Etiket: Gotlar

─░stanbul’un Fethi

─░stanbul, Asya ile Avrupa k─▒talar─▒ aras─▒nda yer alan do─čal g├╝zellikleriyle ├╝nl├╝ bir kenttir. Tarihi M.├ľ. yedinci y├╝zy─▒la kadar uzan─▒r. ┼×ehir, M.├ľ. 657 y─▒l─▒nda Megaral─▒lar taraf─▒ndan kurulmu┼čtur. Devletin Byzas adl─▒ komutan─▒n─▒n ad─▒ndan dolay─▒ ┼čehre, Byzantion ad─▒ verilmi┼či. M.├ľ. alt─▒nc─▒ y├╝zy─▒lda Perelerin eline ge├žen Byzantion i├žin, Atinal─▒lar ve Ispartal─▒lar da sava┼čm─▒┼č. M.├ľ. d├Ârd├╝nc├╝ y├╝zy─▒lda ─░skender taraf─▒ndan fethedilen ┼čehir M.├ľ. ├╝├ž├╝nc├╝ y├╝zy─▒lda Roma ─░mparatorlu─ču taraf─▒ndan al─▒nm─▒┼č. M.├ľ. 330 y─▒l─▒nda ─░mparatorlu─čun ba┼čkenti olan ByzantionÔÇÖa, bu kez de Konstantinapolis ad─▒ verilir. M.├ľ. 395 y─▒l─▒nda Roma ─░mparatorlu─ču ikiye ayr─▒l─▒nca Konstantinapolis, Do─ču Roma ─░mparatorlu─čuÔÇÖnun ba┼čkenti olur.

Stratejik ├Ânemi ve tabi g├╝zellikleriyle herkesin dikkatini ├žeken ┼čehir, Gotlar, Ostrogotlar ve Bulgarlar taraf─▒ndan defalarca ku┼čat─▒ld─▒, fakat al─▒namad─▒. Bu yo─čun sald─▒r─▒lar ├╝zerine, ─░mparator Anastasiyanus, SilivriÔÇÖden ba┼člayarak KaradenizÔÇÖe kadar uzayan surlar─▒ yapt─▒rd─▒. Buna kar┼č─▒n sald─▒r─▒lar devam etti. M.S. 7. ve 8. y├╝zy─▒llarda Araplar taraf─▒ndan da ku┼čat─▒ld─▒. Fakat bu ku┼čatmalar da sonu├žsuz kald─▒.

Fetih

1203 y─▒l─▒nda Ha├žl─▒ ordular─▒ taraf─▒ndan zapt edilerek 1261 y─▒l─▒na kadar Ha├žl─▒lar─▒n elinde kald─▒. Bu tarihten sonra tekrar Bizansl─▒lar─▒n eline ge├žti.

1299 y─▒l─▒nda kurulan Osmanl─▒ Devleti, yava┼č yava┼č b├╝y├╝yerek geli┼čti. Anadolu ve RumeliÔÇÖde geni┼člemeye devam etti. Anadolu ve RumeliÔÇÖdeki topraklar─▒m─▒z─▒n aras─▒nda kalan Bizans, mutlaka al─▒nmal─▒yd─▒. Bu ama├žla ┼čehir, Osmanl─▒lar taraf─▒ndan birka├ž defa ku┼čat─▒ld─▒. Ama al─▒namad─▒.

─░stanbulÔÇÖun Fethi ya da Avrupa kaynaklar─▒na g├Âre KonstantinopolisÔÇÖin D├╝┼č├╝┼č├╝, Fatih Sultan Mehmet komutas─▒ndaki Osmanl─▒ ─░mparatorlu─čuÔÇÖnun BizansÔÇÖ─▒n ba┼čkenti KonstantinopolisÔÇÖi ku┼čatmas─▒n─▒n ard─▒ndan ger├žekle┼čmi┼č bir fetihtir. Bizans ─░mparatorlu─ču ordusunun ba┼č─▒nda bulunan isim ise XI. Konstantin Palaiologos idi. Ku┼čatma Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n kesin zaferiyle son bulmu┼č ve J├╝lyen takvimine g├Âre 5 Nisan 1453 tarihinden 29 May─▒s 1453ÔÇ▓e kadar s├╝rm├╝┼čt├╝r. Bu Fetih ├Ânceden yakla┼č─▒k 1000 y─▒ll─▒k Bizans ─░mparatorlu─čuÔÇÖnun siyasal ba─č─▒ms─▒zl─▒─č─▒n─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒n─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.

Fetih

Fatih Sultan Mehmed Osmanl─▒ taht─▒na ge├žmesinin ard─▒ndan ─░stanbulÔÇÖa ve ├çanakkale Bo─čaz─▒ ├ževresindeki Bizans kalelerine s├╝rekli bask─▒ yapm─▒┼čt─▒r. 5 NisanÔÇÖda ─░stanbulÔÇÖun fetih harekat─▒n─▒ ba┼člatmak ├╝zere say─▒s─▒ 80,000 ila 200,000 aras─▒ de─či┼čen bir orduyla ─░stanbulÔÇÖa hareket etmi┼čtir. ┼×ehir 2,000ÔÇ▓i yabanc─▒ olmak ├╝zere toplamda 7,000 ki┼čilik bir orduyla savunulmu┼čtur. Ku┼čatma bir k─▒s─▒m Osmanl─▒ kuvvetlerinin ├ževrede kalan Bizans kalelerini ele ge├žirirken a─č─▒r Osmanl─▒ toplar─▒n─▒n da ─░stanbul surlar─▒na ate┼č etmesiyle ba┼člam─▒┼čt─▒r. BizansÔÇÖ─▒n Hali├žÔÇÖe zincir germesiyle Osmanl─▒lar ba┼čta ┼čehre girememi┼čler bu y├╝zden ┼čehri tamamen abluka alt─▒na almaya ├žal─▒┼čm─▒┼člard─▒r ayr─▒ca ┼čehre Fatih Sultan MehmetÔÇÖin bizzat g├Âzleri ├Ân├╝nde AvrupaÔÇÖdan yard─▒m gemileri gelmi┼čtir. Fatih bu olaya sinirlenerek at─▒n─▒ denize s├╝rm├╝┼čt├╝r. Fatih bunlar─▒n ├╝zerine gemileri Hali├žÔÇÖe karadan ya─čl─▒ kaz─▒klar─▒n ├╝zerinde y├╝r├╝tm├╝┼čt├╝r ve Bizans Osmanl─▒ gemilerini yanan gemileriyle yok etmeye ├žal─▒┼čsa da ba┼čar─▒l─▒ olamam─▒┼čt─▒r.

Fetih

Fetih

Fetih

T├╝rklerin surlara ilk sald─▒r─▒lar─▒ Bizansl─▒lara a─č─▒r kay─▒plar verdirmi┼čtir ve T├╝rklerin surlar─▒n alt─▒na kazd─▒─č─▒ la─č─▒mlar Bizansl─▒lar taraf─▒ndan yok edilmi┼č b├Âylece T├╝rkler bu plandan vazge├žmi┼člerdir. 22 May─▒sÔÇÖta, ay tutulmas─▒ daha g├╝nler ├Ânceden ─░stanbulÔÇÖun fethedilece─čini m├╝jdelemi┼čtir. Birka├ž g├╝n sonra Bizans, VenedikÔÇÖten yard─▒m gemilerinin gelmeyece─čini haber alm─▒┼čt─▒r. 29 May─▒s 1453 Gecesi Osmanl─▒ ordusu surlara taarruz etmi┼čtir. ─░lk d├╝zensiz sald─▒r─▒lar p├╝sk├╝rt├╝lm├╝┼čt├╝r. AnadoluÔÇÖdan olu┼čturulan birliklerle yap─▒lan ikinci T├╝rk sald─▒r─▒s─▒yla surlar─▒n Ey├╝p b├Âl├╝m├╝ne yar─▒klar a├žmaya ├žal─▒┼č─▒lm─▒┼čt─▒r. BizansÔÇÖ─▒n savunma askerleri Anadolulu ak─▒nlar─▒n─▒ geri p├╝sk├╝rtm├╝┼čt├╝r ve Fatih Sultan MehmetÔÇÖin se├žkin Yeni├žerilerine kar┼č─▒ direnmeye ├žal─▒┼čm─▒┼člard─▒r. Sava┼č s─▒ras─▒nda, Ceneviz Komutan─▒ Giovanni Giustiniani fena bi├žimde yaralanm─▒┼č ve adamlar─▒yla birlikte gemilerine do─čru geri ├žekilmi┼člerdir.

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

─░stanbulÔÇÖun ├ľnemi

─░stanbul, b├Âlgede ├Ânemli bir siyasi g├╝├ž olan Do─ču Roma ─░mparatorlu─čuÔÇÖnun ba┼čkenti olmas─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra, iki k─▒tay─▒ ve iki denizi birbiriyle ba─člayan stratejik konumu itibariyle de ├Ânemli bir merkezdi. Bundan dolay─▒ tarihte pek ├žok devletin topraklar─▒na katmak istedi─či bir kara par├žas─▒yd─▒.

Bunun yan─▒nda ─░stanbul, ─░slam devletleri a├ž─▒s─▒ndan farkl─▒ bir ├Âneme haizdi. ─░slam peygamberi Muhammed, ─░stanbulÔÇÖun M├╝sl├╝manlar taraf─▒ndan fethedilece─čini 7. y├╝zy─▒lda sahabelerine m├╝jdelemi┼č ve ─░stanbulÔÇÖu fethedecek komutan ve askerlerden ├Âvg├╝yle bahsetmi┼čtir. Bu sebeple tarihe ge├žen ─░stanbul ku┼čatmalar─▒n─▒n b├╝y├╝k ├žo─čunlu─ču ─░slam devletleri taraf─▒ndan yap─▒lm─▒┼čt─▒r.

Daha ├ľnceki Fetih Denemeleri

Karadeniz ile EgeÔÇÖyi birbirine ba─člayan deniz yolu ├╝zerinde kurulu olan ─░stanbul, g├╝n├╝m├╝zde oldu─ču gibi o zamanlar da olduk├ža ├Ânemli bir ┼čehirdi. 1453 y─▒l─▒na kadar farkl─▒ zamanlarda, bir├žok farkl─▒ millet ve medeniyet taraf─▒ndan defalarca ku┼čat─▒lm─▒┼čsa da, gerek BizansÔÇÖ─▒n sahip oldu─ču Rum ate┼či (grejuva), gerekse ┼čehrin o zamanlar i├žin a┼č─▒lamaz olarak g├Âr├╝len surlar─▒, bu fetih hareketlerini ba┼čar─▒s─▒z k─▒lm─▒┼čt─▒. Say─▒lar─▒ 22 olan ku┼čatmalar s─▒rayla ┼čunlard─▒r:

  • M.├ľ. 340, Makedonya Kral─▒ Phillippe
  • M.├ľ. 194, Roma ─░mparatoru Septimius Severus (Ba┼čar─▒l─▒ olmu┼čtur. ┼×ehir, Romal─▒lar─▒n hakimiyetine ge├žmi┼čtir.)
  • 616, ─░ran H├╝k├╝mdar─▒ Keyh├╝srev
  • 626, ─░ranl─▒lar ve Avar T├╝rkleri ortak
  • 672, Emevi Halifesi Muaviye
  • 712, Emevi Halifesi I. Yezid
  • 722, Emevi Halifesi I. Yezid (Yaln─▒zca Galata Liman─▒ al─▒nm─▒┼č, Arap Camii in┼ča ettirilmi┼čtir.)
  • 782, Abbasiler (Kent haraca ba─članm─▒┼čt─▒r.)
  • 854, Abbasi Halifesi M├╝tevekkil
  • 864, Ruslar
  • 869, Abbasiler
  • 936, Ruslar
  • 959, Macarlar
  • 970, Abbasiler (Kent haraca ba─članm─▒┼čt─▒r.)
  • 1203, Latinler (Latinler, ─░stanbulÔÇÖu 1261ÔÇ▓e kadar ellerinde tuttular.)
  • 1302, Venedikliler
  • 1348, Cenevizliler
  • 1394-1396, Osmanl─▒ Padi┼čah─▒ I. Bayezid
  • 1412, Osmanl─▒ ┼×ehzadesi Musa ├çelebi
  • 1422, Osmanl─▒ Padi┼čah─▒ II. Murat
  • 1437, Cenevizliler
  • 1453, Osmanl─▒ Padi┼čah─▒ II. Mehmed (Ba┼čar─▒l─▒ olmu┼čtur. ┼×ehir, Osmanl─▒lar─▒n hakimiyetine ge├žmi┼čtir.)

Bunlar─▒n yan─▒nda AtillaÔÇÖn─▒n, Vikinglerin, Bulgarlar─▒n Avarlar─▒n ve Gotlar─▒n da ku┼čatma yapt─▒─č─▒ baz─▒ kaynaklarda ge├žer ama tarihleri bilinmemektedir.

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Fetih

Sald─▒r─▒ Haz─▒rl─▒klar─▒

Sultan II. Mehmet, Theodosius Surlar─▒ÔÇÖna ve ┼čehrin su ile ├ževrili olmayan tek b├Âlgesini bat─▒dan gelebilecek sald─▒r─▒lardan koruyan hendeklere sald─▒rmay─▒ tasarlad─▒. Ordu 6 Nisan 1453ÔÇ▓te ┼čehrin do─čusuna yerle┼čti. Toplar haftalarca surlar─▒ d├Âvd├╝ fakat yeterli gedik a├žamad─▒. Toplar─▒n yeniden doldurulmalar─▒ zaman ald─▒─č─▒ i├žin, her at─▒┼čtan sonra Bizansl─▒lar hasar─▒n ├žo─čunu tamir edebiliyorlard─▒.

Daha sonra, yeralt─▒ t├╝nelleri yap─▒p surlar─▒n alt─▒n─▒ kazarak yarma yolunu denediler. Kaz─▒c─▒lar─▒n ├žo─ču, S─▒rp DespotÔÇÖu taraf─▒ndan Nvo BrdoÔÇÖdan g├Ânderilen S─▒rplard─▒ ve Za─čnos Pa┼čaÔÇÖn─▒n emri alt─▒ndayd─▒lar. Lakin Bizansl─▒lar, Johannes Grant ad─▒nda, Alman oldu─ču s├Âylense de muhtemelen ─░sko├ž olan bir m├╝hendisi g├Ârevlendirdiler. T├╝nelleri kazd─▒rmak i├žin Fatih Sultan MehmetÔÇÖin Bulgar as─▒ll─▒ bir t├╝nel kaz─▒c─▒s─▒n─▒ (la─č─▒mc─▒) ka├ž─▒rtt─▒─č─▒ bilinmektedir. Johannes kar┼č─▒ t├╝neller kazd─▒rd─▒ ve Bizans birlikleri t├╝nellere girip Osmanl─▒ i┼č├žilerini ├Âld├╝rd├╝ler. Di─čer t├╝neller de suyla dolduruldu. Son olarak Bizansl─▒lar ├Ânemli bir m├╝hendisi esir al─▒p i┼čkence yaparak, sonradan y─▒k─▒lan t├╝nellerin hepsinin yerini ├Â─črendiler.

Sultan II. Mehmet, ┼čehrin ├Âdemeyece─čini bildi─či ├žok b├╝y├╝k vergi kar┼č─▒l─▒─č─▒nda ablukay─▒ kald─▒rmay─▒ ├Ânerdi. Bu da geri ├ževrilince, Bizansl─▒ askerlerin kendi birlikleri t├╝kenmeden ├Ânce bitkin d├╝┼čece─čini bilerek saf g├╝├žle duvarlar─▒ alt etmeyi tasarlad─▒.

29 May─▒s sabah─▒ sald─▒r─▒ ba┼člad─▒. H├╝cumun ilk dalgas─▒n─▒, m├╝mk├╝n olabildi─či kadar ├žok Bizans askerini ├Âld├╝rmeye niyetli acemi askerler olan azaplar olu┼čturuyordu. Ayr─▒ca Hali├žÔÇÖten de bask─▒ uygulayabilmek i├žin gece ya─čl─▒ k├╝t├╝kler ├╝zerinde karadan Hali├žÔÇÖe ta┼č─▒nan gemiler, o sabah Bizans askerlerine kar┼č─▒ bir s├╝rpriz unsuru olmu┼čtu. Anadolululardan olu┼čan ikinci dalga, ┼čehrin kuzeydo─čusundaki, topla k─▒smen hasar alm─▒┼č Blachernae Surlar─▒ÔÇÖn─▒n (okunu┼ču: blakernai ) bir b├Âl├╝m├╝ne odaklanm─▒┼čt─▒. Uzun s├╝ren bu ├žarp─▒┼čmalar sonucunda Ulubatl─▒ Hasan ad─▒ndaki bir yeni├žeri, surlara Osmanl─▒ sanca─č─▒n─▒ dikmi┼č, bununla ate┼členen Osmanl─▒ ordusu 29 May─▒s 1453ÔÇ▓te ─░stanbulÔÇÖun surlar─▒n─▒ a┼čm─▒┼čt─▒.

Ancak sava┼č hen├╝z bitmemi┼čti. Hayatta kalan Bizans askerleri, Osmanl─▒ askerleriyle sokak aralar─▒nda ├žarp─▒┼č─▒yorlard─▒. K─▒sa s├╝ren bu ├žat─▒┼čmalardan sonra Bizans ordusu yenilmi┼č ve Sultan II. Mehmet ├Ânderli─čindeki Osmanl─▒ ordusu ─░stanbulÔÇÖa tamamen h├ókim olmu┼čtu.

Fetih

Fetih

─░stanbul Fethinin Sonu├žlar─▒

O g├╝n├╝n d├╝nyas─▒ndaki en ├Ânemli ┼čehirlerden olan ─░stanbulÔÇÖun fethi, gerek d├╝nyada gerekse AnadoluÔÇÖda bir├žok etki yaratt─▒.

─░├ž sonu├žlar

  1. Anadolu ve Balkanlar aras─▒ndaki ge├ži┼člerde bir engel olan 1058 y─▒ll─▒k Bizans y─▒k─▒lm─▒┼č, arada engel kalmam─▒┼čt─▒.
  2. Bir├žok kere Osmanl─▒ ┼čehzadelerini ve Avrupa ├╝lkelerini k─▒┼čk─▒rtan Bizans art─▒k bunu yapamayacakt─▒.
  3. M├╝sl├╝man d├╝nyas─▒nda Osmanl─▒ Devleti daha sayg─▒n bir hale gelmi┼čti.
  4. II. Mehmet, Fatih unvan─▒n─▒ ald─▒.
  5. KaradenizÔÇÖi AkdenizÔÇÖe ba─člayan ticaret yollar─▒ ele ge├žirildi.
  6. ─░stanbul ba┼čkent yap─▒ld─▒.
  7. Osmanl─▒ÔÇÖn─▒n y├╝kselme d├Ânemi ba┼člad─▒.

D─▒┼č sonu├žlar

  1. Avrupa ve Balkan devletlerinin Osmanl─▒ÔÇÖy─▒ BalkanlarÔÇÖdan atma ├žabalar─▒ sonu├žsuz kalm─▒┼čt─▒.
  2. ─░stanbulÔÇÖdan ─░talyaÔÇÖya ka├žan sanatk├órlar ve bilim adamlar─▒, R├Ânesans ve reform hareketlerini h─▒zland─▒rm─▒┼člard─▒.
  3. D├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k imparatorluklar─▒ndan olan Do─ču Roma ─░mparatorlu─ču tamamen yok olmu┼čtu.
  4. Orta ├ça─č kapan─▒p Yeni ├ça─č ba┼člam─▒┼čt─▒.
  5. Ticaret yollar─▒n─▒n birer birer T├╝rklerin eline ge├žmesi Avrupal─▒lar─▒ yeni ticaret yollar─▒ bulmaya zorlad─▒ ve co─črafi ke┼čifler ortaya ├ž─▒kt─▒.
  6. B├╝y├╝k ve kal─▒n surlar─▒n toplarla y─▒k─▒labilece─čini g├Âren Avrupa, bu y├Ântemi derebeylikler ├╝zerinde denemi┼čtir. B├Âylelikle k├╝├ž├╝k derebeylikler y─▒k─▒l─▒p yerine b├╝y├╝k krall─▒klar kurulmu┼čtur.
  7. ─░stanbulÔÇÖdan ayr─▒lan Bizansl─▒ bilginler, AvrupaÔÇÖda Reform hareketlerini ba┼člatm─▒┼člard─▒r.
  8. Osmanl─▒lar─▒n ticaret yollar─▒n─▒ ele ge├žirdikten sonra bu yollardan ge├žmek zorunda kalan Avrupal─▒lar y├╝ksek vergileri Osmanl─▒ya ├Âdememek i├žin ticari yollar arad─▒lar. B├Âylece Bartelmi Diaz ├ťmit burnunu ke┼čfetti.

Bu fetih bir nev├« AvrupaÔÇÖn─▒n (─░ngiltereÔÇÖnin) Amerika k─▒tas─▒n─▒ ke┼čfinin yolunu a├žm─▒┼čt─▒r. Zir├ó bu ke┼čifle ticaret yollar─▒ kapanan Avrupal─▒lar ba┼čka yollar bulmak zorundayd─▒lar. Bu ke┼čif buna bir vesile olmu┼čtur.

[Yaz─▒ Kaynak: Wikipedia]