmesini caiz g├Ârm├╝┼čt├╝r. ├ç├╝nk├╝ Zek├ót tan maksat, bir ibadet yolu ile muhta├ž kimseleri ihtiya├žtan kurtarmakt─▒r. Bu maksat da, fakir zimm├«lere Zek├ót─▒ vermekle elde edilir. Bununla beraber nafile say─▒lan sadakalar─▒n zimm├«lere verilebilece─činde ittifak vard─▒r. Zek├ót─▒ akrabaya vermek daha faziletlidir. ┼×├Âyle ki: ├ľnce muhta├ž olan erkek veya k─▒z karde┼člere, sonra bunlar─▒n ├žocuklar─▒na, sonra amcalara, halalara, sonra bunlar─▒n ├žocuklar─▒na; sonra day─▒lara, teyzelere ve bunlar─▒n ├žocuklar─▒na, daha sonra akraba say─▒lan di─čer yak─▒nlara vermek daha faziletlidir. Bunlardan sonra da fakir kom┼čulara ve meslek arkada┼člar─▒na vermekte fazilet vard─▒r. Zek├ót─▒, mal─▒n bulundu─ču yerdeki fakirlere vermelidir. Y─▒l sonunda ba┼čka memleketlerdeki fakirlere g├Ânderilmesi mekruhtur. Ancak kendilerine Zek├ót g├Ânderilecek kimseler, akraba iseler veya mal─▒n bulundu─ču yerdeki fakirlerden daha muhta├ž iseler, o zaman uzakta olan bu gibilere g├Ânderilmesinde kerahet olmaz.

Bununla beraber Zek├ót─▒, daha senesi dolmadan ba┼čka bir memlekete g├Ândermekte bir sak─▒nca yoktur. Bayramlarda ve di─čer g├╝nlerde muhta├ž olan hizmet├žilere veya ├žocuklara veya m├╝jde getiren fakir kimselere verilecek bah┼či┼člerin Zek├ót niyeti ile verilmesi caizdir. Verilen bir Zek├ót, fakir taraf─▒ndan veya fakir olan ├žocu─čun ve mecnunun velisi veya vasisi taraf─▒ndan al─▒nmad─▒k├ža tamam olmaz. Fakir olan bir buna─č─▒n veya bulu─ča yakla┼čm─▒┼č─▒n veya paran─▒n k─▒ymetini bilip aldanmayacak bir ya┼čta bulunan ├žocu─čun Zek├ót─▒ almas─▒ yeterlidir.

Bir kimse Zek├ót─▒n─▒ vermek i├žin ara┼čt─▒rma yap─▒p Zek├óta ehil oldu─čunu anlad─▒─č─▒ bir adama Zek├ót─▒n─▒ verir de, ger├žekten o adam─▒n Zek├óta ehil oldu─ču meydana ├ž─▒karsa, ittifakla bu Zek├ót caiz olur. Aksine durumu anla┼č─▒lamaz veya zengin oldu─ču sonradan meydana ├ž─▒karsa, ─░mam─▒ Azam ile ─░mam MuhammedÔÇÖe g├Âre, yine Zek├ót ge├žerli olur. Fakat ara┼čt─▒rma yapmaks─▒z─▒n ve Zek├óta ehil olup olmad─▒─č─▒n─▒ hi├ž d├╝┼č├╝nmeden Zek├ót verilecek olsa, ge├žerli olursa da, Zek├óta ehil olmad─▒─č─▒ sonradan meydana ├ž─▒karsa, yeniden Zek├ót─▒ vermek gerekir. ├ç├╝nk├╝ ara┼čt─▒rma i┼činde noksanl─▒k yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Zek├óta ehil olup olmad─▒─č─▒nda ┼č├╝phe edilen bir kimseye ara┼čt─▒rma yapmaks─▒z─▒n verilen Zek├ót, ge├žerli olmamak tehlikesindedir. E─čer sonradan o kimsenin fakir oldu─ču meydana ├ž─▒km─▒┼č olursa, Zek├ót yerini bulmu┼č olur, de─čilse olmaz.

Bekar K─▒z─▒n ├çeyizine Zek├ót D├╝┼čer mi?

Bekar k─▒z─▒n ├žeyizine Zek├ót d├╝┼čmez. Zira ├žeyiz ad─▒ verilen bu e┼čya ticaret i├žin al─▒nmam─▒┼čt─▒r.

Fakire Zek├ót Verirken Zek├ót Oldu─čunu S├Âylemek ┼×art m─▒?

Fakirin ald─▒─č─▒ paran─▒n Zek├ót oldu─čunu mutlaka bildirmesi ┼čart de─čildir. Hatta zengin Zek├ót niyetiyle fakire para verirken bu sana hediyedir., hibedir, sana borcumdur dese de Zek├ót sahih olur. Dolay─▒s─▒yla Zek├ót verirken ÔÇťbu Zek├ótt─▒rÔÇŁ diyerek fakirin y├╝z├╝n├╝ k─▒zartmak hi├ž do─čru bir ┼čey de─čildir.