“Benim ÅŸarkılarımda kavga yok”

Yasmin Levy Yahudilerin ve Arapların Kudüs’te de, barış içinde bir arada yaÅŸamalarının mümkün olduÄŸuna inanıyor. 32 yaşındaki ÅŸarkıcı kendini çok kültürlü bir metropolün elçisi olarak görüyor.

Yasmin Levy Kudüs doğumlu.32 yaşındaki sanatçı şehrin Baaka bölgesinde bir Yahudi olarak büyümüş. Babasının ölümünde sadece 2 yaşında olan Levy, annesi tarafından yetiştirilmiş. Çocukluğundan beri Araplarla birlikte büyüdüğünü söylüyor, ‘anneme anne derler’ diyor ‘Arap arkadaşlarım’.

İkiyüzlü davranmamak gerektiğini; 1948 yılında İsrail kurulduğunda Arapların evlerinden uzaklaştırıldığını ve Yahudilerin onların yerlerine yerleştirildiğini, bunun haksız bir durum yarattığını kabul ediyor. Bu bölgede Arap kültürünün kendisini her alanda hissettirdiğini belirtiyor. Yahudi ve Arap toplumunun duygusal açıdan birbirine çok benzediğinin altını çiziyor.

Yasmin Levy albümünde Sefarad kültürünü Anadolu etkileriyle sunuyor. İspanya’da bir aile dostları kendisinin müzik alanındaki yeteneğini fark etmesiyle başlayan müzik yaşamında ilk olarak Flâmenko ile tanışmış Yasmin.

Ancak bu aşamadan sonra Yasmin kendisini içinde büyüdüğü kültürünün cazibesine kapılmaktan alıkoyamayarak, Sephardi Yahudilerinin konuştuğu Ladino dilinde söylenen, dağıldığı toprakların kültürleriyle bir arada olmanın zenginliğini içinde barındıran müzikleri ortaya çıkartmaya, dünyaya tanıtmaya başlamış.

‘Bir kere duyduğunuzda bir daha asla unutamayacağınız ses’ olarak tarif ediliyor Yasmin Levy. Üçüncü albümü ‘Mano Suave’ ile yine Sefaradların çok kültürlülükle içiçe olan tarihlerini ard arda gelen canlı ve sürekli ritimlerle yeniden yaşatıyor.

“Romance & Yasmin” ve “La Juderia” albümleriyle dünya müziÄŸi sahnesinin kısa sürede ümit veren ÅŸarkıcılarından birine dönüşen Kudüs doÄŸumlu Yasmin Levy, Sefarad kültürünü yoÄŸun olarak Anadolu etkileriyle yansıtan; üzerinde 500 yılı aÅŸkın zamanın tozu bulunan ÅŸarkıları bu kez ‘Mano Suave’ albümüyle gün yüzüne çıkarıyor.

İzmir yakınlarında büyük bir Sefarad cemaatinin içinde doğan babasının kilise korosu şefliği ve şarkı derleyiciliği yapmış olması dolayısıyla bugünkü repertuarını oluşturan Yasmin Levy, şarkıcılık kariyerine flamenko söyleyerek başlamış. Fakat Ladino dilinin yok olmaması adına Sefarad şarkılarına yönelmiş. Yasmin Levy bunu yaparken de İran, İsrail, Paraguay, Türkiye ve İspanya’dan gelen müzisyenlerle çalışmış.

Mümin Sesler’in kanun ve uduyla eşlik ettiği ‘Mano Suave’de gitar, perküsyon, darbuka, arp, kontrbas, klarnet, ney, zurna gibi farklı kültürlerden ve disiplinlerden enstrümanları bir arada duymak mümkün. Yasmin Levy’nin ‘Mano Suave’ albümü Türkiye’de AK Müzik etiketiyle yayımlanıyor.

La Alegria

yo bebo y bebo y bebo para olvidarte
yo duermo y duermo y duermo para no pensar
maldito mundo
vivir para pagar por el pecado de amarte
maldita tu
sueltame

te digo que vida no tengo y es por tu culpa
las noches igual que los días
de soledad
oh dio mio
ayúdame para matar este amor
que está en mi corazón
bendito dio sálvame

solo caminando en el camino de este mundo
y no tengo más fuerza para luchar
pensaba que amarte fue el remedio del dolor
pero el dolor se hizo grande más y más
te dejo para siempre vida mia no te olvides
que soy hombre que existe para ti
y el cante de mi vida te regalo para siempre
hasta que llegue el día del morir

Türkçesi:

Mutluluk

Seni unutabilmek için,
İçiyorum, içiyorum, yine içiyorum.
Düşünmemek için,
Uyuyorum, uyuyorum, yine uyuyorum.
Kahrolası dünya,
Seni sevmenin günahını ödüyorum.

Seni sonsuza kadar terk ediyorum, aşkım,
Ama yalnız senin için var olduğumu bil.
Ve hayatımın şarkısını sana armağan ediyorum.
Sonsuza kadar… Ölene kadar

Ladino (Judeo-espaniol)

The Spanish Jews who fled Spain in 1492 after the Edict of Expulsion took with them a rich cultural heritage including the Spanish language. For nearly five centuries Sephardi Jews have kept alive the language of those Spanish exiles. Ladino, as it is popularly known, is an archaic form of Spanish with structures and vocabulary that can be traced back to the fifteenth-century. Over the centuries it has absorbed vocabulary from the countries in which the Iberian Jews had settled . Its Hebrew content mostly consists of religious terms such as haham, a rabbi. Whilst there remain very few native-Ladino speakers today, there has been a recent worldwide revival of interest in this ‘dying’ language.

Likewise enjoying great popularity today are Ladino songs. These can be divided into romansas, ballads (dramatic narrative poems) and kantigas (lyric songs), the most popular of which are love songs. Yasmin Levy’s repertoire includes both these types of song. Most of the ballads she sings and several of the songs can be traced back to medieval Spain.

[Kaynak: Hilary Pomeroy]