Etiket: ruh

Astral Seyahat Nedir?

Bedenimizi belirli bir s├╝re terk ederek ├že┼čitli yerlere d├╝┼č├╝nce h─▒z─▒ ile gidip, gitti─čimiz yerlerde meydana gelen olaylar─▒ izleyebilmemiz m├╝mk├╝nd├╝r. Parapsikoloji Enstit├╝leriÔÇÖnde incelenen Duyular D─▒┼č─▒ Alg─▒lamalar─▒m─▒z aras─▒nda en ilgin├žlerinden biridirÔÇŽ

┼×uurumuzun fiziki bedenimizin d─▒┼č─▒na yans─▒mas─▒ ya da di─čer bir tan─▒mla, ┼čuurluluk alan─▒m─▒z─▒n geni┼čleyerek beden d─▒┼č─▒na ta┼čma olay─▒na Astral Seyahat veya ┼×uur Projeksiyonu ad─▒ verilir.

Astral Seyahat

Bu yans─▒ma fiziki evrenin her hangi bir noktas─▒na olabildi─či gibi, fiziki evrenin ├Âtesindeki ortamlara da olabilmektedir. Di─čer Duyular D─▒┼č─▒ Alg─▒lamalar─▒m─▒zda oldu─ču gibi asl─▒nda hepimizde bu yetenek vard─▒r. Fakat hepimiz bu yetene─čimizi kullanamay─▒z. Parapsikoloji K├╝rs├╝leriÔÇÖnde, ├Âzel metodlarla ger├žekle┼čtirilen Astral Seyahat ├žal─▒┼čmalar─▒nda olduk├ža ├Ânemli ad─▒mlar at─▒lm─▒┼č durumdad─▒r: ─░nsan yap─▒s─▒na, ya┼čama, varolu┼ča, fizik evren yap─▒s─▒na yepyeni boyutlar getiren bu ├žal─▒┼čmalar ayn─▒ zamanda, ├Âl├╝m ve ├Âl├╝m ├Âtesi ya┼čamla ilgili konular hakk─▒nda da son derece ├Ânemli bilgilerin bir araya getirilmesinde ├žok b├╝y├╝k bir fonksiyon g├Ârm├╝┼čt├╝r.

Astral seyahat terimi Ok├╝ltizmÔÇÖde ve TeozofiÔÇÖde kullan─▒lan bir terim olup, ki┼činin uyku gibi ruh ve beden ba─člar─▒n─▒n gev┼čedi─či hallerde es├«r├« beden ya da astral beden (Spirit├╝alizmÔÇÖde duble) denilen s├╝ptil maddelerden olu┼čan bedeniyle fiziksel bedeni d─▒┼č─▒nda, bilinci yerinde olarak, ba┼čka mekanlarda dola┼čmak ├╝zere yapt─▒─č─▒ yolculu─ču ve bu bedeniyle ge├žirdi─či deneyimleri ifade eder.

ParapsikolojiÔÇśde bu, ÔÇťbeden-d─▒┼č─▒ deneyimÔÇŁ anlam─▒ndaki ÔÇťout-of-body experienceÔÇŁ (OBE) olarak, Metapsi┼čikÔÇÖte ise ÔÇť┼čuur projeksiyonuÔÇŁ olarak adland─▒r─▒l─▒r.

─░r├ódi olarak ger├žekle┼čtirilebilmesi ve deneyim s─▒ras─▒nda bilin├žli olunmas─▒ sebebiyle di─čer beden-d─▒┼č─▒ deneyimler aras─▒nda ├Âzel bir yeri vard─▒r. Parapsikoloji laboratuarlar─▒nda yap─▒lan deneylerde ki┼činin deneyim s─▒ras─▒nda 5 duyu organ─▒ ile alg─▒lanabilecek bilgilerden daha fazlas─▒na ula┼čabildi─či g├Âzlemlenmi┼čtir. Astral beden i├žin duvar gibi fiziksel nesneler ve uzakl─▒k bir engel olu┼čturmayaca─č─▒ ileri s├╝r├╝l├╝r. Yani, ki┼či bu bedeniyle bir anda k─▒talar aras─▒ yolculuk yapabilir ve maddi engellerin i├žinden ge├žebilir. Fiziksel bedenden ├ž─▒k─▒ld─▒─č─▒nda ├Âte-alem varl─▒klar─▒n─▒n g├Âr├╝lebilece─či de ileri s├╝r├╝lmektedir. Uyku s─▒ras─▒nda yap─▒lan astral seyahat fiziksel bedene d├Ân├╝ld├╝─č├╝nde bir r├╝ya tarz─▒nda an─▒msanmaktad─▒r. Astral seyahatin, ok├╝lt ve teozofik kaynaklarda ve bir├žok ara┼čt─▒rmac─▒n─▒n ├žal─▒┼čmalar─▒nda ÔÇťir├ódi olarak fiziksel bedenden ayr─▒lmaÔÇŁ ┼čeklinde tan─▒mlanmas─▒na kar┼č─▒n (Dr.Scott ROGO, Leaving The Body, 1983), ─░ngiliz parapsikolog Celia Gren bir ayr─▒m yapm─▒┼č ve ÔÇťfiziksel beden-d─▒┼č─▒ deneyimlerÔÇŁden kendili─činden (irade-d─▒┼č─▒) olu┼čanlar─▒ i├žin ekzomatik deneyim (ecsomatic experience) terimini ortaya atm─▒┼čt─▒r.

Konu hakk─▒nda en fazla ara┼čt─▒rma yapm─▒┼č ki┼čilerden biri ara┼čt─▒rmalar─▒n─▒ ÔÇťJourneys Out of BodyÔÇŁ adl─▒ kitab─▒nda aktaran Robert MonroeÔÇÖdur. Halen Amerika Birle┼čik DevletleriÔÇÖnde Monroe Enstit├╝s├╝ ad─▒yla bilinen bir kurum bu konuda ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ s├╝rd├╝rmektedir.

─░svi├žreÔÇÖde yap─▒lan bir deney g├Âre, ÔÇťbeyindeki, dokunma ve g├Ârme merkezleri aras─▒ndaki ba─člant─▒ kopuklu─čununÔÇŁ fiziki bedenin d─▒┼č─▒na ├ž─▒k─▒ld─▒─č─▒ hissi yaratabilece─či varsay─▒m─▒ ├╝zerine kuruldu. G├Ân├╝ll├╝ denekler, g├Âzlerine sanal ger├žeklik g├Âzl├╝kleri takarak, bir kameran─▒n ├Ân├╝nde ayakta durdu. Denekler, bu g├Âzl├╝kler sayesinde, kendi bedenlerinin ├╝├ž boyutlu arkadan g├Âr├╝nt├╝s├╝n├╝, kendi ├Ânlerindeymi┼č gibi g├Ârebiliyordu. Ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒n, s─▒rtlar─▒na bir kalemle dokundu─čunu g├Âzl├╝kler sayesinde g├Ârebilen denekler, kalemin ger├žek s─▒rtlar─▒na de─čil, ├Ânlerinde g├Ârd├╝kleri ÔÇťsanal s─▒rtlar─▒naÔÇŁ dokunmas─▒ sonucu onu alg─▒l─▒yormu┼č gibi hissettiklerini s├Âylediler.

Bir sonraki a┼čamada, deneklere g├Âsterilen g├Âr├╝nt├╝ de─či┼čtirildi ve deneklere, sanal g├Âzl├╝kler arac─▒l─▒─č─▒yla, ger├žek bedenleri de─čil, bir mankenin s─▒rt─▒n─▒n ├╝├ž boyutlu g├Âr├╝nt├╝s├╝ g├Âsterildi. Mankenin s─▒rt─▒na kalemle dokunuldu─čunu g├Âren denekler, buna ra─čmen ├Ânlerinde g├Ârd├╝kleri bedeni ÔÇťhala kendi bedenleri gibi alg─▒lad─▒klar─▒n─▒ÔÇŁ ifade etti. Astralde iken ne zaman isterseniz bedeninize d├Ânebilirsiniz. Bunun i├žin sadece d├╝┼č├╝nmeniz yeter. Size y├Ân veren d├╝┼č├╝nceleriniz olacakt─▒r. Astralde iken odada e┼čyalar─▒n yerini farkl─▒ g├Ârebilirsiniz, bu son derece normaldir. ─░lk deneyimlerinizde odan─▒zda ├ž─▒kmay─▒n, sadece havada dola┼č─▒n ve kendinizi, oday─▒ seyredin. Astral bedeninizi y├Ânlendiren d├╝┼č├╝ncelerinizdir. Bu konuda hakimiyet kazand─▒k├ža evinizin d─▒┼č─▒na ├ž─▒kabilir ve zamanla daha uzak yerlere gidebilirsiniz.

Her ne kadar astral ile uzaya ve di─čer galaksilere gitmek m├╝mk├╝n olsa da g├╝ne┼č sisteminden ├ž─▒kt─▒ktan sonra geri d├Ân├╝┼č konusunda sorunlar olabilir ve kaybolabilirsiniz. Bu konuda kesin hakimiyet kazanmadan b├Âyle bir giri┼čimde bulunmay─▒n. Astralde iken baz─▒ varl─▒klarla kar┼č─▒la┼čmalardan s├Âz edilir. Bu tamamen sizin elinizdedir. E─čer b├Âyle bir amac─▒n─▒z varsa elbette olabilir ama b├Âyle bir iste─činiz yoksa bundan korkman─▒za gerek yok, b├Âyle bir ┼čey olmayacakt─▒r. Bedeninize d├Ânerken ani bir s─▒├žrama hissedebilirsiniz. Bu durumda yataktan kalkmay─▒n ve uyumaya devam edin. Astral seyahat bazen ilk seferde m├╝mk├╝n olsa da genelde bunun i├žin ├žal─▒┼č─▒lmas─▒ gerekir. Bu konuda sab─▒rl─▒ olun ve d├╝zenli olarak ├žal─▒┼čmalar yap─▒lmal─▒d─▒r.

─░leri Kontrol Teknikleri

Buraya kadar bedenin nas─▒l terkedilebilece─činden s├Âz ettik. Peki ama beden terkedildikten sonraki geli┼čmelere nas─▒l hakim olunacak? Konunun bu y├Ân├╝ olduk├ža ├Ânemlidir. Bir├žok ki┼či astral ├ž─▒k─▒┼č yapt─▒ktan sonra, ani olarak bedenlerine geri d├Ânmekten ┼čikayet├ži olur. Baz─▒lar─▒ ise, tam ├ž─▒k─▒┼č an─▒nda ya┼čanan kulaklardaki ├ž─▒nlamalar, v├╝cudun ├že┼čitli yerlerinde g├Âr├╝len ┼čiddetli seyirmeler ve bedenden yukar─▒ do─čru ├žekilme duygusundan rahats─▒z olduklar─▒ i├žin ├ž─▒k─▒┼č─▒ tamamlayamamaktan bahsederler. ├ľrne─čin ilk ├ž─▒k─▒┼č an─▒nda, ben de ayn─▒ ┼čikayetlerden dolay─▒ bedenimi terkedememi┼čtim.

┼×unu kesin olarak s├Âylemeliyim ki, k├╝├ž├╝c├╝k bir teredd├╝t bile ├ž─▒k─▒┼ča engel olmaktad─▒r. Tam ├ž─▒k─▒┼č an─▒nda e─čer olay─▒n ak─▒┼č─▒na insan kendisini teslim edemezse, bir anda t├╝m geli┼čmeler sona ermektedir. ─░nan─▒n astral seyahat hi├ž de zannedildi─či kadar zor de─čildirÔÇŽ Yeter ki korkunuzu ve teredd├╝tlerinizi yenebilin. Bundan sonras─▒ metotlar─▒ ne kadar ciddiyetle uygulay─▒p uygulamad─▒─č─▒n─▒za ba─čl─▒d─▒r. Bedenizi terk etmeyi ba┼čard─▒─č─▒n─▒zda dikkate alman─▒z gereken baz─▒ kurallar vard─▒r. ┼×imdi k─▒saca bunlar─▒ g├Âzden ge├žirelim:

─░lk Ayr─▒lma An─▒

Bedeninizi terk ederken meydana gelen kulak ├ž─▒nlamalar─▒ ve v├╝cudunuzdaki se─čirmelerin size hi├ž bir zarar─▒ yoktur. Yukar─▒ do─čru ├žekildi─činizi hissetti─činiz an geli┼čmeleri oluruna b─▒rak─▒n ve kendinizi kasmay─▒n. En k├╝├ž├╝k bir endi┼če bedeninize geri d├Ânmenize sebebiyet verir. B─▒rak─▒n ne olacaksa olsunÔÇŽ Ancak k├Ât├╝ hi├ž bir ┼čey olmayaca─č─▒ndan emin olabilirsiniz. Ve unutmay─▒n istedi─činiz an bedeninize geri d├Ânme ┼čans─▒na sahipsiniz.

Bedeninizi yukar─▒dan seyrederken havada y├╝zmenin hafifli─čini hissedecek ve bundan ola─čan├╝st├╝ bir mutluluk duyacaks─▒n─▒z. Bedeninizi terk edince m├╝mk├╝n oldu─čunca bedeninizden uzakta bir noktada kalmaya ├Âzen g├Âsterin bedeninize yakla┼čt─▒k├ža o sizi i├žine ├žeker. Ancak ilk denemelerinizde odan─▒z─▒ terk etmeyin. Odan─▒z─▒n i├žinde etraf─▒ seyredin. Yandaki odalara da gidebilirsiniz. Kendinizi seyyal bir denizin i├žinde y├╝zermi┼č gibi hissedeceksiniz.

Bo┼člukta Durabilme ve Hareketin Sa─članmas─▒

Beden d─▒┼č─▒na ├ž─▒kmadan ├Ânce verilen telkinler, beden d─▒┼č─▒ tecr├╝bede ├Ânem ta┼č─▒r. Bedeninizden ├ž─▒kt─▒ktan sonra evinizden uzaktaki bir yere gitmeyi istemi┼čseniz, bu derhal ger├žekle┼čir. E─čer bedeninizi terk ettikten sonra fikrinizi de─či┼čtirirseniz ya da daha ├Ânce belirledi─činiz yere gittikten sonra bir ba┼čka yere daha gitmek isterseniz; bunun i├žin yapman─▒z gereken tek ┼čey, d├╝┼č├╝ncelerinizle hareketlerinize y├Ân vermektir. Bunun i├žin d├╝┼č├╝nceleriniz ├╝zerinde kuvetli bir hakimiyet sa─člam─▒┼č olman─▒z gerekir.

┼×unu asla unutmay─▒n: Astral Seyahat s─▒ras─▒ndaki t├╝m hareketlerinize d├╝┼č├╝nceleriniz y├Ân vermektedir. Durmak istedi─činizde duracak, hareket etmek istedi─činizde hareket edeceksiniz. Bu y├╝zden ani d├╝┼č├╝nce de─či┼čimlerinden kendinizi uzak tutman─▒z ┼čartt─▒r. Bunu sa─člayabilmek i├žin konsantrasyon yetene─činizin geli┼čtirilmesine ihtiya├ž vard─▒r. Bedeninizin d─▒┼č─▒ndayken e─čer bedeninizle ayn─▒ odada bulunuyorsan─▒z, bedeninize ├žok fazla yakla┼čmay─▒n. Bir girdap gibi sizi kendisine ├žeker ve bedeninize geri d├Ânmek zorunda kal─▒rs─▒n─▒z.

Astral Mekanlar

Astral Seyahat ├žal─▒┼čmalar─▒nda tecr├╝beniz artt─▒k├ža, sadece fizik mekanlara de─čil, fizik ├Âtesi diye adland─▒r─▒lan astral mekanlara da gidebilmeniz m├╝mk├╝nd├╝r. Bunun i├žin kendinize bu y├Ânde telkin vermeniz gerekir. Ancak ilk ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒zda fizik planda kalacak ┼čekilde kendinizi y├Ânlendirmeniz daha iyidir. Astral bedeninizle ├ž─▒k─▒┼č yapt─▒─č─▒n─▒zda dublenizde hem fiziksel, hem de astral enerjiler bulunmaktad─▒r. Bu enerjilerden hangisi daha a─č─▒r basarsa o mekanda kal─▒rs─▒n─▒z. Dublenizin ├╝zerindeki fiziksel enerjilerin azalmas─▒ bedeninizden olduk├ža uzakla┼čman─▒zla ger├žekle┼čir.

─░leriki ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒zda astral mekana yani spatyoma ge├žme ├žal─▒┼čmalar─▒ yaparsan─▒z, o mekandaki bedensiz varl─▒klarla yani daha ├Ânce d├╝nyada ya┼čay─▒p da ├Âld├╝kten sonra spatyoma intikal etmi┼č olan varl─▒klarla da kar┼č─▒la┼čabilirsiniz. Onlarla konu┼čabilirsiniz deÔÇŽ Zaten medyomik ├žal─▒┼čmalarda kullan─▒lan bir tekniktir buÔÇŽ Ancak bu t├╝r ├žal─▒┼čmalar tek ba┼č─▒na yap─▒lmamas─▒ gerekir. Mutlaka ba┼č─▒n─▒zda bu konuda bilgili ve deneyimli bir operat├Âr├╝n bulunmas─▒ ┼čartt─▒r.

┼×izofreni

┼×izofreni Nedir ?

┼×izofreni ki┼čilik b├Âl├╝nmesi, zay─▒f ki┼čilikli olma, zeka gerili─či veya tembellik de─čildir. ├ľnemli ruhsal hastal─▒klar─▒ndan birisidir. Hastalarda genelde ger├žekle hayal d├╝nyas─▒n─▒ ay─▒rt edememe, mant─▒ksal d├╝┼č├╝nme yetene─či kayb─▒, normal duygusal tepkiler verememe ve toplumsal kurallara uyamama g├Âr├╝l├╝r.Ayn─▒ zamanda hat─▒rlama ve normal konu?ma yetene─či genelde kaybolur. Di─čer bedensel ve ruhsal hastal─▒klarda oldu─ču gibi organik nedenleri vard─▒r.Bu g├╝n ┼čizofreninin ortaya ├ž─▒k─▒┼č─▒nda rol oynayan dopamin ve serotonin sistemi gibi beyinde yer alan ta┼č─▒y─▒c─▒ (n├Ârotransmitter) sistemlerin rol oynad─▒─č─▒ ara┼čt─▒rmalarla g├Âsterilmektedir. Toplumda %1 oran─▒nda ┼čizofreni g├Âr├╝lmektedir. S─▒kl─▒kla 15-25 ya┼člar─▒ aras─▒nda ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r. 12 ya┼č─▒ndan ├Ânce ve 40 ya┼č─▒ndan sonra g├Âr├╝lmesi enderdir. G├╝n├╝m├╝zde kullan─▒lan ila├žlar belirtileri b├╝y├╝k oranda kontrol alt─▒na alabilmekte ancak baz─▒ semptomlar ├žo─ču hastada ya┼čam boyu s├╝rmektedir. Bu hastal─▒─č─▒ t├╝m├╝yle atlatan hasta say─▒s─▒ t├╝m hastalar─▒n ancak 1/5ÔÇ▓idir. Baz─▒ hastalar sadece bir defa atak ge├žirmekte, baz─▒ hastalarda ara d├Ânemleri normal olan ve tekrarlayan ataklar olmakta, baz─▒ hastalarda ise belirtilerde artma ve azalma ile giden ancak hi├žbir zaman normale d├Ânmeyen bir seyir g├Âr├╝lebilmektedir. ─░la├ž kullan─▒m─▒ ile ├žo─ču belirti kontrol alt─▒na al─▒nabilmektedir, buna kar┼č─▒n baz─▒ hastalar halen var olan ila├ž tedavilerinden faydalanamamakta, ekonomik nedenlerle ila├žlar─▒ temin edememekte veya ila├ž yan etkileri nedeni ile tedaviye devam etmek istememektedir.

┼×izofreni Nedenleri Nelerdir ?

┼×izofreninin kesin nedeni tam olarak bilinememektedir. Bu konuda de─či┼čik teoriler ileri s├╝r├╝lmektedir. Klinik izlemelerde kan ba─č─▒ olan ki┼čilerde genetik yatk─▒nl─▒─č─▒n oldu─ču ba┼čka nedenlerin de araya girmesi ile hastal─▒─č─▒n ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ g├Âr├╝lmektedir. Tek yumurta ikizlerinin birinde ┼čizofreni g├Âr├╝lmesi durumunda di─čerinde ┼čizofreni ortaya ├ž─▒kma olas─▒l─▒─č─▒ %50, anne baban─▒n ikisinin birden ┼čizofren olmas─▒ durumunda ├žocuklarda ┼čizofreni g├Âr├╝lme olas─▒l─▒─č─▒ %40, anne veya baban─▒n ┼čizofren olmas─▒ durumunda ├žocuklarda g├Âr├╝lme olas─▒l─▒─č─▒ %8, karde┼člerden birinin ┼čizofren olmas─▒ durumunda di─čer ├žocukta hastal─▒─č─▒n g├Âr├╝lme olas─▒l─▒─č─▒ %12ÔÇ▓dir. Genetik ge├ži┼čten sorumlu tutulan baz─▒ genler vard─▒r ancak bu konu hen├╝z tam olarak ayd─▒nlat─▒lamam─▒┼čt─▒r. ┼×izofren hastalar─▒n beyin tomografisi ve MR gibi radyolojik incelemelerinde beynin baz─▒ b├Âlgelerinde de─či┼čiklikler tespit edilmektedir ancak bu de─či┼čikliklerin ┼čizofreniye ├Âzg├╝ olmad─▒─č─▒ bilinmektedir. Yine ├Âlen ┼čizofren hastalar─▒n beyin biyopsilerinde beyinde baz─▒ doku de─či┼čiklikleri g├Âr├╝lmektedir. Bu de─či┼čikliklerin de hastal─▒k olu┼čmadan ├Ânce mi oldu─ču veya hastal─▒─č─▒n ortaya ├ž─▒k┼č─▒yla m─▒ geli┼čti─či bilinememektedir. Beyin biyokimyas─▒ ile ilgili ara┼čt─▒rmalarda beyinde haberci rol├╝ ├╝stlenen (n├Ârotransmitter) maddelerden biri olan dopaminin aktivite art─▒┼č─▒n─▒n hastal─▒─ča yol a├žt─▒─č─▒ bilinmektedir. Son y─▒llarda dopamin yan─▒nda serotonin ve norepinefrin gibi di─čer habercilerinde ┼čizofreni olu┼čumunda rol oynad─▒─č─▒ belirtilmektedir. Kullan─▒lan ila├žlar da bu sistemler ├╝zerinden etki etmektedir. Her hastada ayn─▒ belirtilerin ortaya ├ž─▒kmamas─▒, her ilac─▒n her hastaya yaramamas─▒ hastal─▒─č─▒n ortaya ├ž─▒k─▒┼č─▒nda bu maddelerle ilgili ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čen ├Âzelliklerin oldu─čunu d├╝┼č├╝nd├╝rmektedir. Hastal─▒─č─▒n ortaya ├ž─▒k─▒┼č nedeni olarak baz─▒ hastalarda dopamin sistemi daha etkin olurken baz─▒lar─▒nda sorun daha ├žok serotonin sisteminde olabilir. Ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin bu hastal─▒─ča yol a├žt─▒─č─▒ ├Âne s├╝r├╝len teoriler aras─▒ndad─▒r. Gebelik s─▒ras─▒nda grip enfeksiyonu ge├žiren annelerin ├žocuklar─▒nda bu hastal─▒─č─▒n ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ ileri s├╝r├╝lm├╝┼čt├╝r, ancak ara┼čt─▒rmalar bunu desteklememektedir. ├çevresel baz─▒ etkenler hastal─▒─č─▒n ortaya ├ž─▒k─▒┼č─▒nda rol oynamaktad─▒r. Kalp hastalar─▒ nas─▒l ├ževresel stres yaratan durumlardan olumsuz etkileniyorsa veya stresli bir ya┼čam olay─▒ nas─▒l hastal─▒─č─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒nda rol oynuyorsa ┼čizofrenlerde de ayn─▒ durum ge├žerlidir. Bu hastalarda tek ba┼č─▒na ila├ž tedavisi genelde yeterli olmaz, stres yaratan durumlar─▒n da ele al─▒nmas─▒ gerekir. Baz─▒ aile yap─▒lar─▒n─▒n ┼čizofreniye yol a├žt─▒─č─▒ ├Âne s├╝r├╝lm├╝┼č ve ┼čizofren aileler modeli geli┼čtirilmeye ├žal─▒┼č─▒lm─▒┼čt─▒r, ancak sonra yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar bu teoriyi desteklememi┼čtir.

┼×izofrenlerde hormonlarda baz─▒ de─či┼čiklikler oldu─ču ve bunun da hastal─▒─ča yol a├žt─▒─č─▒ belirtilmektedir. Baz─▒ yap─▒sal ve kimyasal bozukluklar─▒n ┼čizofren hastalar─▒n alg─▒lar─▒nda bozulmalara yol a├žt─▒─č─▒ ve hastalar─▒n alg─▒lar─▒nda se├žicilik olmamas─▒ dolay─▒s─▒yla beynin ├žok fazla uyaranla kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ ├Âne s├╝r├╝lmektedir. ├ľrne─čin normal ki┼čilerde bulunduklar─▒ ortamda ayn─▒ anda ortaya ├ž─▒kan seslere kar┼č─▒ bir se├žicilik vard─▒r, televizyonun sesini dinlerken d─▒┼čar─▒da ba─č─▒ran sat─▒c─▒n─▒n sesini alg─▒lamayabilir, oysa ┼čizofrenlerde bu se├žicili─čin olmad─▒─č─▒ ayn─▒ anda var olan t├╝m seslerin alg─▒land─▒─č─▒ ve beynin fazla uyaranla kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kald─▒─č─▒ belirtilmektedir. Stres-diyatez teorisine g├Âre b├╝nyesel olarak yatk─▒n olan ki┼čilerde stresli bir durumla kar┼č─▒la┼č─▒ld─▒─č─▒nda ┼čizofreni ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r. ┼×izofreninin ortaya ├ž─▒k─▒┼č─▒nda biyolojik, psikososyal ve ├ževresel etkenlerin birlikte rol oynad─▒─č─▒, stres yaratan bir durumla kar┼č─▒la┼č─▒ld─▒─č─▒nda hastal─▒─č─▒n ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ ve stres yaratan durumun da bu etkenlerden biri ile ilgili olabilece─či belirtilmektedir. ├ľrne─čin ortaya ├ž─▒kar─▒c─▒ etken enfeksiyon gibi biyolojik bir neden veya bir yak─▒n─▒n─▒ kaybetme veya sorunlu bir ailede ya┼čama gibi psikolojik bir neden olabilir. Her enfeksiyon hastal─▒─č─▒ olan veya her yak─▒n─▒n─▒ kaybeden ┼čizofreni olmaz, bu hastal─▒─č─▒n ortaya ├ž─▒k─▒┼č─▒ i├žin b├╝nyesel yatk─▒nl─▒─č─▒n da bulunmas─▒ gerekir.

┼×izofreni hastalar─▒ d├╝nyay─▒ de─či┼čik alg─▒lar. Normalde ├ževrede varolan uyaranlar d─▒┼č─▒nda olmayan sesler, hayaller, garip kokularla d─▒┼č d├╝nya kar─▒┼č─▒k ve anla┼č─▒lmazd─▒r. Bu ortamda hastalarda anksiyete art─▒┼č─▒, heyecan ve korku s─▒kt─▒r. Bu duygularla genelde normal olmayan davran─▒┼člar sergilerler. ┼×izofreninin ortaya ├ž─▒k─▒┼č─▒ de─či┼čik ┼čekillerde olabilir. Baz─▒ hastalarda aniden ortaya ├ž─▒kabilece─či gibi ├žo─ču hastada sinsice yava┼č yava┼č geli┼čir. Yava┼č seyir g├Âsteren ┼čizofrenide ba┼člang─▒├žta dikkat toplama g├╝├žl├╝─č├╝, toplumsal ilgiyi kaybetme, i├žine kapanma, kendine bak─▒mda azalma, dini u─čra┼č─▒larda artma veya kara sevdaya tutulma gibi belirgin olmayan ve ilk bak─▒┼čta ┼čizofreniyi d├╝┼č├╝nd├╝rmeyen belirtiler g├Âr├╝lebilir ve s─▒kl─▒kla ba┼čka psikiyatrik hastal─▒klarla kar─▒┼čt─▒r─▒l─▒r. Bu ba┼člang─▒├ž belirtilerinin ard─▒ndan birka├ž ay veya y─▒l i├žinde de t├╝m belirtileri ile hastal─▒k ortaya ├ž─▒kar. Hastalar s─▒kl─▒kla garip davran─▒┼člar ve konu┼čmalar sergilerler.Ger├žekte olmayan sesler i┼čitmeye ve hayaller g├Ârmeye ba┼člarlar. Baz─▒ hastalarda garip pozisyonlarda uzun s├╝re durma, baz─▒lar─▒nda hi├ž hareket etmeksizin uzun s├╝re sessiz kalma veya a┼č─▒r─▒ hareketlilik g├Âr├╝lebilir. Yava┼č seyir g├Âsteren ┼čizofreninin yan─▒nda h─▒zl─▒ seyir g├Âsteren ┼čizofreni de olabilir. Bu hastalarda ise belirtilerin ├žo─ču bir arada aniden ortaya ├ž─▒kar.Baz─▒ hastalarda belirtiler hafif seyrederken baz─▒lar─▒nda ┼čiddetli semptomlar olabilir ve bu durumda hastalar─▒ kontrol etmek g├╝├žle┼čebilir. ┼×izofrenide g├Âr├╝len belirtiler iki ba┼čl─▒k alt─▒nda toplan─▒r: pozitif belirtiler ve negatif belirtiler. Her hastada bu belirtilerin t├╝m├╝ bir arada g├Âr├╝lmez. ┼×izofreninin tipine g├Âre belirti k├╝meleri de de─či┼čir. ├ľrne─čin paranoid ┼čizofrenide ┼č├╝phecilikle ilgili belirtiler bask─▒nd─▒r. Paranoid ┼čizofrenlerde s─▒k g├Âr├╝len temalardan baz─▒lar─▒ ┼čunlard─▒r:

Kendisine k├Ât├╝l├╝k yapmak isteyen ki┼čiler veya g├╝├žler vard─▒r, bununla ilgili sesler i┼čitmektedir, bu nedenle evde perdeleri kapat─▒p oturmakta, yemek yerken zehirlenme riski oldu─čunu d├╝┼č├╝nerek yeme─či kendi ├Ân├╝nde haz─▒rlatmakta veya kendi yapt─▒─č─▒ yeme─či yemektedir. Odas─▒na dinleme cihazlar─▒ yerle┼čtirilmi┼čtir, bu nedenle odas─▒nda temkinli konu┼čmaktad─▒r, e┼či kendisini aldatmaktad─▒r, v.b. Basit ┼čizofrenide ise toplumsal ├žekilme, i├žine kapanma, sosyal aktivitelerde azalma, kendine bak─▒m─▒n d├╝┼čmesi gibi belirtiler d─▒┼č─▒nda fazla bulgu olmayabilir. Pozitif belirtilerde; ┼č├╝phecilik, i┼čitme varsan─▒lar ve garip davran─▒┼člar s─▒kt─▒r.Hastalarda d├╝┼č├╝nce ve konu┼čmada kopukluk g├Âr├╝lebilir. Konu┼čurken konudan konuya atlama, i├žerik olarak bir anlam ifade etmeyen s├Âzc├╝kleri birbiri ard─▒na s─▒ralama sonucu dinleyenler taraf─▒ndan bir anlam ifade etmeyen s├Âzc├╝k salatas─▒ dedi─čimiz i├žeri─či bo┼č, anlams─▒z ve karma┼č─▒k konu┼čma bi├žimi g├Âr├╝lebilir.

Bazende hastalar kendileri kelime uydururlar, bu kelimeler kendilerince bir anlam ifade etmektedir.Asl─▒nda anlams─▒z gibi g├Âr├╝len konu┼čmaya dikkat edilirse ├žokta anlams─▒z olmad─▒─č─▒ i├žeri─činin oldu─ču g├Âr├╝lebilir. Bu konu┼čma bi├žimi ki┼činin ├ža─čri┼čimlar─▒n─▒n h─▒zlanmas─▒ ile ilgilidir. D├╝┼č├╝ncede bu h─▒zlanman─▒n yan─▒nda duraklamalar da g├Âr├╝lebilir. Hastalar konu┼čurken ani duraklamalar, bloklar genelde buna ba─čl─▒d─▒r. D├╝┼č├╝nceler genelde ├žocuksu ve b├╝y├╝seldir. Hastalarda ger├žekle ba─člant─▒s─▒ olmayan inan─▒┼člar g├Âr├╝lebilir. Bu hastalarda g├Âr├╝len baz─▒ d├╝┼č├╝ncelere ┼ču ├Ârnekler verilebilir; telefonlar─▒ dinlemekte, insanlar kendisini takip etmekte, herkes d├╝┼č├╝ncelerini bilmektedir, k├Ât├╝l├╝k yapmak isteyen ki┼čiler vard─▒r, hatta ev i├žindeki yak─▒nlar─▒ bile k├Ât├╝l├╝─č├╝n├╝ istemekte ve kendisine zarar vermek i├žin planlar yapmaktad─▒r,televizyondan mesajlar almakta, herkes kendisine manal─▒ manal─▒ bakmaktad─▒r, i├ž organlar─▒ par├žalanm─▒┼č ve yok olmu┼čtur, telepatik g├╝├žleri vard─▒r, uzayl─▒lar kendisi ile ba─člant─▒ kurmaktad─▒r v.b. Ger├žekle ba─člant─▒s─▒ olmayan sesler i┼čitilebilir. Bazen bu sesler baz─▒ komutlar vermekte, alay etmekte veya k├Ât├╝ s├Âzler s├Âylemektedir. Yine ger├žekte olmayan hayaller g├Âr├╝l├╝r. Garip ┼čekiller, korkun├ž yarat─▒klar olabilir. Hastalar bu ses ve g├Âr├╝nt├╝lerin ger├žekte olup olmad─▒─č─▒n─▒ ay─▒rt edemez. ├ço─ču zaman bunlardan rahats─▒z olurlar ve korkarlar. Bunlar─▒ kendi beyinlerinin bir ├╝r├╝n├╝ olarak kabul etmez ve genelde d─▒┼čar─▒dan birileri taraf─▒ndan yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝rler. Bazen bu seslere yan─▒t verir, konu┼čmaya ba┼člarlar veya g├Âr├╝nt├╝leri takip ederler.Hastalar─▒n bu hareketleri d─▒┼čar─▒dan g├Âzlendi─činde kendi kendine konu┼čuyormu┼č veya sabit bir noktaya bak─▒yormu┼č gibi gelir. Negatif belirtilerde; toplumsal ├žekilme, i├žine kapanma, ilgi ve istek azl─▒─č─▒,kendine bak─▒mda azalma, konu┼čma ve hareketlerde azalma gibi belirtiler g├Âr├╝l├╝r.

Duygulan─▒mda azalma g├Âr├╝l├╝r. Hastalar─▒n jest ve mimiklerinin azald─▒─č─▒ g├Âr├╝l├╝r.Olaylara uygun tepkiler veremezler. ├ço─ču zaman y├╝zlerine maske giymi┼č gibi tepkisiz bir g├Âr├╝n├╝m sergilerler. Bazen de uygunsuz tepkiler verdikleri g├Âr├╝l├╝r, a─članacak yerde g├╝ler veya g├╝l├╝necek yerde a─člayabilirler. Genelde hareketler azalm─▒┼čt─▒r. Harekete ba┼člama g├╝├žl├╝─č├╝ g├Âr├╝l├╝r. ─░leri evrelerde hareketsiz uzun s├╝re durduklar─▒ g├Âr├╝lebilir. Bu hareketsizli─čin nedeni s─▒kl─▒kla ileri derecede karars─▒z kalmakla ilgilidir. Bazen bu uzun s├╝reli hareketsizli─čin ard─▒ndan ani beklenmeyen bir hareketlilik olabilir, hasta yaydan f─▒rlam─▒┼č ok gibi eyleme ge├žebilir. Hastalar toplumsal olaylara ilgi ve isteklerini genelde kaybederler. Toplumsal ├žekilme, okul ve i┼če devam edememe, arkada┼člardan uzakla┼čma, yaln─▒z kalmay─▒ tercih etme s─▒k g├Âr├╝l├╝r. Dikkat toplama g├╝├žl├╝─č├╝ vard─▒r, hastalar bir konuya odaklanamazlar. ┼×izofreni hastalar─▒nda sald─▒rganl─▒k s─▒k g├Âr├╝len belirti de─čildir. Ancak ┼čizofreni belirtileri ortaya ├ž─▒kmadan ├Ânce sald─▒rgan ki┼čili─či olanlarda hastal─▒k ortaya ├ž─▒kt─▒ktan sonra sald─▒rganl─▒k g├Âr├╝lebilmektedir. Bunun d─▒┼č─▒ndaki hastalar genelde i├žine kapan─▒kt─▒r. ┼×├╝phecili─či olan hastalar ila├ž kullanm─▒yorlarsa sald─▒rgan olabilirler. Genelde aile i├žinde veya arkada┼č ortam─▒nda sald─▒rgan davran─▒┼člar g├Âsterirler. Yine alkol ve madde ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ olan ┼čizofrenlerde sald─▒rganl─▒k g├Âr├╝lebilir. ┼×izofrenide intihar riski normal topluma g├Âre fazlad─▒r. Hastalar─▒n %10ÔÇ▓unda intihar giri┼čimi g├Âr├╝lebilmektedir. Hangi hastan─▒n intihar edece─čini ├Ânceden kestirmek genelde g├╝├žt├╝r.

┼×izofreni Tan─▒s─▒ Nas─▒l Konur ?

┼×izofrenide g├Âr├╝len belirtiler ba┼čka psikiyatrik hastal─▒klarda da g├Âr├╝lebilir. Hi├žbir belirti tek ba┼č─▒na tan─▒ koydurucu de─čildir. Tan─▒ psikiyatri uzman─▒ taraf─▒ndan hastan─▒n ruhsal muayenesi, hasta yak─▒nlar─▒ ile g├Âr├╝┼čme ve ├žo─ču zaman hastan─▒n klinik izlenmesi sonucu konur. ┼×izotipal ki┼čilik bozuklu─ču, ┼čizoaffektif bozukluk, bipolar duygulan─▒m bozuklu─ču ┼čizofreni ile s─▒kl─▒kla kar─▒┼čan bozukluklard─▒r. Baz─▒ bedensel hastal─▒klar─▒n seyri s─▒ras─▒nda da benzer belirtiler g├Âr├╝lebilir, bu nedenle ay─▒r─▒c─▒ tan─▒y─▒ yapabilmek i├žin fizik muayene ve kan tahlillerinin yap─▒lmas─▒ gerekir. Alkol ve madde ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ olan veya baz─▒ ila├žlar─▒ kullanan ki┼čilerde de benzer belirtiler olabilir. Hastan─▒n ├Âyk├╝s├╝n├╝n al─▒nmas─▒ s─▒ras─▒nda buna dikkat edilmeli ve ├Âyk├╝de bu durumlardan bahsediliyorsa buna y├Ânelik tetkiklerin yap─▒lmas─▒ gerekmektedir.