Türk Kahvesi, Türkler tarafından keşfedilen kahve hazırlama ve pişirme metodunun adıdır. Özel bir tadı, köpüğü, kokusu, pişirilişi, ikramıyla kendine özgü bir kimliği ve geleneği vardır. Telvesi ile ikram edilen tek kahve türüdür.

Kahvenin kökeni araştırmacılar tarafından 14. yy başlarında Güney Habeşistan’dan tüm dünyaya yayıldığı şeklinde belirtilmiştir. Bunun kaynağı da etimolojik olarak kahve ile yakın benzerlik gösteren Güney Habeşistan’daki Kaffa yöresi gösterilmektedir.

Önceleri Arap Yarımadası’nda kahve meyvesinin kaynatılması ile elde edilen içecek, bu yepyeni hazırlama ve pişirme metoduyla gerçek kahve lezzetine ve eşsiz aromasına kavuşmuştur. Kahve ile Türkler sayesinde tanışan Avrupa; uzun yıllar kahveyi, Türk kahvesi olarak bu yöntemle hazırlayıp tüketmiştir.

Brezilya ve Orta Amerika menşeili, arabica türü, yüksek kaliteli kahve çekirdeklerinden harmanlanan ve tercihen kömür ateşinde ağır ağır, titizlikle kavrulan Türk Kahvesi, çok ince öğütülür. Bir cezve yardımıyla su ve isteğe göre şeker ilave edilerek pişirilir, bir fincan kahveye iki çay kaşığı kahve atılır. Küçük fincanlarla servis yapılır. İçilmeden önce telvesinin dibe çökmesi için kısa bir süre beklenir. Su, sanıldığı gibi kahvenin sonunda değil; kahveyi içmeden evvel içilmektedir. Ayrıca tüm dünyada espresso ile en çok tüketilen kahve türüdür ki dünya genelinde hemen hemen her tür restorantın menüsünde bulunan 2 kahveden biridir.

Tarihi

1517 yılında Yemen Valisi Özdemir Paşa, lezzetine hayran kaldığı kahveyi İstanbul’a getirdi. Türkler tarafından bulunan yepyeni hazırlama metodu sayesinde kahve, güğüm ve cezvelerde pişirilerek Türk Kahvesi adını aldı. İlk olarak Tahtakale’de açılan ve tüm şehre hızla yayılan kahvehaneler sayesinde halk kahveyle tanıştı. Günün her saati kitap ve güzel yazıların okunduğu, satranç ve tavlanın oynandığı, şiir ve edebiyat sohbetlerinin yapıldığı kahvehaneler ve kahve kültürü dönemin sosyal hayatına damgasını vurdu.

Saray mutfağında ve evlerde yerini alan kahve, çok miktarda tüketilmeye başlandı. Çiğ kahve çekirdekleri tavalarda kavrulduktan sonra dibeklerde dövülerek cezvelerde pişirilmek suretiyle içiliyor ve en itibarlı dostlara büyük bir özenle ikram ediliyordu. Kısa sürede, gerek İstanbul’a yolu düşen tüccarlar ve seyyahlar gerekse Osmanlı elçileri sayesinde Türk Kahvesinin lezzeti ve ünü önce Avrupa’yı oradan da tüm dünyayı sardı.

Özellikleri

• Dünyanın en eski kahve pişirme yöntemidir.
• Köpük, kahve ve telveden oluşur.
• Yumuşak ve kadifemsi köpüğü sayesinde damakta en uzun süre tadını devam ettiren kahve türüdür.
• Birkaç dakika şekli bozulmadan kalabilen bu leziz köpüğü sayesinde, uzun süre sıcak kalabilir.
• İnce kenarlı fincanda sunulduğu için, diğer kahve türlerine göre daha yavaş soğur ve böylece daha uzun süren bir kahve keyfi sunar.
• Yoğun şurupsu kıvamı ile ağızdaki lezzet tomurcuklarını aşırı uyararak hafızada yer eder.
• Diğer kahve türlerine göre, daha kıvamlı, yumuşak ve aromatiktir.
• Kendine özgü enfes kokusu ve özel köpüğü ile diğer kahvelerden kolaylıkla ayırt edilebilir.
• Kahve tutkunları tarafından, kaynatılarak içilebilen tek kahve olarak kabul edilir.
• Kahve Falı ile geleceği anlatmak için kullanılan tek kahve türüdür.
• Eşsizdir çünkü kahvesi fincanın içindedir ancak telve olarak dibe çöktüğünden filtre edilmesine ve süzülmesine gerek kalmaz.
• Hazırlanırken şeker ilave edildiğinden diğer kahvelerde olduğu gibi sonradan tatlandırmaya gerek yoktur.
• Sağlıklıdır çünkü fincanın dibinde biriken telvesi içilmez.
• Sıklıkla içildiği halde, miktar olarak fazla olmadığından şişkinlik yapmaz.
• Diğer kahve türlerine göre, bir içimde daha az kafein içerir.
• Pişirilirken, şekeri tercihe göre ilave edildiğinden içime hazır halde sunulan tek kahve türüdür.
• Kahveden önce su içilerek, ağızda bulunan önceki tatlar arındırılarak kahve tadının eşsiz bir şekilde tadılması sağlanır.
• Türk toplum hayatına da etki eden kahve, dostluğun simgesi haline gelmiş ve “kız isteme” merasimlerinin bir süjesi olmuştur.

Introduction to Turkish Coffee

Coffee has created its own “culture” in Turkey are the famous words of the great Turkish 20th century poet, Yahya Kemal. A little bit more than a casual visit to Turkey would convince anyone that this is the case. Coffee for Turks is not simply a drink, but has its own history, its institutions (coffeehouses), its rituals, its own rules of when and how to drink it, and even a tradition of fortune-telling by reading the coffee grinds deposited at the bottom of a traditional Turkish coffee cup… Most Turks would find it superfluous to call it Turkish coffee: coffee is Turkish coffee.

Turks were introduced to coffee over four and a half centuries ago. A short while after a governor to Yemen brought back to Istanbul and introduced to the Ottoman capital beans of Coffee Arabica, the metropolitan city was teeming with coffeehouses. (To read more about Turkish coffeehouses click here. Within a century, first Venice, than London and Paris were introduced to coffee via the Ottomans, which naturally acquired its epithet “Turkish” to become “Turkish coffee”. In some Western countries Turkish coffee is also known as Greek coffee as they were introduced to this type of coffee and coffee-making via the Greeks.

Shortly after coffee was introduced to the Ottomans in 1543, it became so popular so quickly that coffeehouses were opened and small shops opened specializing in roasting coffee. Coffee roasting is called “tahmis” and to this day there is a street called Tahmis in the Eminonu neighborhood in Istanbul where the so-called Egyptian spice bazaar is located. Its name derived from the coffee shops located on this street 460 years ago.

Let’s go back to what the poet said: What would a “culture” created by coffee mean (“kahve medeniyeti” in Turkish, which is hard to translate since the expression denotes something that extends beyond the more restrictive term “culture”)? Is there such thing as “culture” when it comes to coffee? We cannot answer this question directly without going into the whole experience of coffee. We will therefore approach it from various angles. First its ritualistic element:

Why would coffee be associated with rituals or ceremonies? In its first aspect, this refers to the special way of making Turkish coffee. The etiquette that has developed around coffee-making, even though it has changed somewhat from former times, constitutes a set of rules coffee lovers still try to adhere (many times in spirit if not to the letter. See section How to make Turkish Coffee? for more information.

A second aspect of the ritualistic element in Turkish coffee refers to certain traditional elements that have been woven into it. One strong tradition dictates the typical (and also, to some extent, stereotypical) situation where the family of a young man visits the family of the bride-to-be to ask for their permission for their marriage. The girl whose hand is sought is supposed to bring coffee on a coffee tray, and traditionally this is the only time she has a say in the whole affair. The vote she casts is expressed in terms of how sweet the makes the coffee, ranging from extra sweet (a definite yes) to “no sugar” (a definite no), and at times to salty coffee, a step shorter than not appearing at all.

This tradition notwithstanding, to sweeten coffee with sugar is a relatively new usage (“new” considering a tradition of about four and a half centuries.). Turks used to drink their coffee without any sugar. Instead, it was customary to eat or drink something sweet either before or after the coffee, sweetened fruit juices known as sherbet, fruit preserves, Turkish delight, sultan’s paste, halva or other confectionery.

How to Make Turkish Coffee

Centuries ago, when people devoted more time to attend to the demands of their earthly pleasures and less time to the demands of business and corporate life, coffee making developed some rituals that exist in ‘lite’ versions in our days. In old times, connoisseurs expected their coffee to be heated slowly over charcoal embers for 15 to 20 minutes, the copper coffee pot being frequently taken away from the fire to prevent overheating.

A connoisseur can easily tell the difference between a properly made Turkish coffee and one prepared the way cheap restaurants would do, basically boiling the coffee quickly, degrading thus the taste and producing little if any froth that needs to cover the cup of coffee.

Although to this day there are still a few people who either do or at least know the days when coffee was heated on charcoal, for all practical purposes modern electric or gas stove tops became the heating equipment of choice. To make proper Turkish coffee you need Turkish coffee beans, a Turkish coffee pot (“cezve”), and Turkish coffee cups (“fincan”), and optionally, if you want to grind the beans, a Turkish coffee grinder (“kahve degirmeni”). Note that Turkish coffee requires extra fine ground coffee which some electrical grinders fail to produce. To make Turkish coffee:

1. Pour in cold water in the coffee pot. You should use one cup of cold water for each cup you are making and then add an extra half cup “for the pot”. Add a teaspoonful of the ground Turkish coffee per cup in the water while the water is cold and stir. The amount of coffee may be varied to taste, but do not forget, there will be a thick layer of coffee grounds left at the bottom of your cup for properly made Turkish coffee. Don’t fill the pot too much. If you need to add sugar this is the time to do it.
2. Heat the pot as slowly as you can. The slower the heat the better it is. Make sure you watch it to prevent overflowing when the coffee boils.
3. When the water boils pour some (not all) of the coffee equally between the cups, filling each cup about a quarter to a third of the way. This will make sure that everybody gets a fair share of the foam forming on top of the pot, without which coffee loses much of its taste. Continue heating until coffee boils again (which will be very short now that it has already boiled). Then distribute the rest of the coffee between the cups.

Since there is no filtering of coffee at any time during this process, you should wait for a few minutes before drinking your delicious Turkish coffee while the coffee grounds settle at the bottom of the cup.

wikipedia.org