Vajinismus

Vajina giri┼čini ├ževreleyen kaslar─▒n istemd─▒┼č─▒ olarak kas─▒larak cinsel birle┼čmenin ac─▒l─▒ olmas─▒ ya da birle┼čmenin ger├žekle┼čememesidir. Vajina giri┼čini ├ževereleyen bask─▒n kas grubu ÔÇťPubik KaslarÔÇŁ olarak adland─▒r─▒l─▒r. Bunlar d├╝z kas grubudur ve refleks olarak ├žal─▒┼č─▒rlar. Vajinismusda ya┼čanan kas─▒lma istem d─▒┼č─▒d─▒r ve asla kad─▒n─▒n kendi kontrol├╝nde de─čildir. E─čer ki┼či kaslar─▒n kas─▒lmas─▒ndan ├Ât├╝r├╝ ac─▒s─▒z cinsel birle┼čme ya┼čayam─▒yorsa bu durum vajinismus olarak nitelendirilir. Bir di─čer tabirle Vajinismus, kad─▒nlarda g├Âr├╝len cinsel bir i┼člev problemidir. Vajina giri┼čini ├ževreleyen kaslar─▒n istem d─▒┼č─▒ kas─▒larak cinsel birle┼čmede ac─▒ ve a─čr─▒ya neden olmas─▒ ya da bu sebeple cinsel birle┼čmenin hi├ž ger├žekle┼čememesi ┼čeklinde tan─▒mlanabilir. Kas─▒lmalar, cinsel birle┼čme d─▒┼č─▒nda jinekolojik muayene esnas─▒nda ve vajina i├žine tampon yerle┼čtirme durumlar─▒nda da ortaya ├ž─▒kabilir.

null

Nedenleri

Bu hastal─▒─č─▒n %90ÔÇ▓─▒ psikolojik, %10ÔÇ▓u organik k├Âkenlidir. Psikolojik k├Âkenli olanlar─▒n─▒n ba┼čl─▒ca sebepleri aras─▒nda gen├ž k─▒zlara ergenlik ├ža─č─▒ndan itibaren cinselli─čin ay─▒p, k├Ât├╝ ve g├╝nah olarak anlat─▒lmas─▒, k─▒zl─▒k zar─▒n─▒n ├Âneminin abart─▒lmas─▒ ve ilk birle┼čmenin ac─▒ veren ve kanamaya sebep olan bir deneyim olaca─č─▒n─▒n ├Â─čretilmesidir.

Baz─▒ durumlarda ki┼činin ba┼č─▒ndan ge├žen tecav├╝z veya k├Ât├╝ cinsel deneyimler de vajinismus hastal─▒─č─▒n─▒n sebebi olabilir. Hamile kalma korkusu, do─čum korkusu veya k─▒zl─▒k zar─▒n─▒n y─▒rt─▒lmas─▒ gibi korkular da az g├Âr├╝lmekle birlikte bu hastal─▒─č─▒n psikolojik nedenleri aras─▒nda g├Âsterilebilir. Sa─čl─▒kl─▒ ve aktif cinsel hayata sahip kad─▒nlarda dahi baz─▒ durumlarda ge├žici de olsa vajinismus g├Âr├╝lebilir. Do─čum veya jinekolojik ameliyatlar sonras─▒, b├╝y├╝k ├╝z├╝nt├╝ler ve emzirme (laktasyon) d├Âneminde kad─▒nlarda g├Âr├╝len cinsel istek azalmas─▒ bu durumlara ├Ârnek olarak g├Âsterilebilir.

Vajinismus, ilk cinsel ili┼čki giri┼čimi s─▒ras─▒nda, jinekolojik muayene s─▒ras─▒nda ya da tampon kullanma giri┼čimi s─▒ras─▒nda ortaya ├ž─▒kabilmektedir. Pubik kaslar kas─▒larak vajinan─▒n a├ž─▒lmas─▒n─▒ engeller ve cinsel birle┼čmenin ger├žekle┼čememesine neden olurlar. Kas─▒lma olu┼čursa cinsel birle┼čme ya imkans─▒z hale gelir ya da ┼čiddetli ac─▒ olu┼čur. Genellikle vajinal b├Âlgeye m├╝dahale sona erdi─činde kaslar rahatlar ve normale d├Âner. Pubik kaslar─▒n kas─▒lmas─▒ ki┼činin iste─či d─▒┼č─▒nda ger├žekle┼čmektedir, ki┼či her ne kadar uyan─▒kta olsa durum bilin├ž d─▒┼č─▒ meydana gelir. Bu istem d─▒┼č─▒ kas─▒lmalar─▒n bir ├žok nedeni olabilmektedir, genellikle fiziksel ve duygusal fakt├Ârlerin birle┼čmesi sonucu olu┼čmaktad─▒r. Bu kas─▒lmalar asl─▒nda v├╝c├╝d├╝n kendini korumaya y├Ânelik bir savunmas─▒d─▒r. Vajinismusun nedenlerini, sonu├žlar─▒n─▒ ve nas─▒l tedavi edilece─čini bilmemek ├žiftlerin hayal k─▒r─▒kl─▒klar─▒ ya┼čamalar─▒na neden olur ve her iki taraf─▒da psikolojik ve fiziksel olarak y─▒prat─▒r. Vajinismus hastas─▒ ├žo─ču kad─▒n illi┼čkiye girememekten ├Ât├╝r├╝ yo─čun utan├ž duygusu hisseder ve s─▒k─▒nt─▒lar─▒n─▒ payla┼čmak istemezler. Durumu ba┼čkalar─▒na anlatmak onlar─▒ rahats─▒z edebilmektedir. Vajinismus yayg─▒n olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kmaktad─▒r ve kad─▒ndan kad─▒na farkl─▒l─▒klar g├Âsterebilmektedir. Baz─▒ kad─▒nlar jinekolojik muayeneyi tamamlayabilmekteya da tampon kullanabilmekte iken cinsel ili┼čkiyi tamamlayamamaktad─▒r. Baz─▒ kad─▒nlarda ise ili┼čki ger├žekle┼čmekte fakat a┼č─▒r─▒ miktarda ac─▒ olu┼čmaktad─▒r. Di─čer bir grupta ise hi├žbir vajinal m├╝dahale ger├žekle┼čememektedir.

null

Vajinismus T├╝rleri

Primer Vajinismus: Cinsel hayat─▒n ba┼člamasindan itibaren g├Âr├╝len ve bir kez bile cinsel ili┼čkinin ger├žekle┼čememesi t├╝r├╝ndeki vajinismustur.

Sekonder Vajinismus: Cinsel hayat─▒n ba┼člamas─▒ndan itibaren sa─čl─▒kl─▒ ┼čekilde ili┼čki m├╝mk├╝n iken ya┼čanm─▒┼č bir cinsel travma sonras─▒ (olayl─▒ bir do─čum, d├╝┼č├╝k, k├╝rtaj, yanl─▒┼č yap─▒lan ve a─čr─▒l─▒ bir jinekolojik muayene, taciz veya tecav├╝ze maruz kalma gibi) olu┼čan vajinismus durumu s├Âz konusudur.

Tedavisi

Hastal─▒─č─▒n tedavi s├╝reci olduk├ža basittir. ├ľnemli olan sorunun nedeninin belirlenmesidir. Sorun fiziksel kaynakl─▒ ise jinekolojik olarak tedavi edilebilir. E─čer hastal─▒─č─▒n nedeni psikolojik ise ├žiftin beraberce psikolojik terapiye devam etmesi gerekebilir. Her psikolojik rahats─▒zl─▒kta oldu─ču gibi bunda da hastan─▒n hastal─▒─č─▒n─▒ tan─▒y─▒p kabullenmesi ve tedaviye inanmas─▒ tedavi s├╝recini k─▒salt─▒r ve daha ba┼čar─▒l─▒ k─▒lar. Vajinismus kesinlikle tedavi edilebilen bir problemdir. Vajinismus bir hastal─▒k (sendrom) de─čil, bir belirtidir (semptom). Ba┼čka bir deyi┼čle vajinismus; bilin├ž alt─▒ taraf─▒ndan olu┼čturulan ve ki┼čiyi koruyan bir savunma mekanizmas─▒d─▒r. Vajinismus problemi olan bir kad─▒nda, PC kas─▒ (pelvik taban kas─▒), cinsel ili┼čki esnas─▒nda refleksif davranmaktad─▒r ve kad─▒n─▒n istemi d─▒┼č─▒nda kas─▒lmaktadir. Bu istenmeyen durumun kayna─č─▒ da baz─▒ nedenlerle etkilenen bilin├ž alt─▒d─▒r. Vajinismus tedavisinde t├╝m d├╝nyada; davran─▒┼čsal ve bili┼čsel terapiler, hipnoz tedavileri gibi bilimsel tedavi teknikleri kullan─▒l─▒r. Buradan da anla┼č─▒laca─č─▒ gibi, tek seansl─▒k ya da tek g├╝nl├╝k tedavi teknikleri, ili┼čki ├Âncesi alkol alma, vajen giri┼čine lokal anestezikler uygulama, depresyon ila├žlar─▒, etkisiz tedavi ya da ├ž├Âz├╝m giri┼čimleridir. Vajinismus psikoterap├Âtik bir s├╝re├ž ile kesinlikle kal─▒c─▒ ├ž├Âz├╝me ula┼č─▒r. Bundan dolay─▒ bilimsel olarak a├ž─▒klanmam─▒┼č ve kan─▒tlanmam─▒┼č her t├╝rl├╝ yakla┼č─▒mdan ka├ž─▒nmak gerekmektedir.

Vajinismus Hakk─▒nda Bilinmeyenler

  • Vajinismus bir hastal─▒k de─čil ailesel yani evli ├žifte ait bir problemdir. Kad─▒n─▒n ve erke─čin ortak bir sorunudur. Bu nedenle cinsel terapide bir taraf─▒n di─čerini su├žlamamas─▒ veya anlay─▒┼čl─▒ olmas─▒ ├Â─č├╝tlenir.
  • Ki┼činin istedi─či ki┼čiyle evlenememesi vajinismusa neden olmaz. ÔÇťBa┼čkas─▒yla evlenseydim yine de olur muydu?ÔÇŁ sorusu hep akla gelir. Ama bu sorunun e┼člerle bir ilgisi yoktur. Hatta evlenmeden ├Ânce uzun y─▒llar fl├Ârt eden ├žiftlerde evlenince bu sorunu ya┼čayabilir.
  • Cinsel terapide ba┼čar─▒ ┼čans─▒n─▒ artt─▒ran en ├Ânemli fakt├Âr e┼člerin seanslar s─▒ras─▒nda kendilerine verilen ev ├Âdevlerini uygun bir ┼čekilde uygulamas─▒ ve sonuna kadar tedaviye inan├žlar─▒n─▒ yitirmemeleridir.
  • Genel anestezi alt─▒nda ili┼čkiye girilmesi, alkol al─▒p sarho┼č olup cinsel ili┼čkiye girmesi, sakinle┼čtirici, kas gev┼četici ve antidepresan ila├žlar da tedavi edici de─čildir. Aksine bu tip ila├žlar cinsel iste─či azaltabilir.
  • K─▒zl─▒k zarlar─▒n─▒n ├žok kal─▒n olmas─▒, bilinenin aksine, vajinismusa yol a├žmaz.
  • Bu rahats─▒zl─▒k ilk cinsel ili┼čki de ortaya ├ž─▒kabilece─či gibi uzun y─▒llar normal bir i┼člevsellikten sonra da ortaya ├ž─▒kabilir.
  • Vajinismus sosyok├╝lt├╝rel ve ekonomik d├╝zeyi y├╝ksek, daha ├žok okuyan veya ├╝niversite mezunu ├žitlerde daha s─▒k olarak g├Âr├╝lmektedir.
  • 10-15 y─▒ld─▒r evli olup halen ili┼čkiye giremedikleri i├žin bo┼čanan veya evliliklerini bu ┼čekilde kabullenip ÔÇťaseks├╝elÔÇŁ olarak ya┼čayan ├žiftlerin say─▒s─▒ az de─čildir.
  • Bir partnerle ya┼čanan sorun ba┼čka bir partnerle ortaya ├ž─▒kmayabilir.
  • E─čitim, k├╝lt├╝r ve sosyal seviye ile ilgili de─čildir. Sadece cahil insanlarda olmaz, ├╝niversite mezunu ├žiftlerde g├Âr├╝lebilir.
  • ├ťlkemizde cinsel sorunla ba┼čvuran kad─▒nlar─▒n en b├╝y├╝k grubunu olu┼čturmaktad─▒r.
  • Vajinismus problemi ya┼čayan kad─▒nlar─▒n y├╝zde 80ÔÇÖi ve e┼člerinin y├╝zde 90ÔÇÖ─▒ evliliklerinden yeterince doyum ald─▒klar─▒n─▒ ifade etmektedirler.
  • Vajinismuslu kad─▒nlar─▒n y├╝zde 57ÔÇÖsi kocalar─▒n─▒ bu konuda d├╝┼č├╝nceli ve kendilerine yard─▒mc─▒, y├╝zde 15ÔÇÖi ├Âfkeli ve sald─▒rgan, y├╝zde 28ÔÇÖi tepkisiz olarak de─čerlendirmektedir. *Vajinismuslu kad─▒nlar genellikle giri┼č d─▒┼č─▒ndaki cinsel aktivitelerden olduk├ža zevk al─▒rlar ve ├Ân sevi┼čmeyle orgazm olabilirler.
  • Vajinismuslu ├žiftleri bu problemin yaln─▒zca kendilerinde var olan garip bir sorun oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝p hekime ba┼čvurmazlar. ├ľncelikle ├ž├Âz├╝m├╝ b├╝y├╝ yap─▒lmas─▒yla ba─čland─▒klar─▒n─▒ d├╝┼č├╝nerek t─▒p d─▒┼č─▒ alanlarda ararlar, sonu├ž ba┼čar─▒s─▒zd─▒r.
  • Vajinismus sadece cinsel ili┼čkiye de─čil, muayene ve tampon gibi baz─▒ durumlara da m├╝saade etmez.
  • Hemen b├╝t├╝n ya┼č grubundaki kad─▒nlar─▒ etkileyebilir.
  • G├Âr├╝lme s─▒kl─▒─č─▒ her 100 kad─▒ndan ikisinde bu duruma rastlan─▒ld─▒─č─▒d─▒r.
  • Vajinismusda yeterli istek veya ─▒slakl─▒─č─▒n sa─članamamas─▒ s├Âz konusu de─čildir.
  • Vajinismuslu hastalar ailelerden gelen ÔÇťneden hala ├žocuk yapm─▒yorsunuz?ÔÇŁ ┼čeklindeki ele┼čtiriler ile bo─ču┼čmaktan s─▒k─▒ld─▒klar─▒ i├žin bir cinsel terapiste ba┼č vururlar.
  • Bazen vajinismus bir koruma davran─▒┼č─▒ olarak ortaya ├ž─▒kabilir. Daha ├Ânceki deneyimlerinde incitilmi┼č kad─▒nlarda, cinsel ili┼čkiden ka├žmak amac─▒ ile vajina kaslar─▒n─▒n kas─▒lmas─▒ ortaya ├ž─▒kabilir.

 

[Kaynak: wikipedia.org]

Yorum yok